
Çıkış seyrek, fideler ince
Kuruyan yüzeyde roka tohumu düzensiz çimlenir; çok sık ekimde ise fideler ışık için yarışıp incecik uzar. Düzgün bir ilk hafta, sonraki kesimlerin de temelidir.
Satın al
Ekim, 4–6 yaprak ve hızlı büyüme: rokanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Roka ekimden 3–6 hafta sonra kesilir ve iyi bakılırsa birkaç kez yeniden sürer. Kökü ince ve sığdır; bu kısa sürede azot ve kükürdü hızla alması gerekir. Sıcak ve kuru havada roka sertleşir, acılaşır ve çiçeğe kalkar; yaprak sarılığı ise çoğu zaman kökün besine yetişememesidir.
3 kritik anı gör ↓Roka için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Kuruyan yüzeyde roka tohumu düzensiz çimlenir; çok sık ekimde ise fideler ışık için yarışıp incecik uzar. Düzgün bir ilk hafta, sonraki kesimlerin de temelidir.

Hızlı büyüyen rokada azot yetersizliği önce yaşlı yaprakları sarartır; kükürt yetersizliğinde genç yapraklar da açılır. Soğuk, ıslak toprakta kök bu besinleri alamaz.

Sıcak hava, uzun gün ve su stresi rokayı hızla çiçeğe iter. Çiçeğe kalkan rokanın yaprakları küçülür, sertleşir ve acılaşır.

Kök zayıfsa ilk kesimde yapraklar kısa kalır; ikinci kesimde bitki yeniden sürmekte zorlanır. Demet hafifler, hasat gecikir.
Roka belirtileri hakkında
En sık sebepler azot ve kükürt yetersizliği, aşırı sulamada kökün havasız kalması ve sığ kökün kuruyan toprakta besine yetişememesidir. Yaşlı yapraklardaki sararma azotla, genç yapraklardaki açık renk çoğu zaman kükürtle ilgilidir.
Sıcak hava, uzun günler, su stresi ve geç hasat rokayı çiçeğe iter. Rokayı serin dönemde yetiştirin, toprağı nemli tutun ve yaprakları gecikmeden kesin.
Rokanın keskin tadı doğaldır; ama sıcak, kuraklık ve çiçeğe kalkma bu tadı belirgin biçimde artırır. Serin havada, düzenli sulamayla ve genç yaprakken kesilen roka daha yumuşak olur.
Eruca sativa
Roka sık ekilir ve sığ, ince köklerle hızla büyür. Toprak yüzeyinin kuruması ya da kaymak bağlaması hem çıkışı hem de genç kökü doğrudan etkiler. Hafif, nemli ve suyu bekletmeyen toprak; serada ise düzenli ama aşırı olmayan sulama rokanın temel isteğidir.
Lahanagiller ailesinden olan roka azotun yanında kükürdü de bol kullanır; rokanın kendine özgü keskin tadı da kükürtlü bileşiklerden gelir. Besin ihtiyacı 4–6 yapraktan sonra hızla artar ve her kesimden sonra yeniden yükselir. Tuzlu suda ve kuraklıkta sığ kök besine yetişemez; yapraklar küçülür ve sertleşir.
Bitki probiyotiği rokada ekimle birlikte verildiğinde çimlenen köke yerleşir ve kökün hızlı kurulmasına yardımcı olur. 4–6 yaprakta ve hızlı yaprak gelişiminde yapılan iki yapraktan uygulama, yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve kesime giden bu hızlı döneme eşlik eder.
Roka (Eruca sativa), lahanagiller ailesinden, ekimden 3–6 hafta sonra kesilen hızlı bir yaprak sebzesidir. Roka yetiştiriciliği açıkta sonbahardan ilkbahara, serada kış boyunca partiler hâlinde yapılır; geniş yapraklı kültür rokası yanında ince yapraklı, çok yıllık yabani roka (Diplotaxis) da yetiştirilir. Sığ ve ince köklüdür; bu kısa sürede azotu ve kükürdü hızla alıp yaprağa çevirmesi gerekir. Rokada kaliteyi belirleyen asıl darboğaz, yaprak sertleşip acılaşmadan ve çiçeğe kalkmadan önce gür, koyu yeşil ve yumuşak yaprağa ulaşabilmektir.
Rokanın keskin tadını glukozinolat denen kükürtlü bileşikler verir. Kükürt beslemesi aromayı belirler; sıcak ve su stresi ise bu tadı acılığa çevirir.
Roka, yaprağında en yüksek nitrat biriktiren sebzelerdendir. Fazla ve tek seferde verilen azot, düşük ışıklı kış günlerinde bu birikimi belirgin biçimde artırır.
Soğuk dönemden sonra uzun günlere giren roka hızla çiçek sapına geçer. Çiçek sapı veren bitkide yaprak küçülür ve sertleşir.
Sığ kökü ilk günden kurmak ve yaprağı kısa sürede gür ve yumuşak tutmak için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen köke tutunup kılcal kök oluşumunu teşvik eder, B. megaterium bağlı fosforu çözer. Fosfor ve yeni kök, birkaç haftalık sezonda hızlı ve eşit bir başlangıcı destekler.
B. subtilis sideroforlarla demir alımını, B. licheniformis bağlı potasyumun çözülmesini destekler. Demir ve potasyum akışı, koyu yeşil, parlak ve diri yaprağa katkı sağlar.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir. Sığ kökün sulama aralarında kurumasının yumuşaması, yaprağın sertleşip acılaşmasının azalmasına yardımcı olur.
B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle stres etilenini dengelemeye yardım eder. Sıcak günlerde hormon dengesinin sürmesi, bitkinin çiçek sapına geçmeden yaprak yapmayı sürdürmesini destekler.
Beş tür, rokanın ekimden kesime kadar süren birkaç haftalık sezonunda kök bölgesinde ve yaprak yüzeyinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve çıkış
Rokada ilk hafta bütün sezonun yarısı gibidir. B. subtilis çimlenen köke tutunur ve biyofilm kurar.
Hedef dönem: Ekim ve 4–6 yaprak
Soğuk toprakta fosfor alımı yavaşlar, roka yaprakları morumsu renk alır. B. megaterium bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Hızlı yaprak gelişimi
Roka nemi sever; kuru havada yaprak kalitesi düşer, acılık artar. B. amyloliquefaciens kök çevresinde hızla çoğalarak tampon bir bölge kurar.
Hedef dönem: Hızlı yaprak gelişimi
Kesimden önceki son günlerde roka en hızlı dönemindedir. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Hızlı büyüme ve kesim
Sıcak, uzun gün ve su stresi rokayı çiçeğe iter. B. pumilus hormon dengesini sürdürmeye yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Rokadaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Hızlı kök, demir alımı | Ekim ve çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Soğukta fosfor, morarmanın azalması | Ekim ve 4–6 yaprak |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Su dengesi, tuz stresi | Hızlı yaprak gelişimi |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Yaprak ağırlığı, diri doku | Hızlı yaprak gelişimi |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin dengesi | Stres etileni, kalsiyum alımı | Hızlı büyüme ve kesim |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Roka ekildikten birkaç gün sonra çıkar. İlk sulamayla verilen bakteriler çimlenen köke en baştan yerleşir; kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Ekim sonrası can suyu, yağmurlama veya damlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
4–6 yaprakta roka yaprak alanını hızla genişletir. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Kesimden önceki son haftalarda roka en hızlı dönemindedir. İkinci yapraktan uygulama bu hızlı yaprak gelişimine eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: ekimle (dikimle) birlikte topraktan, 4–6 gerçek yaprakta yapraktan, hızlı yaprak gelişimi döneminde yapraktan. Marul, ıspanak ve maydanozla aynı programdır.
Takvimde 3 uygulama vardır, ek uygulama gerekmez. Çok kesimli üretimde üçüncü uygulamayı ilk kesimden sonra bitkinin yeniden hızla sürdüğü döneme denk getirebilirsiniz.
Roka doğrudan ekildiği için ilk uygulama ekimle birlikte veya ilk sulamada yapılır. Damlamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Yağmurlamalı alanda karışımı toprak nemliyken toprağa yönelik püskürtün, ardından hafif bir yağmurlamayla kök bölgesine indirin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken püskürtün; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır. İkinci yapraktan uygulama, kesimden önceki hızlı yaprak gelişimi döneminde aynı biçimde yapılır. Serada uygulamadan sonra yaprakların kuruması için havalandırmayı açın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Roka sık sıralarla, sığ ekilir ve birkaç günde çıkar. Ekimle birlikte veya ilk sulamada verilen Proverim'deki B. subtilis ve B. megaterium çimlenen köke en baştan yerleşir; eşit ve hızlı bir başlangıcı destekler.
1. uygulama · ekimle birlikte veya ilk sulamada · topraktan
Roka yaprak alanını hızla genişletir; azot ve kükürt ihtiyacı artar. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve bu döneme eşlik eder.
2. uygulama · 4–6 gerçek yaprak · yapraktan
Kesimden önceki son haftada roka en hızlı dönemindedir; su eksikliği bu dönemde yaprağı sertleştirir ve acılaştırır. İkinci yapraktan uygulama bu hızlı gelişime eşlik eder.
3. uygulama · hızlı yaprak gelişimi · yapraktan
Yapraklar 10–20 cm boya ulaşınca, çiçek sapı görünmeden sabah serinliğinde kesilir. Kesilen roka hemen gölgeye alınıp soğutulur.
Kuruyan ya da kaymak bağlayan yüzeyde küçük roka tohumu düzensiz çıkar; çok sık ekimde fideler ışık için yarışıp incecik uzar.
Soğuk toprakta fosfor alımı yavaşlayınca ve düşük sıcaklıkta yaprak pigmentleri arttığında roka yaprakları morumsu renk alır, büyüme durur.
Soğuk dönemin ardından gelen uzun ve sıcak günler rokayı hızla çiçeğe iter; yaprak küçülür, sertleşir ve acılaşır.
Kuru hava, düzensiz sulama ve geç kesim rokanın yaprağını sertleştirir, keskin tadını acılığa çevirir.
Roka nitratı çok biriktiren bir sebzedir; fazla azot ve kış serasının düşük ışığı yaprakta nitrat birikimini artırır.
Roka kesildikten sonra yeni yaprağını kökteki birikimle çıkarır. Canlı bir kök bölgesi, ikinci ve üçüncü kesime güçlü girmeye yardımcı olur.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Fosfor, kısa sezonlu rokada ilk kök gelişimi için gereklidir.
B. licheniformis ve B. pumilus, sıcak, kuraklık ve tuzlu su gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 1 topraktan + 2 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Rokada bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 1 topraktan + 2 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 11,7 L gerekir.
Ekimden 25–40 gün sonra, yapraklar 10–15 santime ulaştığında kesilir. Kökten 2–3 santim yukarıdan kesilen roka birkaç kez yeniden sürer.
Evet. Serada ve açıkta aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir. Kış serasında büyüme yavaşladığı için uygulamaları takvim gününe değil bitkinin gelişimine göre yapın.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
10 L suya 50 mL ürün (aynı 1/200 oranı), 1 L suya 5 mL karıştırıp can suyu olarak verin. Saksıda da aynı 3 dönem geçerlidir.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Rokada kök, çiçek ve meyve
Roka açıkta Eylül–Nisan arasında, serada kış boyunca ekilir; serin dönemde 2–3 hafta arayla partiler hâlinde ekim yapmak sürekli hasat sağlar. Yaz ortasında ekilen roka sıcak ve uzun günler yüzünden hızla çiçeğe kalkar. En iyi gelişme 10–22 °C arasındadır.
Roka tohumu 15–20 cm sıra arası, 4–5 cm sıra üzeri ve yaklaşık 0,5 cm derinlikte ekilir. Dekara 0,6–1,5 kg tohum kullanılır; serpme ekimde miktar artar. Tohum çok küçük olduğu için ekimden sonra toprak hafifçe bastırılır ve yüzey çıkışa kadar nemli tutulur.
Roka tohumu toprak 20–25 °C iken 3–5 günde çıkar. 10 °C'nin altında çimlenme ve gelişme belirgin biçimde yavaşlar, kış ekimlerinde çıkış 1–2 haftaya uzayabilir. Yüzeyin kuruması ya da kaymak bağlaması çıkışı seyrekleştirir.
Roka, yapraklar 10–20 cm boya ulaştığında kök boğazının 2–3 cm üstünden kesilerek toplanır. Türkiye'de çoğunlukla tek hasat yapılır ve bütün bitki demet yapılır; birden fazla kesim yapıldığında sonraki kesimlerde verim ve kalite düşer. Yabani roka ise çok yıllık olduğu için birçok kez kesilebilir.
Roka yapraklarının morarması çoğunlukla soğuk havada fosfor alımının yavaşlaması ve düşük sıcaklıkta yaprak pigmentlerinin artmasından kaynaklanır. Kış serasında ve ilkbaharın soğuk günlerinde sık görülür; hava ve toprak ısındıkça renk düzelir. Morarma uzun sürerse kök gelişimini ve fosfor beslemesini gözden geçirin.
Roka yapraklarının sertleşmesi su stresi, sıcak hava ve hasadın gecikmesinden kaynaklanır. Bitki çiçek sapına geçmeye başladığında yaprak dokusu lifleşir ve acılık artar. Toprağı düzenli nemli tutun ve rokayı genç yaprakken kesin.
Roka toprak yüzeyi kurumaya başladığında, tercihen sabah erken saatlerde sulanır. Sığ köklü olduğu için az ve sık sulama gerekir; damlama veya ince damlalı yağmurlama en uygunudur. Akşam yapılan yağmurlama yaprakları gece ıslak bırakır ve yaprak kalitesini düşürür.
Rokada gübreleme ekimden önce iyi yanmış organik gübre ile başlar, azot ise ölçülü ve bölünerek verilir. Dekara yaklaşık 2 ton yanmış ahır gübresi toprağa karıştırılır; fosfor ve potasyum taban gübresi olarak, azot ise ekimde ve 4–6 yaprakta ikiye bölünerek uygulanır. Roka kükürdü bol kullandığı için kükürt içeren gübreler tercih edilir; fazla azot yaprakta nitratı artırır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Rokada dekara verim tek bir sayıyla verilemez; ekim sıklığı, azot beslemesi, mevsim ve kesim sayısına göre geniş bir aralıkta değişir. Roka çoğunlukla demetle satıldığı için verim de çoğu zaman demet sayısıyla hesaplanır. Sık ve düzenli ekim, zamanında ve sapa kalkmadan yapılan kesim verimi en çok belirleyen etkenlerdir.
Rokada nitratın yüksek çıkması, fazla ve tek seferde verilen azot ile düşük ışık koşullarından kaynaklanır. Roka nitrat biriktirme eğilimi en yüksek sebzelerden biridir; artan azot dozuyla yaprak nitratı belirgin biçimde yükselir. Azotu bölerek verin, kış serasında dozu düşük tutun ve hasadı güneşli bir günün öğleden sonrasına denk getirin.
Bacillus, karışım ve uygulama
Rokada iki ana grup vardır: geniş, parçalı yapraklı tek yıllık kültür rokası (Eruca sativa) ve ince, derin dilimli yapraklı, daha keskin tatlı çok yıllık yabani roka (Diplotaxis tenuifolia). Türkiye'de pazarda en çok kültür rokası yetiştirilir. Yabani roka daha yavaş gelişir ama birçok kez kesilebilir.
Serada roka kış aylarında gündüz 15–20 °C, gece 5–10 °C sıcaklıkta yetiştirilir ve çoğu zaman ana ürünler arasında kısa bir ara ürün olarak değerlendirilir. Isıtmasız seralarda bile iyi sonuç verir. Sera nemi yüksek kalırsa yaprak kalitesi düşer; düzenli havalandırma ve ölçülü azot önemlidir.
Topraksız tarımda roka çoğunlukla besin filmi (NFT) ya da yüzen tabla sistemlerinde, ekimden 3–4 hafta içinde hasada gelecek şekilde yetiştirilir. Besin çözeltisinin düzenli izlenmesi, havalandırılması ve azotun ölçülü tutulması yaprak kalitesini belirler. Topraksız rokada da nitrat birikimine dikkat edilmelidir.
Roka 0–2 °C ve %95 nemde saklandığında 7–10 gün bozulmadan kalır. Kesimden hemen sonra soğutmak ve yaprakları ezmeden, delikli torba veya kasada saklamak raf ömrünü uzatır. Islak yaprakla paketlenen roka çabuk bozulur.
Roka organik maddece zengin, kumlu-tınlı ve iyi süzek topraklarda en iyi yetişir. Uygun pH nötre yakın, yaklaşık 6,0–7,5 arasıdır. Ağır, suyu bekleten toprakta sığ kök havasız kalır; tuzlu toprakta yapraklar küçülür ve sertleşir.
Roka lahana, karnabahar, brokoli, turp ve tere ile aynı ailedendir; aynı yere bu bitkiler üst üste ekilmemelidir. Rokadan sonra marul, ıspanak, maydanoz veya yazlık sebzeler ekilebilir. Sık ve üst üste roka ekimi toprak yorgunluğuna ve düzensiz gelişmeye yol açar.
Proverim rokada sığ kökün ilk günden kurulmasına ve yaprağın kısa sürede gür ve diri gelişmesine yardımcı olur. İçindeki 5 Bacillus türü kılcal kök oluşumunu teşvik eder, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesine, kireçli toprakta demir alımına yardım eder ve kök çevresinin su tutmasını destekler.
Proverim rokada 3 kez uygulanır: ekimle birlikte veya ilk sulamada topraktan, 4–6 gerçek yaprakta yapraktan, hızlı yaprak gelişimi döneminde yapraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün + 0,5 L şilempe 200 L suyla 2 dekara, yapraktan uygulamada 300 L suyla 3 dekara kadar yeter.
Evet, takvimdeki 3 uygulamanın ikisi yapraktandır: 4–6 gerçek yaprakta ve hızlı yaprak gelişimi döneminde. 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suyla 3 dekara kadar alana, sabah erken veya akşam serinliğinde, 10–30 °C'de püskürtülür. Öğle sıcağında ve rüzgârlı havada uygulama yapmayın.
Proverim gübre programıyla birlikte kullanılabilir, ancak bakırlı ürünler ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırılmamalıdır. Ürün önce kendi şilempesiyle karıştırılır, sonra suya katılır ve karışım aynı gün kullanılır. Hazır NPK çözeltisiyle tankta uzun süre bekletmeyin; bakırlı uygulamalarla arasına en az 7–10 gün bırakın.
Rokanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre topraktan 2, yapraktan 3 dekar.