
Çıkış seyrek ve düzensiz
Tere tohumu çimlenmek için sürekli nem ister; yüzey bir gün bile kurursa çıkış yarım kalır. Boşluklar sonradan doldurulamaz, demet seyrek kalır.
Satın al
Ekim, 4–6 yaprak ve hızlı büyüme: terenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Tere tohumu birkaç günde çimlenir ve birkaç hafta içinde kesime gelir. Bu kadar kısa bir sezonda bitkinin geri dönüp toparlanacak zamanı yoktur; ilk haftadaki her aksaklık doğrudan hasada yansır. Kökü ince ve sığdır, bu yüzden üst toprağın kuruması ya da tuzlanması tereyi hemen durdurur.
3 kritik anı gör ↓Tere için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Tere tohumu çimlenmek için sürekli nem ister; yüzey bir gün bile kurursa çıkış yarım kalır. Boşluklar sonradan doldurulamaz, demet seyrek kalır.

Hızlı büyüyen terede azot ve kükürt kısa sürede tükenir; yapraklar açık sarıya döner. Islak, soğuk toprakta kök bu besinleri alamaz.

Sıcak hava ve kuruyan toprak tereyi birkaç haftada çiçeğe iter. Çiçeğe kalkan terenin sapı sertleşir, yaprakları azalır.

Kök zayıf kalırsa tere boy atsa da yaprak yapamaz; demet hafif ve sapı fazla olur. Hasat geciktikçe acılık artar.
Tere belirtileri hakkında
En sık sebepler yüzeyin kuruması, derin ekim, kaymak bağlayan toprak ve eski tohumdur. Tere tohumunu toprağa yüzlek ekin ve çıkışa kadar yüzeyi sürekli nemli tutun.
Azot ve kükürt yetersizliği, aşırı sulamada kökün havasız kalması ve çok sık ekimde ışık yetersizliği sararmanın en sık sebepleridir. Kısa sezonlu terede besinin ilk haftada köke ulaşması önemlidir.
Terenin keskin tadı doğaldır; sıcak hava, kuraklık ve geç hasat bu tadı artırır, sapı sertleştirir. Serin dönemde, düzenli sulamayla yetiştirilen ve genç kesilen tere daha yumuşaktır.
Lepidium sativum
Tere çok sık ekilir ve ince, sığ köklerle hızla büyür. Tohum ıslandığında üzerinde jel gibi bir tabaka oluşur ve toprağa yapışır; ama yüzey kurursa çimlenme yarım kalır. Hafif ve sürekli nemli tutulan toprak, terenin tek gerçek isteğidir.
Lahanagiller ailesinden olan tere azotu ve kükürdü hızla kullanır; keskin tadı da kükürtlü bileşiklerden gelir. Sezon çok kısa olduğu için besinin daha ilk haftalarda köke ulaşması gerekir. Tuzlu suda ve kuraklıkta sığ kök hemen yavaşlar; yapraklar küçülür, bitki erkenden çiçeğe yönelir.
Bitki probiyotiği terede ekimle birlikte verildiğinde çimlenen köke ilk günden yerleşir ve kökün hızlı kurulmasına yardımcı olur. 4–6 yaprakta ve hızlı yaprak gelişiminde yapılan iki yapraktan uygulama, kesime giden birkaç haftalık döneme eşlik eder.
Tere (Lepidium sativum), lahanagiller ailesinin en hızlı yeşilliğidir: uygun sıcaklıkta tohum 2–3 günde çimlenir, yapraklar ekimden yaklaşık 25–30 gün sonra kesime gelir. Pazarda düz yapraklı ve kıvırcık yapraklı tipler aranır; demet tere ve sera teresi olarak satılır. Tere yetiştiriciliğinde bitkinin toparlanacak zamanı yoktur; verimi belirleyen asıl darboğaz, ilk haftada kurulan sığ kökün besine ne kadar çabuk ulaştığıdır.
Tere tohumu ıslanınca yüzeyinde yapışkan bir jel tabakası oluşur; tohum toprağa yapışır ve suyu tutar. Ama yüzey kurursa bu jel de kurur, çimlenme yarım kalır.
Kök, toprağın en üst birkaç santimetresinde ince ve saçak yayılır. Üst toprağın kuruması, kaymak bağlaması ya da tuzlanması tereyi hemen yavaşlatır.
Terenin burnu yakan tadı kükürtlü bileşiklerden (glukozinolatlar) gelir. Kükürt ve azot eksik kalırsa yaprak hem açık renkli hem de tatsız olur.
Birkaç haftalık sezonda kökün ilk günden hızla kurulması, sığ katmandaki besinin çözülmesi ve sıcak-tuz stresinin yönetilmesi için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen kökün çevresinde biyofilm kurar, oksin ve sitokinin öncülleriyle yeni kılcal kök oluşumunu teşvik eder; B. megaterium bağlı fosforu çözerek fidenin hızlı bir başlangıç yapmasına yardımcı olur.
B. subtilis sideroforlarla kireçli topraktaki demiri köke taşır; azot ve kükürdün kısa sürede alınmasıyla birlikte yaprakların açık sarıya dönmeden koyu yeşil kalmasına katkı sağlar.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir; sığ kökün, üst toprak çabuk kuruduğunda ve tuzlu suyla sulandığında stresi daha hafif atlatmasına yardımcı olur.
B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle sıcak ve kurak günlerde artan stres etilenini dengelemeye yardım eder; terenin yaprak yapmayı sürdürüp çiçek sapına geç yönelmesine katkı sağlar.
Beş tür, terenin ekimden kesime kadar süren birkaç haftalık sezonunda sığ kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve çıkış
Terede ilk haftada kurulamayan kök sonradan telafi edilemez. B. subtilis çimlenen kökün uçlarına tutunup biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Ekim ve ilk yapraklar
Soğuk ve kireçli toprakta genç tere fosforu alamaz, ilk yapraklar yavaş açılır. B. megaterium toprakta bağlı kalan fosforu çözer.
Hedef dönem: Çıkıştan kesime
Terenin kökü toprağın en kuru ve en tuzlu katmanındadır. B. amyloliquefaciens kök çevresinde hızla çoğalarak tampon bir bölge kurar.
Hedef dönem: Hızlı yaprak gelişimi
Kesime yakın günlerde terenin su ve potasyum ihtiyacı artar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Sıcak dönem ve kesim öncesi
Sıcak ve kuru havada tere kısa sürede çiçek sapına yönelir. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Teredeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Hızlı kök kurulumu, demir alımı | Ekim ve çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz ve organik asit üretimi | Çıkış sonrası enerji | Ekim ve ilk yapraklar |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Çıkıştan kesime |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Diri yaprak, demet tazeliği | Hızlı yaprak gelişimi |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin dengesi | Geç çiçeklenme, yaprak devamlılığı | Sıcak dönem ve kesim öncesi |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Tere birkaç günde çıkar; ilk uygulama ekimden sonraki ilk sulamayla verilir. Bakteriler çimlenen köke ilk günden yerleşir.
Nasıl: Ekim sonrası can suyu veya ince yağmurlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
4–6 yaprakta tere yaprak alanını hızla genişletir. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Kesimden önceki son günlerde tere en hızlı dönemindedir. İkinci yapraktan uygulama bu hızlı yaprak gelişimine eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: ekimle (dikimle) birlikte topraktan, 4–6 gerçek yaprakta yapraktan, hızlı yaprak gelişimi döneminde yapraktan. Roka, marul ve maydanozla aynı programdır.
Uygulamalar takvim gününe değil bitkinin gelişimine göre yapılır. Terede aralar kısadır: ekimde ilk uygulama, 4–6 yaprakta ikinci, kesimden önceki hızlı büyümede üçüncü uygulama yapılır.
Terede ilk uygulama ekimle birlikte ya da ekimden sonraki ilk sulamada yapılır. Damlama veya yağmurlamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü verin, ardından 5 dakika temiz su geçirerek ürünü sığ kök katmanına indirin. Küçük parsellerde ince delikli kova ya da hortumla can suyu olarak da verilebilir; tohumu yerinden oynatacak sert su kullanmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken ince damlayla püskürtün. İkinci yapraktan uygulama, kesimden önceki hızlı yaprak gelişimi döneminde aynı şekilde yapılır; yaprak yüzeyine yerleşen Bacillus türleri bu iki dönemde yapraktan besin alımına eşlik eder.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Tohum yüzlek ekilir, çıkışa kadar yüzey sürekli nemli tutulur. Bu ilk sulamayla verilen Proverim'deki B. subtilis ve B. megaterium çimlenen köke ilk günden yerleşir; seyrek ve düzensiz çıkışın azalmasına, kökün hızlı kurulmasına yardımcı olur.
1. uygulama · ekimle birlikte veya ilk sulamada · topraktan
Tere çenek yapraklardan sonra gerçek yapraklarını açar ve yaprak alanını hızla genişletir. Yapraktan uygulama bu dönemde yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır.
2. uygulama · 4–6 gerçek yaprak · yapraktan
Kesimden önceki son günlerde tere en hızlı dönemindedir; yaprakların dolgun, koyu yeşil ve sapın yumuşak kalması bu günlere bağlıdır. İkinci yapraktan uygulama bu hızlı gelişime eşlik eder.
3. uygulama · hızlı yaprak gelişimi · yapraktan
Yüzeyin bir gün bile kuruması, derin ekim ya da kaymak bağlayan toprak çıkışı yarım bırakır. Kısa sezonda boşluklar sonradan dolmaz.
Hızla büyüyen terede azot ve kükürt kısa sürede tükenir; ıslak ve soğuk toprakta kök bu besinleri alamaz, yaprak solgun renkte kalır.
Uzun gün, sıcak hava ve kuruyan üst toprak tereyi birkaç haftada çiçek sapına iter; sap sertleşir, yaprak azalır.
Çok sık ekim ve yetersiz ışıkta (özellikle kış serasında) tere ince, uzun saplı ve soluk olur; demet hafif kalır.
Tuzlu sulama suyu ve kuruyan sığ kök bölgesi yaprak uçlarını kurutur, tadı fazla keskinleştirir.
Terenin kökü ince ve toprağın en üst katmanındadır. İlk sulamayla verilen bakteriler tam bu katmana ulaşır ve kısa sezonun en başında köke yerleşir.
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Daha çok kök, daha geniş bir besin ve su alanı demektir.
B. licheniformis ve B. pumilus, sıcak, kuraklık ve tuzlu sulama suyu gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 1 topraktan + 2 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Terede bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 1 topraktan + 2 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 11,7 L gerekir.
Açıkta ve serada tere ekimden 3–5 hafta sonra, 10–15 santime ulaştığında kesilir. Sıcak havada süre kısalır, çiçeğe kalkma riski artar.
Hayır. Tarla ve bahçede yetişen tere (Lepidium sativum) ile akarsu kenarında yetişen su teresi (Nasturtium officinale) farklı bitkilerdir. Bu sayfadaki program tarla ve sera teresi içindir.
Evet. Serada ve açıkta aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir; kış serasında büyüme yavaşladığı için aralar uzar.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
10 L suya 50 mL ürün (aynı 1/200 oranı), 1 L suya 5 mL karıştırıp can suyu olarak verin. Saksıda da aynı 3 dönem geçerlidir.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Terede kök, çiçek ve meyve
Tere en iyi serin dönemde, yani ilkbahar ve sonbaharda ekilir. Kışı ılık geçen Ege ve Akdeniz kıyılarında yaz sıcakları dışında yılın büyük bölümünde ekilebilir; serada kış boyu yetiştirilir. Sürekli taze ürün için 10–15 günde bir yeni parti ekmek yaygın bir yöntemdir.
Tere serpme ya da sıraya, çok yüzlek ekilir. Sıraya ekimde sıra arası 12–15 cm yeterlidir; tohum en fazla 1–1,5 cm derine düşmelidir, daha derindeki tohum yüzeye çıkmakta zorlanır. Ekimden sonra toprak hafifçe bastırılır ve tohumu oynatmayan ince damlayla sulanır.
Tere tohumu toprak 20–25 °C iken 2–3 gün içinde çıkar. Serin toprakta süre birkaç gün uzar. Çıkışa kadar yüzeyin hiç kurumaması gerekir; kuruyan yüzeyde çimlenme yarım kalır.
Tere hafif, süzek, organik maddesi iyi ve sürekli nemli tutulan toprakta, 15–20 °C serin havada en iyi yetişir. Toprak seçiciliği azdır; uygun pH aralığı yaklaşık 5,5–7,5'tir. Kaymak bağlayan ağır toprakta ekimden sonra yüzeye ince yanmış gübre veya torf serpmek çıkışı kolaylaştırır.
Tere 10–15 cm boya ulaştığında, ekimden yaklaşık 25–30 gün sonra dipten birkaç santim yukarıdan kesilerek ya da kökleriyle çekilerek hasat edilir. Hasat sabah serinliğinde yapılır, demetler gölgede bağlanır. Geciken hasatta sap sertleşir ve tat keskinleşir.
Tere uzun gün ve sıcak havada (25 °C üstü) hızla çiçek sapına geçer; buna tohuma kalkma denir. Kuruyan üst toprak, besin eksikliği ve geç hasat bu geçişi hızlandırır. Yaz ortası ekimlerinden kaçının, toprağı nemli tutun ve tereyi genç kesin.
Terenin burnu ve genzi yakan keskin tadı, yaprak ezildiğinde açığa çıkan kükürtlü bileşiklerden gelir; bu, bitkinin doğal özelliğidir. Sıcak hava, kuraklık ve geç hasat bu keskinliği artırır. Serin dönemde, düzenli sulamayla yetişen ve genç kesilen tere daha yumuşak içimlidir.
Tere yeterli ışık almadığında soluk, açık yeşil hatta beyazımsı renkte ve ince saplı büyür. Kapalı yerde, çok sık ekimde veya kışın kısa günlerde bu durum sık görülür. Azot ve kükürt eksikliği de rengi açar; seyrek ekim ve bol ışık rengi koyulaştırır.
Tere azotu ve kükürdü sever; gübre ekimden önce toprağa verilir. Dekara genellikle 12–15 kg azot, 10–12 kg fosfor (P₂O₅) ve 15 kg civarında potasyum (K₂O) önerilir; organik maddece fakir toprakta iyi yanmış çiftlik gübresi eklenir. Kükürtlü gübreler rengi ve tadı destekler. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
İyi bir tere yetiştiriciliğinde dekardan 20–25 bin demet alınabilir. Verim ekim sıklığına, mevsime ve kesimin zamanında yapılmasına bağlıdır. Tohum için yetiştirilen terede ise dekardan 60–70 kg tohum alınabilir.
Bacillus, karışım ve uygulama
Serada tere kış boyu, gündüz sıcaklığı 15–20 °C civarında tutularak yetiştirilir. Havalandırmayı aksatmayın; yüksek nem ve durgun hava yaprağı yumuşatır. Kışın ışık az olduğu için seyrek ekim ve ölçülü azot, ince ve uzun saplı tere oluşmasını azaltır.
Ekimden çıkışa kadar tere günde bir ya da iki kez kısa ve ince sulanır; yüzey hiç kurumamalıdır. Çıkıştan sonra kök biraz derine inene kadar toprak nemli tutulur, ama göllenme olmamalıdır. Aşırı sulama sığ kökü havasız bırakır ve yaprakları sarartır.
Kesilen tere hızla soğutulup 0–2 °C ve yüksek nemde saklanırsa birkaç gün taze kalır. Islak demetin sıcakta bekletilmesi yaprakların kısa sürede sararıp bozulmasına yol açar. Evde nemli bir kâğıda sarıp buzdolabının sebze bölmesinde saklamak yeterlidir.
Terede nitrat, fazla azot ve az ışık bir araya geldiğinde yaprakta birikir. Azotu ölçülü verin, hasattan önceki günlerde azotlu gübreyi kesin, sık ekimden kaçının ve mümkünse hasadı bol ışıklı bir günün öğleden sonrasında yapın.
Hayır, tere ve roka aynı yere üst üste ekilmemelidir; ikisi de lahanagiller ailesindendir. Aynı yere tere, roka, lahana veya turp ekmek toprağı yorar. Arada baklagil ya da marul gibi farklı ailelerden bitkilerle ekim nöbeti yapın.
Proverim'deki 5 Bacillus türü terenin sığ kök bölgesine yerleşerek kökün hızlı kurulmasına ve besinin köke erken ulaşmasına yardımcı olur. Kılcal kök oluşumunu teşvik eder, toprakta bağlı kalan fosfor, demir ve potasyumun çözülmesine katkı sağlar, kökün kuraklık ve tuz stresine dayanmasını destekler.
Tereye Proverim resmi takvime göre 3 kez verilir: ekimle birlikte veya ilk sulamada topraktan, 4–6 gerçek yaprakta yapraktan ve hızlı yaprak gelişimi döneminde yapraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün önce 0,5 L şilempe ile karıştırılır, 200 L suyla 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suyla 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim NPK ve diğer gübrelerle aynı programda kullanılabilir. Ancak bakırlı ürünlerle ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırılmamalıdır; bu ürünlerle Proverim arasına en az 7–10 gün ara verin. Karışımı hazırlarken önce ürünü şilempe ile karıştırıp sonra suya ekleyin.
Evet, terede 3 uygulamanın ikisi yapraktandır: 4–6 gerçek yaprakta ve hızlı yaprak gelişimi döneminde. Püskürtmeyi sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yapın; öğle sıcağında ve rüzgârlı havada uygulamayın.
Terenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre topraktan 2, yapraktan 3 dekar.