
Sürgünler kısa
Ceviz ilkbaharda geç uyanır; kök canlı uyanmazsa sürgün ve yaprak gelişimi yavaş kalır. Cevizde meyve yeni sürgünde oluşur.
Satın al
Göz uyanışından iç dolumuna kadar cevizin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği: ne zaman, nasıl, ne kadar.

Ceviz, yaz ortasında önce yeşil kabuğu büyütür, sonra sert kabuğun içini doldurur. Bu dönemde su ve besin kesintiye uğrarsa iç buruşuk, hafif ve koyu renkli kalır. İç dolumunun temeli ise baharda, kökün uyandığı ilk haftalarda atılır.
3 kritik anı gör ↓Ceviz için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Ceviz ilkbaharda geç uyanır; kök canlı uyanmazsa sürgün ve yaprak gelişimi yavaş kalır. Cevizde meyve yeni sürgünde oluşur.

Kireçli toprakta çinko ve demir alımı zorlaşır; sürgün ucundaki yapraklar küçük, dar ve açık renkli kalabilir.

Cevizde erkek ve dişi çiçekler çoğu zaman aynı anda açılmaz; tozlayıcı çeşit yoksa tutum düşer. Çiçeklenmede soğuk ve yağmur da tutumu azaltır.

Temmuz ve ağustosta iç dolar. Su ve besin akışı yetersizse iç buruşuk, hafif ve koyu renkli kalır.
Ceviz belirtileri hakkında
En sık sebepler iç dolumu döneminde (temmuz-ağustos) su eksikliği, aşırı sıcak, besin yetersizliği ve aşırı ürün yüküdür. Bu dönemde düzenli sulama ve iç oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Kireçli toprakta çinko ve demir alımının zorlaşması, sürgün ucunda küçük ve açık renkli yapraklara yol açabilir. Kesin karar için yaprak analizi yaptırın.
Cevizde erkek ve dişi çiçeklerin farklı zamanda açılması sık görülür; bahçede uygun tozlayıcı çeşit yoksa tutum düşer. Geç bahar soğuğu ve zayıf sürgün de tutumu azaltır.
Juglans regia
Ceviz derin kazık kök ve geniş yan köklerle büyük bir alana yayılır. Derin, süzek ve tınlı toprağı sever; taban suyu yüksek, ağır ve sığ toprakta kök gelişemez. Kök uzun yıllar boyunca bahçenin asıl sermayesidir.
Cevizin besin ihtiyacı baharda sürgün ve yaprakla başlar, haziranda yeşil kabuğun büyümesiyle, temmuz-ağustosta iç dolumuyla zirveye çıkar. Kireçli toprakta çinko ve demir alımı zorlaşır; sürgün ucunda küçük ve açık renkli yapraklar görülür. Tuzlu toprak ve tuzlu suya da hassas bir ağaçtır.
Bitki probiyotiği, cevizin kök bölgesine yararlı bakteri taşıyarak besin alımına ve kök gelişimine yardımcı olur. Gözler uyanmadan yapılan uygulama kökü sezona hazırlar. İç oluşumundaki uygulama ise ağacın en yoğun dönemine eşlik eder.
Ceviz (Juglans regia), derin köklü, iri taçlı ve uzun ömürlü bir sert kabuklu meyve ağacıdır. Türkiye'de ceviz yetiştiriciliği eski bahçelerde uç dal verimli yerli tiplerle, yeni bahçelerde ise yan dal verimli Chandler, Fernor, Franquette ile yerli Şebin, Bilecik, Kaman ve Yalova serisi gibi çeşitlerle yapılır. Cevizde verimi belirleyen asıl darboğaz, haziranda yeşil kabuğu büyüten ve temmuz–ağustosta içi dolduran ağacın bu yaz aylarında su ve besini kesintisiz taşıyabilmesidir. İç dolumu aksayan cevizde kabuk tam büyür ama iç buruşuk, hafif ve koyu renkli kalır.
Ceviz derine inen kazık kök ve geniş yan köklerle büyük bir alana yayılır; besleyici kökler yine de taç izdüşümünde yoğundur. Taban suyu yüksek ve sığ topraklarda kök gelişemez.
Cevizde erkek çiçek (püskül) ve dişi çiçek aynı ağaçta ama çoğu zaman farklı günlerde olgunlaşır. Bu yüzden bahçede çiçeklenmesi uyumlu bir tozlayıcı çeşit gerekir.
Önce haziran sonuna kadar yeşil kabuk ve sert kabuk büyür, sonra temmuz–ağustosta iç dolar. Birinci aşamadaki su eksikliği cevizi küçük, ikincideki eksiklik içi boş bırakır.
Yaz sıcakları 38–40 °C'yi aştığında güneşe bakan meyvede yanık ve iç renginde koyulaşma görülür. Sık yapraklı, sağlıklı taç meyveyi gölgeler.
Geniş kök bölgesini canlı tutmak, kireçli toprakta çinko, demir ve fosforu çözmek ve iç dolumuna su-potasyum akışını desteklemek için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis kış sonunda canlanan kök uçlarına tutunup biyofilm kurar, oksin-sitokinin öncülleriyle yeni emici kök oluşumunu teşvik eder. B. megaterium bağlı fosforu çözerek kısa sürede açılan yaprak ve dişi çiçeğe enerji sağlar.
B. subtilis sideroforlarla kireçli topraktaki demiri köke taşır; güçlü kılcal kök çinko alımını da kolaylaştırır. Sürgün ucundaki yaprakların geniş ve yeşil açılması, iç dolumunu besleyecek yaprak alanını kurar.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritlerle haziran–ağustos sıcaklarında su stresinin hafiflemesine katkı sağlar. B. pumilus ACC deaminaz ile stres etilenini dengeleyerek genç meyvenin dalda kalmasına yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer; potasyum iç dolumuna, iç ağırlığına ve açık iç rengine katkı sağlar. İç oluşumundaki topraktan uygulama bu en yoğun döneme eşlik eder.
Beş tür, cevizin göz uyanışından hasada kadar kök bölgesinde ve yaprak yüzeyinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Göz uyanışı ve sürgün
Ceviz geç uyanır ama kökü sürgünden önce çalışmaya başlar. B. subtilis bu genç kök uçlarına yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Göz uyanışı ve ilk yaprak
Ceviz birkaç hafta içinde yaprak, sürgün ve dişi çiçek açar. B. megaterium toprakta bağlı kalan fosforu çözer.
Hedef dönem: Haziran–ağustos sıcakları
Ceviz tuza ve yaz kuraklığına hassastır. B. amyloliquefaciens kök çevresini hızla kolonize eder.
Hedef dönem: İç oluşumu dönemi
Temmuz–ağustosta cevizin potasyum ihtiyacı en yükseğe çıkar. B. licheniformis kil tabakalarına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve tutum
Geç soğuk, sıcak rüzgâr veya susuzluk etilen üretimini artırır, genç ceviz dökülür. B. pumilus hormon dengesine yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Cevizdeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Emici kök, demir-çinko alımı | Göz uyanışı ve sürgün |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz, organik asit | Sürgün, dişi çiçek, kök | Göz uyanışı ve ilk yaprak |
| B. amyloliquefaciens | Kök kolonizasyonu, ekzopolisakkarit (EPS) | Sıcak ve tuz stresine destek | Haziran–ağustos sıcakları |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz, amilaz | İç dolumu, iç rengi | İç oluşumu dönemi |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Meyve tutumu, döküm dengesi | Çiçeklenme ve tutum |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Kış dinlenmesinden çıkan cevizde kök, sürgünden önce uyanır. Bakteriler kök bölgesine bu dönemde yerleşir ve fosfor alımını destekler.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
İlk yapraklar açıldığında yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır. Sürgün ve yaprak alanının oluştuğu döneme eşlik eder.
Nasıl: Atomizör veya turbo pülverizatör

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
İç oluşumu, cevizin su ve besin ihtiyacının en yüksek olduğu dönemdir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir, iç dolumuna eşlik eder.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: gözler uyanmadan önce topraktan, ilk yapraklar açıldığında yapraktan, iç oluşumu döneminde topraktan.
Evet. Resmi tabloda sert kabuklular (ceviz, badem, fındık, Antep fıstığı) aynı gruptadır.
Cevizde ürün doğrudan kök bölgesine inmelidir. Damlamalı bahçede önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından yaklaşık 5 dakika temiz su geçirin. Damla sistemi olmayan bahçede uygulamayı toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra taç izdüşümüne can suyu olarak yapın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
İlk yapraklar açılıp genişlemeye başladığında, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken atomizör veya turbo pülverizatörle tacın içi ve dışı ıslanacak şekilde püskürtün. Büyük ağaçlarda tacın üst kısmına ulaşacak basınç kullanın; doz değişmez.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Toprak ısınmaya başladığında, gözler kabarmadan önce ceviz kökü çalışmaya başlar. Bu dönemde verilen Proverim'deki B. subtilis ve B. megaterium yeni kök uçlarına yerleşir; geç gelen bahara kökün hazır girmesini destekler.
1. uygulama · gözler uyanmadan önce · topraktan
Nisan–mayısta ceviz yaprak açar, püsküller ve dişi çiçekler görünür. Yapraktan uygulama yeni açılan yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır; iç dolumunu besleyecek yaprak alanının kurulduğu döneme eşlik eder.
2. uygulama · ilk yapraklar açıldığında · yapraktan
Mayıs sonundan haziran sonuna kadar yeşil kabuk ve sert kabuk hızla büyür; cevizin iriliği bu dönemde belirlenir. Su eksikliği bu haftalarda meyveyi küçük bırakır.
Temmuz–ağustosta sert kabuk odunlaşır, iç dolar; su ve potasyum ihtiyacı zirvededir. Topraktan uygulama kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeler, iç dolumuna eşlik eder.
3. uygulama · iç oluşumu döneminde · topraktan
Eylül sonu–ekimde yeşil kabuklar çatlayıp ayrılmaya başlayınca hasat yapılır. Hasattan sonra da yaprak dökümüne kadar ağaç, ertesi yılın gözlerini besler.
Mayıs–haziranda kabuk büyürken su eksikliği, zayıf kök ve fazla meyve yükü cevizi küçük bırakır; sonradan verilen su iriliği geri getirmez.
Temmuz–ağustosta su ve potasyum yetmezse iç buruşuk, hafif ve koyu zarlı kalır. Aşırı sıcak ve güneş yanığı iç rengini daha da koyulaştırır.
Kireçli ve yüksek pH'lı toprakta demir ve çinko alınamaz; genç yapraklar damar arasından sararır, küçük ve dalgalı kenarlı kalır. Yaşlı yapraklarda genel sararma azot yetersizliğini düşündürür.
Tozlanmamış dişi çiçekler ve zayıf beslenen genç meyveler mayıs–haziranda dökülür. Tozlayıcı eksikliği, geç don ve su stresi dökümü artırır.
Yaprak kenarlarından başlayan kahverengi kuruma potasyum eksikliği, tuzlu su veya şiddetli sıcak-kuraklık stresiyle ilgilidir; yaprak alanı azaldıkça iç dolumu zayıflar.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Fosfor, ceviz kökünün ve iç dolumunun temel besinlerindendir.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Kireçli topraklardaki cevizliklerde açık renkli sürgün uçlarıyla ilgilidir.
B. licheniformis ve B. pumilus, yaz kuraklığı ve sıcak gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Cevizde bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet, aynı oranla: 1 L ürün 200 L suya. Dikimde can suyuyla vermek fidanın kök tutmasına yardımcı olur; sonraki yıllarda resmi takvimdeki 3 dönem uygulanır.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Büyük ağaçlarda yapraktan uygulama atomizör veya turbo pülverizatörle yapılır. Doz aynı kalır: 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar.
Evet. Topraktan uygulamaları yağmurdan önce veya hemen sonra, toprak nemliyken taç izdüşümüne verin.
Hayır. Yan dal verimli (Chandler gibi) ve uç dal verimli çeşitlerde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir; sadece uyanma tarihleri çeşide göre birkaç gün kayabilir.
Cevizde kök, çiçek ve meyve
Ceviz yetiştiriciliği; derin, süzek ve tınlı toprakta, geç don riski düşük yerde, aşılı ve çeşidi belli fidanlarla, dengeli gübreleme ve düzenli yaz sulamasıyla yapılır. Bahçe kurmadan önce toprak analizi yaptırılmalı; taban suyu yüksek, tuzlu ve çok sığ topraklardan kaçınılmalıdır. Ana çeşidin yanına çiçeklenmesi uyumlu bir tozlayıcı çeşit dikilmesi tutum için gereklidir.
Ceviz fidanı yaprak dökümünden sonra kasım–mart arasında, toprak donmuş veya çamur değilken dikilir; kışı sert yerlerde ilkbahar dikimi tercih edilir. Geleneksel bahçelerde 10×10 m veya 12×12 m, yan dal verimli çeşitlerle kurulan yoğun bahçelerde 8×6 m, 7×5 m gibi aralıklar kullanılır. Fidan, fidanlıktaki derinliğinde dikilip can suyu verilmelidir.
Aşılı ceviz fidanı, yan dal verimli çeşitlerde (Chandler, Fernor) dikimden sonra 3–4. yılda ilk ürünü verir ve 8–10. yılda tam verime ulaşır. Uç dal verimli yerli tiplerde ve tohumdan yetişen ağaçlarda ilk ürün 8–10 yılı bulabilir. Genç ağaçta kök ve taç gelişimi öncelikli olmalıdır.
Cevizde fosfor, potasyum ve çiftlik gübresi kış aylarında, azotlu gübre ise ilkbaharda gözler uyanmadan önce ve yapraklanma döneminde bölünerek verilir. Haziran sonundan sonra fazla azot vermek sürgünü uzatır, odunlaşmayı geciktirir. Gübre gövde dibine değil, taç izdüşümüne serpilip toprağa karıştırılmalıdır.
Ceviz gübreleme programı toprak ve yaprak analizine göre kurulur; azot, potasyum, fosfor ve çinko öne çıkar. Kış sonunda fosfor-potasyumlu taban gübresi ve 3–4 yılda bir iyi yanmış çiftlik gübresi verilir; azot ilkbaharda ikiye-üçe bölünür. Kireçli topraklarda çinko ve demir eksikliği yapraktan veya topraktan ayrıca ele alınır; iç dolumunda potasyum yeterli olmalıdır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Ceviz yapraklarının sararmasının en sık nedeni kireçli toprakta demir ve çinkonun alınamamasıdır; genç yapraklarda damarlar yeşil kalır, aralar sararır. Çinko eksikliğinde yapraklar ayrıca küçük, dar ve dalgalı kenarlı olur. Yaşlı yapraklarda bütünüyle sararma azot, suyun biriktiği toprakta sararma ise havasız kalan kök işaretidir. Kesin karar için yaz ortasında yaprak analizi yaptırın.
Ceviz yapraklarının kenardan kuruması çoğunlukla potasyum eksikliği, tuzlu su veya şiddetli sıcak ve kuraklık stresinden kaynaklanır. Önce sararan, sonra kahverengileşen yaprak kenarı potasyum eksikliğinin tipik görüntüsüdür. Yapraklarda leke veya canlı bir etken görüyorsanız bitki koruma uzmanına danışın.
Cevizin küçük kalmasının başlıca nedeni, kabuğun büyüdüğü mayıs–haziran döneminde su ve besin yetersizliğidir. Bu dönemde susuz kalan ağaçta kabuk hedef büyüklüğe ulaşamaz; sonradan verilen su iriliği geri getirmez. Aşırı meyve yükü, zayıf kök ve yaşlı, ışık almayan taç da meyveyi küçültür.
Ceviz en çok tozlanmama, geç bahar donu ve su stresi nedeniyle dökülür. Dişi çiçek açıkken yakında polen veren ağaç yoksa meyveler mayıs–haziranda dökülür. Bazı çeşitlerde aşırı polen de dişi çiçek dökümünü artırabilir. Haziranda susuz kalan ağaç da taşıyamayacağı meyveyi bırakır.
Bacillus, karışım ve uygulama
Ceviz içinin kararması çoğunlukla iç dolumu döneminde aşırı sıcak, güneş yanığı, su eksikliği ve geç hasattan kaynaklanır. Hasattan sonra yeşil kabuğun geç soyulması ve nemli ortamda kurutma da iç zarını koyulaştırır. Zamanında hasat, hemen soyma ve gölgede hızlı kurutma açık renkli iç için önemlidir.
Ceviz ilkbahardan hasattan yaklaşık 2–3 hafta öncesine kadar sulanır; en kritik aylar haziran, temmuz ve ağustostur. Bu dönemde damla sulamada toprağa göre 2–4 günde bir sulama yaygındır. Hasattan sonra sonbahar kuraksa bir can suyu, ertesi yılın gözleri için faydalıdır.
Ceviz, yaprak dökümünden sonra kış sonunda veya şiddetli soğuklar geçtikten sonra budanır; büyük kesimler için yaz sonu budaması da uygulanır. Kış sonunda yapılan kesimlerden yoğun öz su akabilir; bu yüzden kalın dal kesimleri kış ortası yerine kış sonu veya yaz sonuna bırakılır. Genç ağaçta merkezi lider veya modifiye lider terbiyesi, yaşlı ağaçta tacı aydınlatan seyreltme budaması yapılır.
Ceviz verimi; tozlayıcı çeşit, yaz boyunca düzenli sulama, dengeli potasyum-çinko beslemesi ve ışık alan bir taçla artırılır. Yan dal verimli çeşitlerle kurulan sık bahçeler erken ve yüksek verim verir. Hasadı geciktirmemek ve yaprakları hasada kadar sağlıklı tutmak ertesi yılın ürününü de güçlendirir.
Cevizde dekara verim, yan dal verimli çeşitlerle kurulmuş bakımlı bahçelerde tam verimde 300–500 kg kabuklu ceviz civarındadır. Geleneksel seyrek bahçelerde verim daha düşüktür; tam verimdeki tek bir ağaçtan 50–70 kg kabuklu ceviz alınabilir. Verimi en çok çeşit, sulama ve tozlanma belirler.
Ceviz, çeşide ve bölgeye göre eylül sonu ile ekim arasında, yeşil kabukların büyük kısmı çatlayıp sert kabuktan kolayca ayrılmaya başladığında toplanır. İçteki zarın kahverengiye dönmesi de olgunluk işaretidir. Hasat edilen ceviz hemen soyulmalı, gölgede veya kurutucuda iç nemi %8 civarına inene kadar kurutulmalıdır.
Proverim, cevizin kök gelişimini ve kireçli toprakta kilitli kalan fosfor, demir, çinko ve potasyumun alınmasını destekleyen, Bakanlık lisanslı 5 Bacillus türü içeren mikrobiyal gübredir. Kök bölgesine yerleşen bakteriler yeni emici kök oluşumunu teşvik eder. Bu, yaz sıcağında su alımına ve iç dolumuna katkı sağlar.
Cevizde Proverim yılda 3 kez verilir: gözler uyanmadan önce topraktan, ilk yapraklar açıldığında yapraktan, iç oluşumu döneminde topraktan. Topraktan dozu 1 L ürün + 0,5 L şilempe, 200 L suya, 2 dekara kadar; yapraktan dozu 1 L ürün + 0,5 L şilempe, 300 L suya, 3 dekara kadardır. Dönemler takvim gününe göre değil, ağacın gelişimine göre belirlenir.
Proverim NPK ve diğer gübrelerle aynı program içinde kullanılabilir, ancak bakırlı ürünler ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırılmaz. Önce 1 L ürünü 0,5 L şilempe ile karıştırıp suya katın ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürün veya dezenfektan uyguladıysanız Proverim ile arasına en az 7–10 gün koyun.
Cevizin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.