
Bahar sürgünü az
Bol ürünlü yılın ardından ağaç yeni sürgüne az enerji ayırır. Az sürgün, gelecek yıl az çiçek demektir.
Satın al
Göz uyanışı, çiçek ve meyve tutumu: mandalinanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Mandalina, var yılı-yok yılına en yatkın narenciyedir. Çok yüklü bir yılda ağaç enerjisini meyveye verir, yeni sürgüne az pay kalır; ertesi yıl çiçek ve ürün azalır. Küçük kalan meyve ve iki yıl arasındaki büyük fark çoğu zaman yük, sürgün ve kök arasındaki dengenin bozulmasıdır.
3 kritik anı gör ↓Mandalina için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Bol ürünlü yılın ardından ağaç yeni sürgüne az enerji ayırır. Az sürgün, gelecek yıl az çiçek demektir.

Sürgün ucunda küçük, sivri ve açık renkli yapraklar çinko alımının zorlandığını düşündürür. Kireçli topraklarda sık görülür.

Bazı mandalina çeşitleri iyi meyve bağlamak için tozlanmaya ihtiyaç duyar. Kuru rüzgâr ve besin yetersizliği tutumu daha da düşürür.

Aşırı yüklü ağaçta her meyveye düşen su ve besin azalır. Dalda çok meyve, kasada küçük boy demektir.
Mandalina belirtileri hakkında
Buna periyodisite, halk arasında var yılı-yok yılı denir. Çok ürün veren ağaç yeni sürgüne yeterli enerji ayıramaz, ertesi yıl az çiçek açar. Dengeli budama, gerektiğinde meyve seyreltme, düzenli sulama ve beslenme aradaki farkı azaltır.
En sık sebepler aşırı meyve yükü, yaz kuraklığı, potasyum yetersizliği ve zayıf köktür. Yüklü yıllarda seyreltme yapın; meyve tutumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Kireçli toprakta çinko ve demir alımı zorlaşır; sürgün ucundaki yapraklar küçük ve damar arası açık renkli kalır. Asitli topraklarda magnezyum yetersizliği yaşlı yapraklarda sararma yapar. Kesin karar için yaprak analizi yaptırın.
Citrus reticulata
Mandalina kökü taç izdüşümünün altında, toprağın üst katmanında yoğunlaşır. Süzek toprağı sever; Akdeniz ve Ege'de kireçli, Karadeniz'de asitli topraklarda yetiştirilir. Her iki uçta da bazı besinlerin kök tarafından alınması zorlaşır.
Besin ihtiyacı bahar sürgünü, çiçeklenme ve meyve tutumunda artar; bol yüklü yıllarda potasyum ve azot ihtiyacı belirgin yükselir. Kireçli toprakta çinko ve demir alımı zorlaşır, yapraklar küçük ve açık renkli kalır. Asitli ve yağışlı bölgelerde ise magnezyum yıkanabilir.
Bitki probiyotiği mandalinada kökün yük ile sürgünü birlikte taşımasına yardımcı olur. Gözler uyanmadan verilen uygulama bakterileri kök bölgesine yerleştirir; çiçeklenme sonrası yapraktan uygulama yeni yapraklara, meyve tutumundaki uygulama ise meyve büyümesi başlarken kök bölgesine eşlik eder.
Mandalina (Citrus reticulata), narenciyenin en çok çeşide ayrılan, en kolay soyulan grubudur. Türkiye'de mandalina yetiştiriciliği Ege, Akdeniz ve Doğu Karadeniz kıyısında; erkenci Satsuma (Okitsu, Owari), Klemantin ve Nova ile geççi W. Murcott ve Robinson çeşitleriyle yapılır. Ağaç her yıl çok çiçek açar; ama bahçenin gelirini belirleyen tutan meyve sayısı ile o meyvenin çatlamadan, iri ve tatlı olgunlaşması arasındaki dengedir.
Besin alan ince köklerin çoğu taç izdüşümünün altında, toprağın üst 40–60 cm'sindedir. Kuruyan, sıkışan ya da su göllenen üst katman kökü ilk yorar.
Mandalina binlerce çiçek açar, ancak bunun çok küçük bir kısmı hasada kalır. Çiçeklenmeden sonra ve haziranda yaşanan doğal dökümler, ağacın taşıyabileceği yükü kendisi ayarlamasıdır.
Mandalina kabuğu portakaldan incedir. Yaz sonu ve sonbaharda iç hızla büyürken düzensiz su ve zayıf kabuk, çatlama ve yarılmaya zemin hazırlar.
Çok yüklü bir yıl, ertesi yılın çiçek tomurcuğu için gereken enerjiyi tüketir. Mandalina bu iki yıllık salınıma narenciyenin en yatkın türüdür.
Kökün aynı sezonda hem bu yılın meyvesini hem gelecek yılın sürgününü taşıyabilmesi için Proverim'deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis kış sonunda uyanan kök uçlarına tutunup biyofilm kurar; büyüme düzenleyicileriyle yeni kılcal kök oluşumunu teşvik eder. Sideroforlarla kireçli bahçede demirin köke taşınmasına yardımcı olur.
B. megaterium kireçli Ege ve Akdeniz topraklarında bağlı kalan fosforu çözer. Fosfor, bol çiçeğin enerjisi ve genç meyvede hücre bölünmesi için gereklidir.
B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle sıcak rüzgâr ve susuzlukta yükselen stres etilenini dengeler; B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan polisakkaritler üretir. İkisi birlikte genç meyvelerin dalda kalmasına yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Potasyum ve kalsiyumun düzenli taşınması, meyve iriliğine, şeker birikimine ve kabuğun esnek kalmasına katkı sağlar.
Beş tür, mandalinanın kış uyanışından hasada kadar süren uzun sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Kış sonu, göz uyanışı
Mandalinada bahar sürgünü, kökün kış sonunda ne kadar yeni uç açtığına bağlıdır. B. subtilis uyanan kök uçlarına yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve tutum
Kireçli bahçelerde verilen fosforun önemli kısmı kısa sürede bağlanır. B. megaterium bu kilitli fosforu yeniden çözülebilir hâle getirir.
Hedef dönem: Yaz sıcağı ve meyve büyümesi
Narenciye tuza duyarlıdır; yaz sıcağında yüzlek kök çabuk zorlanır. B. amyloliquefaciens kök çevresinde jel benzeri bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Meyve büyümesi ve olgunlaşma
Mandalinada meyve iriliği ve tatlılık yaz-sonbahar boyunca taşınan potasyuma bağlıdır. B. licheniformis kil arasında kilitli potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme sonrası ve haziran dökümü
Sıcak ve kuru bir rüzgâr, mandalinada genç meyve dökümünü hızlandırır; arkasında yükselen stres etileni vardır. B. pumilus hormon dengesine yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Mandalinadaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Yeni kılcal kök, demir alımı | Kış sonu, göz uyanışı |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Çiçek gücü, genç meyvede hücre bölünmesi | Çiçeklenme ve tutum |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Yaz sıcağı ve meyve büyümesi |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Meyve iriliği, şeker, renk | Meyve büyümesi ve olgunlaşma |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Meyve tutumu, kalsiyum alımı | Çiçeklenme sonrası ve haziran dökümü |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Kış sonunda kök uyanırken bakteriler kök bölgesine yerleşir. Güçlü bahar sürgünü, bu yılın meyvesini ve gelecek yılın çiçeğini birlikte taşır.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Çiçeklenmenin ardından yeni yapraklar açılır. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve besin alımına eşlik eder.
Nasıl: Atomizör veya pülverizatör; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Tutumdan sonra meyve büyümesi başlar; yüklü ağaçta su ve besin ihtiyacı hızla artar. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: gözler uyanmadan önce topraktan, çiçeklenmeden sonra yapraktan, meyve tutumunda topraktan.
Hayır. Erkenci ve geççi tüm mandalina çeşitlerinde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir; uygulama günü her çeşidin kendi çiçeklenmesine göre seçilir.
Mandalinada ürün doğrudan kök bölgesine inmelidir. Damlamalı bahçede önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Damlası olmayan bahçede uygulamayı toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra taç izdüşümüne can suyu olarak yapın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Taç yaprakları döküldükten sonra yeni yapraklar açılırken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken atomizör ya da pülverizatörle tacın içi ve dışı ıslanacak şekilde püskürtün. Rüzgârlı ve çok sıcak saatlerde uygulama yapmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Toprak ısınmaya başlarken ve gözler henüz kabarmadan mandalina kökü yeni uçlar açar. Bu dönemde verilen Proverim'deki B. subtilis ve B. megaterium yeni kök uçlarına yerleşir; ağacın bahar sürgününe güçlü bir kökle girmesini destekler.
1. uygulama · gözler uyanmadan önce · topraktan
Mandalina mart–nisanda yoğun çiçek açar, ardından bahar sürgünü yapraklanır. Bu yapraklar meyveyi bütün yaz besleyecektir; yapraktan uygulama genç yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır.
2. uygulama · çiçeklenmeden sonra · yapraktan
Taç yaprakları dökülünce genç meyveler görünür; ağaç fazlasını haziran sonuna kadar bırakır. Topraktan uygulama kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeler; su, kalsiyum ve potasyum akışını destekler.
3. uygulama · meyve tutumunda · topraktan
Meyve yaz boyunca hacim kazanır, sonbaharda şeker birikir ve renk döner. Bu dönemde düzenli sulama ve dengeli potasyum, çatlamayan ve tatlı meyvenin temelidir.
Çiçek sonrası ve haziran dökümü doğaldır; ancak sıcak rüzgâr, susuzluk ve dengesiz azot dökümü ağacın taşıyabileceğinin çok altına indirir.
Yaz sonunda kuru kalan toprağa birden gelen yağmur veya ağır sulama, iç kısmın kabuktan hızlı büyümesine yol açar; ince kabuklu çeşitlerde meyve yarılır.
Aşırı yüklü bir yılın ardından ağaç az çiçek açar; iki yıl arasındaki fark bahçe gelirini dalgalandırır.
Kireçli toprakta çinko, demir ve manganez alımı zorlaşır; sürgün uçlarında yaprak küçülür ve damar arası açılır.
Erken hasat, gölgede kalan taç içi meyveler ve zayıf yaprak alanı, meyvede şeker-asit dengesinin gecikmesine yol açar.
Mandalinada aynı yıl hem meyve hem gelecek yılın sürgünü beslenir. Canlı bir kök bölgesi, ağacın iki işi birlikte taşımasına yardımcı olur.
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Daha çok kök, daha geniş bir besin ve su alanı demektir.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Kireçli topraklardaki mandalina bahçelerinde açık renkli genç yapraklarla ilgilidir.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Mandalinada bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Evet, aynı oranla: 1 L ürün 200 L suya. Dikimde can suyuyla vermek fidanın kök tutmasına yardımcı olur; sonraki yıllarda resmi takvimdeki 3 dönem uygulanır.
Topraktan uygulamaları taç izdüşümüne can suyu olarak, toprak nemliyken verin. Yapraktan uygulamada sırt pülverizatörü yeterlidir; oran değişmez.
Hayır. Doz alana göredir ve her yıl aynıdır: topraktan 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara, yapraktan 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar.
10 L suya 50 mL ürün (aynı 1/200 oranı), 1 L suya 5 mL karıştırıp can suyu olarak verin. Saksıda da aynı 3 dönem geçerlidir.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Mandalinada kök, çiçek ve meyve
Mandalina ılık kışlı, sıcak yazlı, nemli kıyı ikliminde; süzek, derin ve tınlı toprakta yetiştirilir. Türkiye'de Ege, Akdeniz ve Doğu Karadeniz sahil şeridi başlıca yetiştirme alanlarıdır. Meyve yaklaşık −2/−3 °C'de zarar görmeye başlar; Satsuma grubu ağaç olarak diğer mandalinalardan soğuğa daha dayanıklıdır. Ağır, su göllenen topraklardan kaçınılmalıdır.
Mandalina fidanı, don tehlikesi geçtikten sonra mart–nisan aylarında dikilir. Çeşide ve anaca göre sıra arası 5–6 m, sıra üzeri 3–4 m mesafe yaygındır. Dikim çukuru kök boğazı toprak seviyesinde kalacak şekilde doldurulur ve hemen can suyu verilir.
Aşılı mandalina fidanı dikimden sonra genellikle 3–4. yılda ilk meyvelerini verir. Ağaç 7–8 yaşında tam verime ulaşır. İlk yıllarda erken meyveleri seyreltmek, ağacın önce kök ve taç kurmasını sağlar.
Mandalina çeşide göre eylül sonundan mart ayına kadar toplanır. Okitsu ve Satsuma ekim–kasımda, Klemantin ve Nova kasım–aralıkta, W. Murcott ve Robinson gibi geççiler ocak–mart arasında hasat edilir. Hasat için meyvenin şeker-asit oranının çeşide özgü eşiğe ulaşması gerekir; kabuk rengi tek başına ölçüt değildir.
Mandalina kabuğu, gece sıcaklıkları belirgin biçimde düşmeden turuncuya dönmez; özellikle erkenci Satsuma meyvesi içi olgunken yeşil kalabilir. Ticari bahçelerde bu meyveler hasattan sonra sarartma odalarında kontrollü koşullarda renklendirilir. Dalda renk dönüşümü için sonbaharın serin gecelerini beklemek yeterlidir.
Mandalinanın çatlamasının ana sebebi, uzun süre kuru kalan toprağa birden gelen bol suyun meyvenin içini kabuktan hızlı büyütmesidir. Yaz sonu ve sonbaharda düzensiz sulama, ani yağmur, ince kabuklu çeşitler (Nova, W. Murcott, Klemantin) ve kalsiyum-potasyum dengesizliği yarılmayı artırır. Toprağı aşırı kurutmadan, kısa aralıklı ve düzenli sulamak en etkili önlemdir.
Mandalinada çiçek sonrası ve haziran ayındaki meyve dökümü doğaldır; ağaç taşıyamayacağı meyveyi bırakır. Dökümü artıran asıl etkenler sıcak ve kuru rüzgâr, çiçeklenme–tutum döneminde susuzluk, aşırı azot ve zayıf köktür. Hasada yakın dökümde sebebi belirlemek için bitki koruma uzmanına danışın.
Mandalina ağacı yaprak dökümünü genellikle su stresiyle gösterir: toprak ya çok kurumuş ya da uzun süre su göllenmiş, kök havasız kalmıştır. Ani soğuk, tuzlu sulama suyu ve aşırı gübre de yaprak dökümüne yol açar. Toprağın 20–30 cm derinlikteki nemini kontrol ederek işe başlayın.
Mandalina yapraklarının kıvrılması çoğu zaman sıcak ve kuru havada bitkinin su kaybını azaltma tepkisidir. Toprak nemliyken bile kıvrılma sürüyorsa kökün havasız kaldığı, tuz biriktiği ya da besin dengesi bozulmuş olabilir. Yeni sürgünlerde kıvrılma ve şekil bozukluğu varsa yaprak altını kontrol edin ve bitki koruma uzmanına danışın.
Mandalinanın ekşi kalmasının en sık sebebi erken hasattır; meyve kabuk rengini almış olsa da şeker-asit oranı henüz yükselmemiştir. Taç içinde gölgede kalan meyveler, serin geçen sonbahar, aşırı yük ve zayıf yaprak alanı da ekşiliği artırır. Hasadı çeşidin olgunluk zamanına göre yapmak ve tacı ışık alacak şekilde budamak tadı iyileştirir.
Bacillus, karışım ve uygulama
Mandalina ağacı hasattan sonra, don tehlikesi geçtiğinde, şubat–mart aylarında budanır. Kuru, içe ve aşağı büyüyen, birbirini kesen dallar ile dipten çıkan obur sürgünler alınır; tacın içine ışık girmesi sağlanır. Mandalina meyveyi bir önceki yılın sürgünlerinde verdiği için şiddetli budamadan kaçınılmalıdır.
Mandalina, yağışların kesildiği nisan–mayıstan ekim sonuna kadar düzenli sulanır; damla sulamada yazın çoğu bahçede 2–3 günde bir su verilir. En kritik dönemler çiçeklenme–meyve tutumu ve yaz sonu meyve büyümesidir. Toprağı tamamen kurutup ardından bol su vermek çatlamayı artırır.
Mandalina ağacında azot ikiye ya da birkaç parçaya bölünerek verilir: ilk kısım şubatta kök uyanırken, kalanı haziran başında ilk sulamalarla ve yaz boyunca damlamayla. Fosfor kış sonunda, potasyum ise meyve büyümesi döneminde ağırlık kazanır. Kireçli topraklarda çinko, demir ve manganez yapraktan tamamlanır. Miktar ağaç yaşı, verim ve toprak-yaprak analizine göre belirlenir.
Mandalina gübreleme programı toprak ve yaprak analizine göre; kış sonunda fosfor ve azotun bir kısmıyla başlar, çiçeklenme–tutumda dengeli azot, meyve büyümesinde potasyum ağırlıklı devam eder. Aşırı azot kabuğu kalınlaştırır ve kaliteyi düşürür; potasyum yetersizliği meyveyi küçültür, çatlamayı artırır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Tam verimdeki iyi bakımlı bir mandalina bahçesinde dekara verim genellikle 3–5 ton arasındadır. Ağaç başına verim çeşide, yaşa ve dikim sıklığına göre 50–150 kg arasında değişir. Var yılı-yok yılı dalgalanması, ortalamayı düşüren en büyük etkendir.
Mandalina için ideal toprak pH'ı 6,0–7,5'tir; pH 8'in üzerindeki topraklarda yetiştiricilik zorlaşır. Narenciye tuza duyarlıdır; toprak tuzluluğu yaklaşık 1,5 dS/m'yi aşınca verim düşmeye başlar. Tuzlu kuyu suyu kullanılan bahçelerde düzenli yıkama sulaması gerekir.
Proverim mandalinada kök gelişimini, kireçli toprakta bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve sıcak-tuz stresinde kökün dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Meyve tutumuna, meyve iriliğine ve dengeli yüke yardımcı olur.
Mandalinada Proverim 3 kez uygulanır: gözler uyanmadan önce topraktan, çiçeklenmeden sonra yapraktan, meyve tutumunda topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile karıştırılıp 200 L suyla 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suyla 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve sıvı gübrelerle aynı sulamada verilebilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim'i en az 7–10 gün arayla verin.
Evet, mandalinada resmi takvimdeki ikinci uygulama yapraktandır ve çiçeklenmeden sonra yapılır. Karışım 1 L ürün + 0,5 L şilempe ile 300 L su olarak hazırlanır ve 3 dekara kadar püskürtülür. Diğer iki uygulama, ürünün kök bölgesine ulaşması için topraktan yapılır.
Mandalinanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.