
Çıkış zayıf
Soğuk ve kaymak bağlamış toprakta fasulye zor çıkar; iri tohum toprağı kaldırmakta zorlanır.
Satın al
Çıkış, çiçek ve tane: kuru fasulyenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Kuru fasulye, tanesinin iriliği, dolgunluğu ve rengiyle satılır. Tane dolumu yaz sıcağının en yoğun haftalarına denk gelir; fasulye ise baklagillerin içinde tuza ve kirece en hassas olanlardandır. Küçük, buruşuk tane ve sararan yaprak çoğu zaman kökün bu zor dönemde suya ve besine yetişemediğini gösterir.
3 kritik anı gör ↓Kuru fasulye için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Soğuk ve kaymak bağlamış toprakta fasulye zor çıkar; iri tohum toprağı kaldırmakta zorlanır.

Kireçli toprakta demir alımı zorlaşır; damarlar yeşil kalırken arası sararır. Tuzlu suda ise yaprak kenarları kurur.

Çiçeklenmede 30 °C'yi aşan sıcaklık, kuru rüzgâr ve düzensiz sulama çiçek dökümünü artırır.

Tane dolumunda su ve potasyum yetmezse taneler küçük ve buruşuk kalır; tane iriliği düşer.
Kuru fasulye belirtileri hakkında
Tane dolumunda su ve potasyum yetersizliği, aşırı sıcak, çiçeklenmede dökülen çiçekler ve zayıf kök en sık sebeplerdir. Bu dönemde düzenli sulama ve bakla oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
En sık sebep tuzlu sulama suyu ya da tuzlu topraktır; fasulye tuza çok hassastır. Kuraklık ve aşırı sıcak da kenar kurumasına yol açar. Sulama suyunuzu analiz ettirin.
Phaseolus vulgaris
Fasulyenin kökü yüzlektir; besin alan köklerin çoğu toprağın üst 30 santimindedir. Süzek, havalı ve organik maddece zengin toprak ister; sıkışık ve kaymak bağlayan toprakta çıkış zorlaşır.
Fosfor ihtiyacı kök gelişimi ve çiçeklenmede, potasyum ve su ihtiyacı tane dolumunda en yüksektir. Fasulye kireçli toprakta demir alımında en çok zorlanan bitkilerdendir; genç yapraklarda damar arası sararma görülür. Tuzlu sulama suyunda yaprak kenarları kurur, gelişme durur.
Bitki probiyotiği kuru fasulyede ekimle birlikte veya ilk çıkışta toprağa verilir; bakteriler yüzlek köke en baştan yerleşir. Çiçeklenme başlangıcındaki yapraktan uygulama çiçek dönemine, bakla ve tane oluşumundaki topraktan uygulama tane dolumuna eşlik eder.
Kuru fasulye (Phaseolus vulgaris), dona hiç dayanamayan, yazın sulanarak yetişen bir baklagildir; değeri tanenin iriliği, dolgunluğu ve rengindedir. Kuru fasulye yetiştiriciliği Türkiye’de dermason, şeker, horoz, battal ve barbunya tiplerinde; Göynük 98, Akman 98, Önceler 98, Karacaşehir 90 gibi tescilli çeşitlerle ve İspir, Bitlis gibi yöresel fasulyelerle yapılır. Tane dolumu yaz sıcağının en yoğun haftalarına denk gelir. Kuru fasulyede verimi belirleyen asıl darboğaz, yüzlek kökün çiçeklenmeden tane dolumuna kadar suyu, fosforu ve potasyumu kesintisiz taşıyabilmesidir.
Fasulyede besin alan köklerin çoğu toprağın üst 30 santimindedir. Üst katman kuruduğunda veya tuzlandığında bitki hemen etkilenir.
Kireçli ve pH’sı yüksek toprakta fasulye demir ve çinkoyu almakta zorlanır; genç yapraklarda damar arası sararma bunun izidir.
Fasulyede verim kaybı toprak tuzluluğu yaklaşık 1 dS/m’yi geçince başlar. Tuzlu sulama suyunda yaprak kenarları kavrulur, tane küçülür.
Kuru fasulyede tane iriliği ve renk eşitliği fiyatı belirler. Dolumda su ve potasyum aksarsa tane küçük, buruşuk ve karışık iri-ufak çıkar.
Yazın sıcağında çiçeği iri taneye çevirmek için Proverim’deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen kökün ucuna tutunup biyofilm kurar; yan kök ve kök tüyü oluşumunu teşvik eder. İri tohumun toprağı kaldırıp hızla tutunmasına katkı sağlar.
B. subtilis sideroforlarla demiri, B. megaterium organik asit ve enzimlerle bağlı fosforu köke açar. Kireçli tarlalarda genç yaprakların açık renkli kalmasının azalmasına ve nodüllerin çalışmasına yardımcı olur.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir; B. pumilus sıcakta yükselen stres etilenini dengeler. Birlikte çiçek dökümünün ve tuz stresinin etkisinin azalmasına yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Tane dolumunda potasyum akışı, tanenin iri, dolgun ve eşit renkli olmasına katkı sağlar.
Beş tür, kuru fasulyenin yaz boyunca süren kısa ve yoğun sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve ilk çıkış
Kireçli toprak fasulyenin en çok zorlandığı topraktır. B. subtilis genç kökün ucuna yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve çiçeklenme öncesi
Fasulye fosfora en duyarlı baklagillerdendir. B. megaterium kireçli toprakta kilitli kalan fosforu çözer.
Hedef dönem: Vejetatif dönem ve yaz sıcağı
Tuzlu sulama suyu fasulyede verimi hızla düşürür. B. amyloliquefaciens kök çevresinde jel benzeri bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Bakla ve tane oluşumu
Taneler dolarken fasulyenin potasyum ve su ihtiyacı en yükseğe çıkar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve bakla bağlama
Temmuz sıcağı fasulyede çiçek dökümünü başlatabilir; arkasında yükselen stres etileni vardır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Kuru fasulyedeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Hızlı çıkış, demir alımı | Ekim ve ilk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Nodül gücü, çiçek sayısı | Çıkış ve çiçeklenme öncesi |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Tuz ve kuraklık stresine destek | Vejetatif dönem ve yaz sıcağı |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Tane iriliği, dolgunluk | Bakla ve tane oluşumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Çiçek tutumu, kalsiyum alımı | Çiçeklenme ve bakla bağlama |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Fasulyede kök ilk haftalarda kurulur. Bakteriler bu dönemde yüzlek köke yerleşir; fosfor ve demir alımı desteklenir.
Nasıl: Ekim sonrası can suyu, damlama veya yağmurlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Çiçeklenme başlarken bitki enerjisini bakla bağlamaya yöneltir. Yapraktan uygulama bu dönemde besin alımına eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Baklalar bağlayıp taneler dolarken su ve besin ihtiyacı en üst düzeydedir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir.
Nasıl: Damlama veya yağmurlama
Uygulama zamanı hakkında
Kuru fasulyede tarla bitkileri takvimi uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla ve tane oluşumunda topraktan.
Evet, 3 dönem ve doz aynıdır. Kuru fasulyede üçüncü uygulama, baklalar bağlayıp tanelerin dolmaya başladığı döneme denk gelir.
Damla sulamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirerek ürünü kök bölgesine indirin. Karık veya yağmurlama sulanan tarlada toprak nemliyken, sulamadan hemen önce tarla pülverizatörüyle toprağa ya da sıra diplerine can suyu olarak verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
İlk çiçekler açmaya başlarken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yaprakların iki yüzü ıslanacak şekilde püskürtün. Temmuzun sıcak öğle saatlerinde ve rüzgârda uygulama yapmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Toprak 10 cm derinlikte 12–15 °C’yi geçtiğinde ekilen tohum 1–2 haftada çıkar. İlk uygulama ekimle birlikte veya ilk çıkışta toprağa yapılır; bakteriler yüzlek köke en baştan yerleşir.
1. uygulama · ekimle birlikte, ilk çıkışta · topraktan
Bitki gerçek yapraklarını açar, köklerde nodüller oluşur. Çapa ile kaymağın kırılması ve ölçülü sulama kökün havasız kalmasını azaltır.
İlk çiçekler açar, bitki enerjisini baklaya yöneltir. Yapraktan uygulama bu hassas döneme eşlik eder; bu dönemde toprak kurutulmamalıdır.
2. uygulama · çiçeklenme başlangıcı · yapraktan
Baklalar uzar, taneler dolar; su ve potasyum ihtiyacı en yükseğe çıkar. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · bakla ve tane oluşumu · topraktan
Baklaların çoğu sararıp kuruduğunda sulama kesilir; bitkiler sabah serinliğinde sökülüp harmana alınır.
Toprak ısınmadan ekilen iri tohum su çekip şişer ama çimlenemez; kaymak bağlayan toprakta filiz yüzeye çıkamaz.
Kireçli toprakta demir alımı zorlaşır, damar arası sararır; göllenen toprakta kök havasız kalır, alt yapraklar sararır.
Tuzlu sulama suyu ve tuzlu toprakta yaprak kenarları kavrulur, bitki bodur kalır, tane küçülür.
30 °C üstü sıcak, kuru rüzgâr, çiçeklenmede susuzluk ve fazla azot çiçeklerin bakla bağlamadan dökülmesine yol açar.
Tane dolumunda su ve potasyum yetmezse taneler küçük ve buruşuk kalır; iri-ufak karışık ürün fiyatı düşürür.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Kuru fasulye kireçli toprakta demir alımında en çok zorlanan bitkilerdendir.
Tane dolumu yaz sıcağına denk gelir. Bakla oluşumunda tazelenen bakteri nüfusu kök bölgesinde besin alımına yardımcı olur.
B. licheniformis ve B. pumilus, yaz sıcağı ve tuzlu sulama suyu gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Kuru fasulyede bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Hayır. Rhizobium, fasulye kökünde nodül oluşturan ayrı bir bakteri grubudur. Proverim'deki Bacillus türleri ise kök gelişimini ve besin alımını destekler; ikisi farklı işler görür.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
2 topraktan + 1 yapraktan uygulama ile dekara sezonda yaklaşık 1,33 L ürün gerekir. 20 L ambalajla bu, dekara yaklaşık 667 TL eder (güncel ambalaj fiyatına göre değişir).
Hayır. Tüm kuru fasulye çeşitlerinde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Kuru fasulyede kök, çiçek ve meyve
Kuru fasulye, son don tehlikesi geçip toprak 10 cm derinlikte 12–15 °C’ye ısındığında, çoğu bölgede mayıs başı ile haziran ortası arasında ekilir. Ilık bölgelerde nisan sonundan itibaren, yüksek ve soğuk bölgelerde mayıs sonundan sonra ekim yapılır. Ana ürün olarak buğday hasadından sonra ikinci ürün kuru fasulye de ekilebilir.
Kuru fasulye 4–6 cm derinliğe, 40–50 cm sıra arası ve 5–10 cm sıra üzeri mesafeyle, tercihen pnömatik mibzerle ekilir. Dekara tane iriliğine göre 8–12 kg tohum yeterlidir; iri taneli dermason ve battal tiplerinde üst sınır kullanılır. Ekimden sonra kaymak bağlatacak ağır can suyundan kaçınılır.
Kuru fasulye, toprak 18–25 °C’de ve tavındayken 7–10 günde çıkar. Toprak 12–15 °C civarındaysa çıkış iki haftayı bulabilir; daha soğuk ve ıslak toprakta tohum şişip çimlenemeden kalabilir. Kaymak bağlamış toprakta iri tohum yüzeye çıkmakta zorlanır.
Kuru fasulye ekiminde fosfor ağırlıklı, azotu düşük taban gübresi kullanılır; DAP veya 15.15.15, 20.20.0 gibi kompozeler yaygındır. Toprak analizi yoksa dekara 3–5 kg azot, 6–8 kg fosfor ve gerekiyorsa potasyum genel bir başlangıçtır. Kireçli topraklarda çinkolu gübre ve demir desteği önemlidir.
Kuru fasulye gübrelemesi ekimde verilen fosfor-potasyum ağırlıklı taban gübresi ve gerekirse çiçeklenme öncesi küçük bir azot takviyesiyle yapılır. Damla sulamada çiçeklenmeden sonra potasyum ağırlıklı beslenme tane dolumunu destekler. Fazla azot yaprağı büyütür, çiçek ve bakla bağlamayı azaltır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Kuru fasulyede en kritik sulama dönemleri çiçeklenme başlangıcı ile bakla dolumudur; bu dönemde toprak kurumaya başlamadan su verilmelidir. Ekimden sonra çıkış için gerekirse hafif bir sulama yapılır, sonra kökün derine inmesi için ilk sulama birkaç yapraklı döneme kadar geciktirilir. Hasattan 2–3 hafta önce, baklalar sararmaya başlayınca sulama kesilir.
Kuru fasulyede damla sulama, suyu kök bölgesine düzenli verdiği ve yaprağı ıslatmadığı için en verimli yöntemdir. Karık sulamada su göllendirilmemeli, sıraların dibi boğulmamalıdır. Salma sulama kökü havasız bırakıp yaprak sararmasına yol açabileceği için önerilmez.
Kuru fasulye yapraklarının sararmasının en sık sebepleri kireçli toprakta demir alımının zorlaşması, ağır sulamadan sonra göllenen toprakta kökün havasız kalması ve tuzlu sulama suyudur. Genç yapraklarda damar arası sararma demirle, alt yapraklarda sararma azot ve nodül zayıflığıyla ilgilidir. Kesin karar için toprak, su ve yaprak analizi yaptırın; lekeli ve yayılan sararmada bitki koruma uzmanına danışın.
Kuru fasulyede çiçek dökümünün en sık sebepleri 30 °C üstü sıcak, kuru rüzgâr, çiçeklenmede susuzluk ve fazla azottur. Sıcak öğlenlerde polen zayıflar, döllenmeyen çiçek dökülür. Çiçeklenmede toprağı kurutmayın ve bu dönemde çapa yapmayın.
Bacillus, karışım ve uygulama
Kuru fasulye çeşide göre ekimden yaklaşık 90–120 gün, yani 3–4 ay sonra hasada gelir. Erkenci çeşitler ağustosta, geççi çeşitler eylülde hasat edilir. Hasat zamanını takvim değil, baklaların kuruma durumu belirler.
Kuru fasulye, baklaların yaklaşık %80–90’ı sararıp kuruduğunda ve yaprakların çoğu döküldüğünde hasat edilir. Bitkiler bakla patlamasını azaltmak için sabah serinliğinde sökülür veya biçilir. Tarlada birkaç gün kurutulduktan sonra harman makinesiyle tane ayrılır.
Türkiye’de kuru fasulyede ortalama tane verimi dekara 250–280 kg civarındadır. Damla sulama, iyi çeşit ve dengeli gübrelemeyle 350–450 kg alınabilir. Verimi en çok çiçeklenme ve tane dolumundaki su düzeni belirler.
Dermason, iri ve beyaz taneli bir kuru fasulye tipidir ve diğer kuru fasulyeler gibi mayıs–haziranda ısınmış toprağa ekilir. Tane iri olduğu için dekara 10–12 kg tohum ve tane dolumunda kesintisiz su ister. Kireçli topraklarda demir ve çinko eksikliğine dikkat edilmelidir.
Türkiye’de yaygın kuru fasulye tipleri dermason, şeker, horoz, battal, barbunya ve çalı fasulyesidir. Tescilli çeşitler arasında Göynük 98, Akman 98, Önceler 98, Karacaşehir 90 ve Yunus 90 gibi çeşitler; yöresel olarak İspir ve Bitlis fasulyeleri bulunur. Bölgenize ve pazara uygun, sertifikalı tohumu seçin.
Kuru fasulye, sulanabilen arazide doğru çeşit ve bakımla dekar başına yüksek gelir getiren bir üründür. Kârlılık en çok verime, tane iriliğine ve hasat dönemindeki fiyata bağlıdır. Toprağa azot bıraktığı için sonraki tahıla da katkı sağlar.
Proverim kuru fasulyede kök gelişimini, kireçli topraktaki bağlı fosfor ve demirin alınmasını ve sıcak-tuz stresinde kökün dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Çiçeğin baklaya, baklanın iri taneye dönmesine yardımcı olur.
Kuru fasulyede Proverim 3 kez uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla ve tane oluşumunda topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 200 L suya karıştırılıp 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suya karıştırılıp 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve sıvı gübrelerle aynı sulamada verilebilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim’i en az 7–10 gün arayla verin.
Kuru fasulyenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.