
Çıkış geç ve seyrek
Toprak 18 °C altındayken bamya tohumu şişer ama çimlenemez; çıkış günlerce gecikir ve tarla seyrek kalır.
Satın al
Fide, çiçek ve meyve tutumu: sıcak seven bamyanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği.

Bamya, toprak iyice ısınmadan çimlenmeyen ve sıcakta gelişen bir sebzedir; serin toprağa erken atılan tohum günlerce bekler, çıkış seyrek olur. Çıktıktan sonra derine inen bir kazık kök kurar ve her yaprak koltuğunda bir çiçek açar. Hasat başladığında 2–3 günde bir toplanan bamya, kökün yaz boyu kesintisiz çalışmasını ister.
3 kritik anı gör ↓Bamya için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Toprak 18 °C altındayken bamya tohumu şişer ama çimlenemez; çıkış günlerce gecikir ve tarla seyrek kalır.

Kireçli toprakta fosfor ve demir kökün alamayacağı biçimde bağlanabilir; genç yapraklar solgun görünür.

Aşırı sıcak, kuraklık ve dengesiz beslenme bamyada çiçek ve genç meyve dökümünü artırır.

Geç toplanan veya susuz kalan bamya hızla sertleşir. Meyve büyürken su ve besin akışı kesilmemelidir.
Bamya belirtileri hakkında
En sık sebep toprak ısınmadan ekim yapılmasıdır; bamya tohumu 18 °C altındaki toprakta çok yavaş çimlenir. Sert tohum kabuğu, kaymak bağlamış toprak ve derin ekim de çıkışı geciktirir. Ekimi toprak ısındıktan sonra yapın, tohumu bir gece suda bekletebilirsiniz.
Aşırı sıcak, kuru rüzgâr, düzensiz sulama ve dengesiz beslenme en sık sebeplerdir. Çiçeklenmede toprağı kurutmayın; çiçeklenme sonrası yapraktan uygulama bu dönemde bitkiye eşlik eder.
Bamya çiçekten sonra birkaç gün içinde toplanacak iriliğe gelir; bu süre aşılırsa hızla lifleşir. Kuraklık ve sıcak bu sertleşmeyi hızlandırır. 2–3 günde bir hasat edin ve sulamayı düzenli tutun.
Abelmoschus esculentus
Bamya derine inen güçlü bir kazık kök ve çevresinde yan kökler geliştirir. Bu yüzden derin işlenmiş, taban taşı olmayan ve su tutmayan toprakta en iyi gelişir. Ağır ve soğuk toprakta hem çimlenme gecikir hem de genç kök zayıf kalır.
Bamyada her yaprak koltuğunda bir çiçek, her çiçekten birkaç gün içinde hasat edilecek bir meyve çıkar. Bu yüzden çiçeklenme başladığında azot, fosfor ve potasyum ihtiyacı birden artar ve hasat boyunca yüksek kalır. Kireçli toprakta fosfor bağlanır; kuraklıkta ise meyveler çabuk sertleşir ve lifleşir.
Bitki probiyotiği bamyada 4–5 yaprakta kazık köke ve yan köklere yerleşerek kök gelişimini destekler. Çiçeklenme sonrası yapraktan uygulama yoğun çiçek dönemine eşlik eder; meyve tutumunda topraktan uygulama kök bölgesini tazeler. Sık hasat yapılan bamyada kökün yaz boyu çalışmasına yardımcı olur.
Bamya (Abelmoschus esculentus), pamukla aynı aileden (ebegümecigiller, Malvaceae) gelen, sıcağı seven ve hazirandan ekim sonuna kadar aralıksız ürün veren tek yıllık bir bitkidir. Her yaprak koltuğu (boğum) potansiyel bir çiçek ve meyve demektir: sabah erken açan çiçek aynı gün kendi poleniyle döllenir, öğleden sonra kapanır ve yalnızca 3–5 günde (72–120 saat) pazarlanabilir boya ulaşır. Bamya yetiştiriciliğinde dekardan alınan tonajı ve kırım kalitesini bu boğum matematiği ile kök derinliği belirler.
Kazık kök 1–1,5 m derine iner; ama günlük meyve temposunu besleyen beyaz emici kökler toprağın ilk 20–35 cm'sinde yayılır.
Boğum araları ne kadar kısa ve dengeli olursa bitki boya gitmeden (kavaklaşmadan) o kadar çok çiçek açar, kırım da kolaylaşır.
Meyvenin yumuşak ve lifsiz (kartsız) kalması, kökün topraktan kesintisiz potasyum, kalsiyum ve su çekebilmesine bağlıdır.
Bamyanın 4–5 ay süren günlük kırım temposunu desteklemek, bitkiyi kavaklaştırmadan boğum boğum meyveye yatırmak için Proverim'deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. megaterium topraktaki kilitli fosforu çözerek azot-fosfor dengesinin kurulmasına yardım eder; boğum aralarının sık kalmasını ve dip boğumlardan itibaren yoğun tarak (çiçek tomurcuğu) oluşumunu destekler.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan polisakkaritler üreterek sıcak saatlerde su stresini hafifletir, B. licheniformis kilitli potasyumu çözer. Hücre içi su basıncı korunan meyvede kartlaşma gecikir.
B. pumilus sulama sonrası veya aşırı sıcakta yükselen stres etilenini ACC deaminaz enzimiyle parçalar; tomurcukların ve yeni tutmuş bamyaların dökülmesini azaltmaya yardım eder.
B. subtilis kazık kökün çevresinde sürekli yeni beyaz emici kök oluşumunu teşvik eder; bitkinin ağustosta yorulmasını geciktirerek kırım süresinin uzamasına katkı sağlar.
Beş tür, bamyanın çıkıştan son kırıma kadar süren temposunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Çıkış ve tüm sezon
Bamyanın günlük temposunu yüzeydeki emici kökler besler. B. subtilis kök uçlarına tutunup biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve çiçeklenme
Fosfor kilitli, azot fazla olduğunda bamya meyveye yatmak yerine boya gider. B. megaterium bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Sıcaklar ve yoğun kırım
Yaz sıcağında yoğun kırım, kökü ve toprağı yorar. B. amyloliquefaciens kök çevresinde tampon bir bölge kurar.
Hedef dönem: Günlük hasat dönemi
Meyvenin sıcakta hızla sertleşmesi su ve potasyum açığıyla ilgilidir. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve yaz sıcağı
Gece-gündüz sıcaklık farkı ve sulama şoku bamyada stres etilenini artırır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Bamyadaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, biyofilm, siderofor | Yan saçak kök, çıkış gücü, yeşil yaprak | Çıkış ve tüm sezon |
| B. megaterium | Fosfataz ve organik asit üretimi | Kısa boğum arası, güçlü taraklanma | Çıkış ve çiçeklenme |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık stresine destek, toprak yorgunluğu | Sıcaklar ve yoğun kırım |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz | Geç kartlaşma, yumuşak doku, parlak renk | Günlük hasat dönemi |
| B. pumilus | ACC deaminaz, hormon dengesi | Tarak tutumu, düzgün meyve | Çiçeklenme ve yaz sıcağı |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Kazık kök derine inerken yan kökler de yayılır. Bakteriler bu dönemde köke yerleşir; kök gelişimi ve fosfor alımı desteklenir.
Nasıl: Damlama veya can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Bamyada çiçeklenme başladığında her yaprak koltuğu bir çiçek demektir. Yapraktan uygulama bu yoğun döneme eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
İlk bamyalar bağladıktan sonra hasat 2–3 günde bir sürer. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; besin akışı desteklenir.
Nasıl: Damlama veya can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Bamya resmi takvimde domates, biber, patlıcan ve hıyarla aynı programı izler: 4–5 gerçek yaprakta topraktan, çiçeklenme sonrası yapraktan, meyve tutumunda topraktan.
Hayır. Tüm bamya çeşitlerinde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir.
Bamyanın emici kökleri ilk 20–35 cm'de olduğu için ürünün bu katmana inmesi gerekir. Damlamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından kısa bir temiz su geçirerek ürünü kök bölgesine indirin. Kıraç ve kuru tarımda toprak nemliyken (yağmurdan önce veya hemen sonra) can suyu olarak verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken püskürtün. Yaprak yüzeyine yerleşen Bacillus türleri yapraktan besin alımına eşlik eder; sulama imkânı kısıtlı tarlalarda da pratik bir yoldur.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Tohumlar toprak yüzüne çıkıp ilk gerçek yapraklarını açtığında (birinci çapa öncesi veya sonrası) topraktan uygulama yapılır. Genç fidelerin serin toprak stresini atlatmasını ve kazık kökün derine inmesini destekler.
1. uygulama · 4–5 gerçek yaprak · topraktan
Bitki 20–25 cm boya ulaşıp tepede ilk çiçek tomurcukları (taraklar) göründüğünde, bitkinin boya kaçmadan yan dallanması ve boğum sıklığı önem kazanır. Çiçeklenme sonrasındaki yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
2. uygulama · çiçeklenme sonrası · yapraktan
Haziran-temmuzda kırımlar hızlanınca bitki her gün yeni çiçek açar ve meyve büyütür. Meyve tutumundaki topraktan uygulama, kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeleyerek meyvenin düzgün ve geç kartlaşan yapıda gelişmesini destekler.
3. uygulama · meyve tutumu · topraktan
Dengesiz azot ve kilitli fosfor-potasyum yüzünden bitki meyveye yatmak yerine boya gider; boğum araları açılır, toplam çiçek sayısı yarı yarıya düşer.
Sıcak günlerde kök su ve potasyum yetiştiremeyince meyve kabuğunda lignin ve selüloz hızla birikir; bamya 24 saatte sertleşip ticari değerini kaybeder.
Gece-gündüz sıcaklık farkı ve sulama şoku stres etilenini artırır; açmamış tomurcuklar ve yeni tutmuş küçük bamyalar sararıp dökülür.
Serin toprağa ekilen tohumun çıkıştan sonra duraklaması ve temmuz-ağustostaki yoğun kırımlardan sonra yorulan bitkinin tepe sürgününü kapatması.
Bamya derine inen bir kazık kök ve yan kökler kurar. Bakterilerin desteklediği yan kök ve kök tüyü gelişimi, bitkinin daha geniş bir alandan su ve besin almasına yardımcı olur.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Bamyada çiçeklenmenin yoğunluğu için fosfor önemlidir.
B. licheniformis ve B. pumilus, yaz sıcağı ve kuraklık gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Bamyada bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
10 L suya 50 mL ürün (aynı 1/200 oranı), 1 L suya 5 mL karıştırıp can suyu olarak verin. Saksıda da aynı 3 dönem geçerlidir.
Bamya genellikle ekimden yaklaşık 2 ay sonra hasada gelir. Meyveler çeşidin istenen boyuna ulaştığında, sertleşmeden toplanır; hasat 2–3 günde bir yapılır. Düzenli toplamak bitkinin yeni çiçek vermesini sürdürür.
Bitki probiyotiği canlı yararlı bakteri içeren, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübredir. Organik sertifikalı üretimde kullanmadan önce kontrol ve sertifikasyon kuruluşunuzun izin verilen girdi listesine bakın.
Bamyada kök, çiçek ve meyve
Bamya, geç donlar kalktıktan ve toprak en az 15–16 °C'ye (ideali 18–22 °C) ısındıktan sonra, bölgeye göre nisan ortasından mayıs sonuna kadar ekilir. Sıcağı sever ve doğrudan tarlaya ekilir. Mibzerle veya ocak usulüyle 3–4 cm derinliğe, sıra arası 50–70 cm, sıra üzeri çeşidin gelişme gücüne göre 15–30 cm olacak şekilde tavlı toprağa ekilir.
Evet, bamya tohumu ekimden 12–24 saat önce ılık suda ıslatılırsa daha hızlı ve homojen çıkar. Kabuğu sert ve su geçirgenliği düşük olduğu için kuru ekilince çimlenme 12–15 güne uzar ve çıkış düzensiz olur. Islatılan tohumları gölgede hafifçe havalandırıp (nemli çuvalda çıtlatarak) tavlı toprağa ekin; toprak sıcaklığı uygunsa tohum 5–8 günde çıkar.
Bamya en yüksek verimi 25–32 °C sıcaklıkta, bol güneşte ve pH'ı 6,0–7,0 olan derin, çabuk ısınan kumlu-tınlı veya tınlı topraklarda verir. Derin kazık kökü sayesinde kurağa diğer sebzelerden çok daha dayanıklıdır. Organik maddece zengin, dengeli su tutan toprakları sever; aşırı kireçli, ağır killi ve su tutan soğuk topraklarda gelişmesi yavaşlar.
Türkiye'de başlıca Sultani, Bornova (Kınalı), Amasya (çiçek) ve Kabak (tombul, Balıkesir) bamya çeşitleri yetiştirilir. Sultani bamya: uzun, ince, beş köşeli, kadifemsi ve dikensizdir; taze tüketim, konserve ve dondurulmuş gıda sanayisinin ilk tercihidir. Bornova (Kınalı) bamya: kısa, dolgun, sap ve uç kısmı kırmızımsıdır; pişince dağılmaz, salyalanmaz. Amasya (çiçek) bamyası: fındık büyüklüğünde hasat edilip ipe dizilerek kurutulur; kurutmalıkta pazar değeri en yüksektir. Kabak (tombul, Balıkesir) bamya: iri, etli ve açık yeşildir.
Bamyada genellikle 3 çapa yapılır: bitkiler 4–5 yapraklıyken, ilkinden 15–20 gün sonra ve taraklanma başında. Bamya ilk dönemde yabancı otla rekabet edemez ve kök bölgesi havalanmak ister. 1. çapa: bitkiler 4–5 yapraklı (8–10 cm) iken; kaymak tabakası kırılır, sık çıkan bitkiler seyreltilir. 2. çapa: ilkinden 15–20 gün sonra; yabancı otlar temizlenir, rüzgârda yatmasın diye kök çevresine toprak çekilir (boğaz doldurma). 3. çapa: taraklanma başında; sıra araları kabartılır, toprağın nemi tutulur.
Bamya çoğunlukla çiçeklenmeden önce verilen fazla azot ve erken, bol sulama yüzünden meyve tutmak yerine boya gider ve az çiçek açar; buna "kavaklaşma" denir. Bitki 2–2,5 m boya gidebilir, boğum araları açılır. Sık ekim yüzünden ışık rekabeti ve toprakta fosfor-potasyum eksikliği de etkilidir. İlk meyveler görünene kadar su ve azotu kısın, fosfor-potasyum dengesini koruyun.
Bamyaya ilk su, ilk bamyalar göründüğünde (haziran ortası-sonu) verilir; çıkıştan ilk taraklar oluşana kadar mecbur kalmadıkça sulanmaz. Böylece kazık kök suyu aramak için derine iner ve bitki boya kaçmaz. Kırım başladıktan sonra toprağa ve sıcaklığa göre en az 7–10 günde bir (damlamada 3–4 günde bir) düzenli sulama yapılarak meyvenin sertleşmesinin önüne geçilir.
Bamya fazla azotu sevmez; tabanda organik gübre ve fosfor, çiçeklenme ve kırımda potasyum ağırlıklı dengeli beslenmeyi sever. 4–5 ay sürekli meyve verdiği için dengeli beslenmek ister. Taban gübrelemesinde ekimden önce dekara 2–3 ton yanmış çiftlik gübresiyle birlikte 20–25 kg DAP (18-46-0) veya 20-20-0 kompoze gübre ve 15 kg potasyum sülfat toprağa karıştırılır. Çiçeklenme başında ve yoğun kırımda boğum sıklığını ve meyve kalitesini sürdürmek için potasyum ağırlıklı gübreler, kalsiyum ve çinko-bor-magnezyum sulama suyuyla kademeli verilir. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Bamya, hasat geciktiğinde ya da sıcakta bitki susuz kalıp potasyum-kalsiyum alamadığında meyve duvarında selüloz ve lignin hızla biriktiği için çabuk sertleşir. Aşırı yaşlı yaprak yükü de kartlaşmayı hızlandırır. Sıcak aylarda her gün ya da en geç gün aşırı kırım yapın, bitkiyi su stresine sokmayın, potasyum beslemesini aksatmayın.
Bamya çoğunlukla ani gece-gündüz sıcaklık dalgalanmaları ve sulama şoku yüzünden tomurcuk ve küçük bamya döker. Uzun süre susuz kalan tarlaya bir anda soğuk su verilmesi, kökün kireçli topraktan fosfor, bor ve çinko çekememesi ya da bitkinin boya gidip meyve dengesini kaybetmesi de dökümü artırır; tomurcuklar açmadan sararır, yeni oluşan küçük bamyalar sapından kopar.
Bacillus, karışım ve uygulama
Bamya yaprakları çoğunlukla havasız kalan kök, magnezyum-potasyum eksikliği ya da kireçli toprakta kilitlenen demir-çinko yüzünden sararır. Çıkıştan sonra genç fidelerde sararma; soğuk toprak, aşırı yağış veya kaymak tabakası yüzünden kökün havasız kalmasından kaynaklanır. Alt yaşlı yapraklarda damar arası sararma yoğun meyve döneminde sık görülen magnezyum ve potasyum eksikliğidir. Tepe yapraklarında sararma yüksek pH ve kireçten kaynaklanan demir ve çinko eksikliğinin göstergesidir.
Evet, bamyada meyvesi toplanmış alt boğumlardaki yaşlı, sararmış ve güneş görmeyen yaprakların kademeli koparılması verimi artırır ve kırımı kolaylaştırır. Özellikle sulu tarımda güçlü gelişen Sultani ve Bornova bamyasında alt yaprak temizliği önemlidir. Sıra araları havalanır, bitkinin enerjisi üstteki genç sürgünlere ve meyvelere yönelir, toplayıcılar rahat hareket eder.
Bamya ekimden 50–65 gün sonra kırıma gelir; sofralık ve konservelik bamya 2 günde bir, kurutmalık Amasya çiçek bamyası her gün toplanır. Çiçek açtıktan 3–5 gün sonra meyve toplanacak büyüklüğe ulaştığı için kırım sıktır. Kurutmalık çiçek bamyada meyve büyümemesi gerektiği için kırım her gün sabah erken yapılır.
Bamya sabah çiğ kalktıktan hemen sonra, serin saatte, sapıyla birlikte parmak ucuyla hafifçe bükülerek toplanır. Öğle sıcağında bitki pörsüdüğü için sap zor kırılır ve gövde zarar görür. Bitki üzerinde unutulmuş kart bamya bırakmayın; dalda kalan tek bir kart bamya bitkinin yeni çiçek açmayı yavaşlatmasına yol açar. Yaprak ve meyvedeki ince tüyler cildi tahriş ettiği için uzun kollu pamuklu gömlek ve eldiven (veya parmaklık) kullanın.
Sulu koşulda sofralık ve sanayilik (Sultani, Bornova, Kabak) bamyada dekardan sezon boyunca ortalama 1.200–2.000 kg (iyi bakımla 2,5 ton) yaş bamya alınır. Kuru koşulda Amasya çiçek bamyası çok küçük toplandığı için dekardan 300–500 kg yaş ürün alınır; kurutulunca 50–80 kg kuru dizme bamya çıkar (yaklaşık 6–7 kg yaş bamyadan 1 kg kuru bamya).
Çiçek bamya genellikle kıraç ve susuz arazide yetiştirilir; çiçek açtıktan 2–3 gün sonra, meyve 1–1,5 cm (fındık-nohut) boyundayken sapıyla kırılıp ipe dizilir ve yarı gölgede kurutulur. Sap kısmı bıçakla konik ("külah") yontulur ve büyük iğnelerle pamuklu iplere dizilir. Dizilen bamyalar yakıcı güneşte değil, havadar ve yarı gölge çardaklarda kurutulur; böylece kararmaz, sarı-yeşil rengini ve yüksek değerini kaybetmez.
Bamya; çiçeklenmede yetersiz tozlaşma (aşırı sıcak veya yağış), meyve büyürken kalsiyum, potasyum ve bor eksikliği, düzensiz sulama ya da küçük meyvenin rüzgârla yaprak sapına sürtünüp bir tarafının zedelenmesi yüzünden eğri ve cılız olur. Meyve düzgün beşgen yapısını kaybedip boynuz gibi kıvrılır. Düzenli kalsiyum-potasyum beslemesi ve rüzgâr kıran önlemler meyvenin düzgün çıkmasını sağlar.
Bamya aynı tarlaya üst üste ekildiğinde toprak yorgunluğu ve kök bölgesi sorunları hızla artar. Bamya ile pamuk aynı familyadan (Malvaceae) olduğu için pamuk sökülen tarlaya bamya ekmeyin; domates, patlıcan, biber ve kabakgillerden hemen sonra ekilmesi de önerilmez. En iyi ekim nöbeti buğday, arpa, mısır gibi tahıllar veya fiğ, mercimek, nohut gibi baklagillerden sonradır.
Bamyada tohumluk, tarlanın en sağlıklı, boğum araları düzgün ve çeşidin özelliklerini taşıyan bitkilerinde dalda kurumaya bırakılan meyvelerden alınır. Sonbahardaki cılız uç meyveler değil, temmuz-ağustosta orta ve alt boğumlarda oluşan en gösterişli meyveler koparılmadan dalda bırakılır. Kapsüller dalda tamamen kuruyup kahverengileşince ve hafifçe çatlamaya başlayınca kesilir, gölgede kurutulup tohumları çıkarılır, bez torbalarda serin ve kuru yerde saklanır.
Bamya, temmuz-ağustostaki yoğun kırımlardan sonra topraktaki hazır besini tüketip kökü yaşlandığı için tepeden çiçek açarak büyümeyi durdurur. Kırımı ekim sonuna kadar uzatmak için ağustos başında unutulmuş bütün kart bamyaları temizleyin, yaşlı alt yaprakları budayın, sulamayı aksatmayın; bitkiye yeniden kılcal kök ve sürgün gücü verecek potasyum, fosfor ve amino asit-mikro element takviyesi yapın.
Bamyanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.