
Çıkış yavaş
Soğuk ve ıslak toprakta bezelye tohumu yavaş çimlenir; genç kök zayıf başlar.
Satın al
Çıkış, çiçek ve bakla: bezelyenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Bezelye serin iklim baklagilidir; havalar ısınınca çiçek dökümü artar, taneler hızla sertleşir. Taze bezelyede hasat penceresi kısadır, bu yüzden bitkinin çiçeklenme ve bakla dolumunu sıcak gelmeden tamamlaması gerekir. Boş bakla, sararan alt yaprak ve az tane çoğu zaman kökün bu kısa yarışa yetişemediğini gösterir.
3 kritik anı gör ↓Bezelye için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Soğuk ve ıslak toprakta bezelye tohumu yavaş çimlenir; genç kök zayıf başlar.

Göllenen toprakta kök havasız kalır; besin taşınamayınca alt yapraklar sararır. Kireçli toprakta genç yapraklar da açık renkli kalabilir.

Bahar sıcağı ve kuraklık bezelyede üst boğumlardaki çiçeklerin dökülmesine yol açar; bakla sayısı azalır.

Bakla dolumunda su ve besin yetmezse baklalar ince kalır, tane sayısı azalır ve taneler erken sertleşir.
Bezelye belirtileri hakkında
En sık sebepler göllenen toprakta kökün havasız kalması, soğuk ve ıslak bahar, azot ve demir alımının zorlaşmasıdır. Hasada yakın alt yaprakların sararması ise doğaldır. Kesin karar için toprak analizi yaptırın.
Bahar sıcağı, kuraklık, kuru rüzgâr ve besin yetersizliği en sık sebeplerdir. Erken ekim çiçeklenmeyi sıcaktan önceye çeker; çiçeklenme başlangıcında yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
Bakla dolumunda sıcak ve kuraklık, çiçeklenmede döllenmenin bozulması ve besin yetersizliği baklayı boş bırakır. Bakla oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Pisum sativum
Bezelyenin kökü ince ve görece yüzlektir; besinin çoğunu toprağın üst katmanından alır. Süzek, tınlı toprağı sever; ağır ve su göllenen toprakta kök havasız kalır, alt yapraklar sararır.
Fosfor ihtiyacı kök ve dal gelişiminde, su ve potasyum ihtiyacı çiçeklenme ve bakla dolumunda en yüksektir. Bezelye bahar sıcağı geldiğinde hızla olgunlaşır; bu dönemde su ve besin kesilirse baklalar dolmadan kalır. Kireçli toprakta demir alımı zorlaşır.
Bitki probiyotiği bezelyede ekimle birlikte veya ilk çıkışta toprağa verilir; bakteriler ince köke en baştan yerleşir. Çiçeklenme başlangıcındaki yapraktan uygulama çiçek dönemine, bakla ve tane oluşumundaki topraktan uygulama dolum dönemine eşlik eder.
Bezelye (Pisum sativum), soğuğa dayanıklı ama sıcağa hassas, serin iklim baklagilidir; 13–18 °C arasında en iyi gelişir. Bezelye yetiştiriciliği Türkiye’de taze tüketim ve konservelik-donduruluk sanayi için, bodur (oturak) ve sırık tiplerde yapılır; düz taneli tipler soğuğa, buruşuk taneli tatlı tipler kaliteye öne çıkar. Hava ısındıkça tanedeki şeker nişastaya döner ve hasat penceresi birkaç güne iner. Bezelyede verimi belirleyen asıl darboğaz, bahar sıcağı gelmeden çiçeklenmenin ve bakla dolumunun kesintisiz su ve fosforla tamamlanmasıdır.
Bezelye kökü ince ve görece yüzlektir. Kökün havasız kaldığı ağır ve göllenen toprakta alt yapraklar hızla sararır.
Yaprakların ucu sülüğe dönüşmüştür; bezelye bunlarla desteğe veya birbirine tutunur. Sırık çeşitler destek olmadan yere yatar.
Bezelye alt boğumlardan başlayarak yukarı doğru çiçek açar. Sıcak ve kuru rüzgâr en çok üst boğumlardaki çiçekleri döker.
Taze bezelyede tane tatlı ve yumuşakken toplanmalıdır. Sıcak havada bu süre birkaç güne iner, gecikince tane unlu ve sert olur.
Bu kısa yarışı dolu baklayla bitirmek için Proverim’deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen kökün ucuna tutunup biyofilm kurar; yan kök ve kök tüyü oluşumunu teşvik eder. Soğuk ve ıslak erken bahar toprağında genç kökün daha hızlı tutunmasına katkı sağlar.
B. megaterium bağlı fosforu çözer. Fosfor bezelyede nodüllerin çalışması, dal ve çiçek sayısı için belirleyicidir.
B. pumilus bahar sıcağında yükselen stres etilenini dengeler; B. amyloliquefaciens kök çevresinde nem tutan polisakkaritler üretir. Birlikte üst boğum çiçeklerinin baklaya dönmesine yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Potasyum, yapraktaki şekerin taneye taşınmasına katkı sağlar; baklanın dolgun ve tanenin tatlı gelişmesini destekler.
Beş tür, bezelyenin kısa ve hızlı sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve ilk çıkış
Bezelye soğuk toprağa erken ekilir ve köke hızlı başlangıç gerekir. B. subtilis genç kökün ucuna yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve çiçeklenme öncesi
Soğuk bahar toprağında fosfor alımı yavaşlar. B. megaterium toprakta kilitli kalan fosforu köke açar.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve bahar sıcağı
Bahar kuraklığı bezelyenin yüzlek kökünü hızla yorar. B. amyloliquefaciens kök çevresinde nem tutan bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Bakla ve tane oluşumu
Baklalar dolarken bezelyenin potasyum ihtiyacı en yükseğe çıkar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve bakla bağlama
Bahar sıcağı bezelyede üst çiçeklerin dökülmesini başlatır; arkasında stres etileni vardır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Bezelyedeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Kılcal kök, demir alımı | Ekim ve ilk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Nodül gücü, dal ve çiçek sayısı | Çıkış ve çiçeklenme öncesi |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Çiçeklenme ve bahar sıcağı |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Dolgun bakla, tatlı tane | Bakla ve tane oluşumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Çiçek tutumu, kalsiyum alımı | Çiçeklenme ve bakla bağlama |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Bezelyenin ince kökü ilk haftalarda toprağa yayılır. Bakteriler bu dönemde köke yerleşir; fosfor alımı ve kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Ekim sonrası tarla pülverizatörüyle toprağa, yağmurlama veya can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Bezelye alttan yukarı doğru çiçek açar. Yapraktan uygulama çiçeklenme başlarken yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve besin alımına eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Baklalar dolarken su ve besin ihtiyacı en üst düzeydedir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; tane dolumu desteklenir.
Nasıl: Tarla pülverizatörüyle toprağa, yağmurlama veya damlama
Uygulama zamanı hakkında
Bezelyede tarla bitkileri takvimi uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla ve tane oluşumunda topraktan.
Hayır, 3 dönem ve doz aynıdır. Taze (konservelik) bezelyede hasat erken olduğu için üçüncü uygulama baklalar dolmaya başlarken, hasattan önce yapılır.
Ekimle birlikte ya da çıkış görüldüğünde tarla pülverizatörüyle toprağa veya yağmurlamayla verin; damlada sulamanın son 15–20 dakikasında verip ardından 5 dakika temiz su geçirin. Sulanmayan alanda toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra sıra diplerine can suyu olarak verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
İlk çiçekler açarken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yaprakların iki yüzü ıslanacak şekilde püskürtün. Sırık bezelyede bitkinin üst kısmına kadar ulaşan ince damlalı meme kullanın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Bezelye 4–6 cm derinliğe erken ekilir; toprak sıcaklığına göre 1–3 haftada çıkar. İlk uygulama ekimle birlikte veya ilk çıkışta toprağa yapılır; bakteriler ince köke en baştan yerleşir.
1. uygulama · ekimle birlikte, ilk çıkışta · topraktan
Bitki boylanır, sülükleriyle tutunmaya başlar, kökte nodüller çalışır. Sırık bezelyede destek bu dönemde kurulur.
İlk çiçekler alt boğumlarda açar. Yapraktan uygulama bu hassas döneme eşlik eder; toprak kurutulmamalıdır.
2. uygulama · çiçeklenme başlangıcı · yapraktan
Baklalar uzar, taneler dolar; su ve potasyum ihtiyacı en yükseğe çıkar. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · bakla ve tane oluşumu · topraktan
Erken bahar toprağında tohum yavaş çimlenir; uzun süre ıslak kalan tohum zayıflar, tarla seyrek kalır.
Göllenen toprakta kök havasız kalır ve alt yapraklar sararır; kireçli toprakta genç yapraklar açık renkli kalır.
Bahar sıcağı, kuraklık ve kuru rüzgâr üst boğumlardaki çiçeklerin bakla bağlamadan dökülmesine yol açar.
Bakla dolumunda su ve besin yetmezse baklalar ince kalır, tane sayısı azalır.
Sıcak havada tanedeki şeker hızla nişastaya döner; hasatta birkaç günlük gecikme tatlı taneyi unlu ve sert yapar.
Bezelye kısa sürede çiçeklenip dolmak zorundadır. Sezon başında köke yerleşen bakteriler kök gelişimini ve besin alımını destekler.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Fosfor, bezelyede kök, dal ve bakla gelişimi için gereklidir.
B. licheniformis ve B. pumilus, bahar sıcağı ve kuraklık gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Bezelyede bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Hayır. Rhizobium, bezelye kökünde nodül oluşturan ayrı bir bakteri grubudur. Proverim'deki Bacillus türleri ise kök gelişimini ve besin alımını destekler; ikisi farklı işler görür.
2 topraktan + 1 yapraktan uygulama ile dekara sezonda yaklaşık 1,33 L ürün gerekir. 20 L ambalajla bu, dekara yaklaşık 667 TL eder (güncel ambalaj fiyatına göre değişir).
Hayır. İki tipte de 3 dönem ve doz aynıdır. Sırık bezelyede hasat uzun sürdüğü için bakla oluşumundaki uygulamayı ilk baklalar dolarken yapın.
10 L suya 50 mL ürün (1 L suya 5 mL) karıştırıp sıraların dibine can suyu olarak verin. Aynı 3 dönem geçerlidir.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Bezelyede kök, çiçek ve meyve
Bezelye, iç bölgelerde toprak tava gelir gelmez şubat sonu–mart, soğuk bölgelerde mart–nisan aylarında ekilir. Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarında kışlık olarak ekim–kasım aylarında da ekilebilir. Erken ekim, çiçeklenme ve bakla dolumunun bahar sıcağından önce bitmesini sağlar.
Bezelye 4–6 cm derinliğe, bodur çeşitlerde 30–40 cm sıra arası ve 5–10 cm sıra üzeri, sırık çeşitlerde 50–80 cm sıra arası ve 15–25 cm sıra üzeri mesafeyle ekilir. Tarlada mibzerle, bahçede çizgiye veya ocağa ekim yapılır. Ekimden önce tohumun bir gece suda bekletilmesi çıkışı hızlandırabilir.
Bezelyede tane iriliğine ve ekim sıklığına göre dekara 10–25 kg tohum atılır. Geniş sıralı bahçe ve sırık ekimde 10–12 kg yeterlidir; makineli hasat edilecek konservelik bezelye ise sık ekildiği için daha fazla tohum ister. Tohumluğun çimlenme oranı yüksek ve sertifikalı olmalıdır.
Bezelye ekiminde fosfor ve potasyum ağırlıklı, azotu düşük taban gübresi kullanılır; 8.16.8 ya da 10.20.0 gibi kompozeler veya DAP yaygın tercihlerdir. Toprak analizi yoksa dekara 3–4 kg azot, 6–10 kg fosfor ve ihtiyaca göre potasyum genel bir başlangıçtır. Yanmış ahır gübresi de ekimden önce toprağa karıştırılabilir.
Bezelye gübrelemesi, ekimde verilen fosfor-potasyum ağırlıklı taban gübresi ve gerekirse çiçeklenme öncesi potasyum-mikro element içerikli yaprak gübresiyle yapılır. Azotun çoğunu nodüller sağlar; fazla azot yaprağı büyütür, çiçek ve bakla bağlamayı azaltır. Molibden ve bor eksikliği olan topraklarda bu elementler takviye edilir. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Bezelye yapraklarının sararmasının en sık sebepleri göllenen toprakta kökün havasız kalması, soğuk ve ıslak baharda azot alımının yavaşlaması ve kireçli toprakta demir alımının zorlaşmasıdır. Alt yaprakların sararması çoğunlukla kök ve azotla, genç yaprakların açık renkli kalması demirle ilgilidir. Hasada yakın alt yaprakların sararması doğaldır; lekeli ve yayılan sararmada bitki koruma uzmanına danışın.
Bezelye, toprak 10 °C civarındayken yaklaşık 2–3 haftada, 15–20 °C’de ise 7–10 günde çıkar. Soğuk ve ıslak toprakta çıkış uzar, tohum zayıflayabilir. Ağır toprağın yüzeyi kaymak bağlarsa hafif bir tırmıkla kırılmalıdır.
Bezelyede en kritik sulama dönemleri çiçeklenme başlangıcı ve bakla dolumudur; bu dönemde toprak kurumaya bırakılmamalıdır. Erken dönemde bahar yağışları çoğu zaman yeterlidir, aşırı sulama kökü havasız bırakır. Damla sulama veya sabah saatlerinde yapılan hafif yağmurlama tercih edilir.
Sırık bezelyede destek, bitkiler 10–15 cm boylandığında ve sülükler tutunmaya başlamadan önce kurulur. 1,5–2 m yüksekliğinde kazık arasına gerilmiş tel, ip veya file kullanılır. Geç kurulan destekte bitkiler birbirine dolanır, yere yatar ve bakla kalitesi düşer.
Bacillus, karışım ve uygulama
Taze bezelye, baklalar dolgun, parlak yeşil ve taneler tatlı-yumuşakken, genellikle çiçeklenmeden yaklaşık 3 hafta sonra toplanır. Ekim zamanına göre bu, çoğu bölgede nisan–haziran aylarına denk gelir. Bakla soluklaşıp tane sertleşmeye başladıysa hasat gecikmiştir.
Bezelyede hasat zamanı, baklanın dolgun ve parlak yeşil olmasından, tanenin bakla içinde birbirine değmesinden ve tadının tatlı olmasından anlaşılır. Konservelik bezelyede tane sertliği tenderometre adlı cihazla ölçülür. Kuru tane için ise baklalar tamamen sarardığında ve tane sertleştiğinde hasat edilir.
Bezelyede dekara verim baklalı taze bezelye olarak 1–2 ton, taze iç bezelye olarak 500–800 kg civarındadır. İyi bakımlı sırık bezelyede ve uzun hasat döneminde verim daha da yükselir. Verimi en çok çiçeklenme ve bakla dolumundaki serinlik ve su düzeni belirler.
Bezelye, erken hasat edilip taze pazara veya sözleşmeli olarak sanayiye satıldığında kârlı bir üründür. Kısa sürede hasada gelir ve tarlayı yaz ürünü için erken boşaltır. Toprağa azot bıraktığı için arkasından gelen ürünün verimine de katkı sağlar.
Bezelye tanesinin buruşması çoğunlukla çeşide bağlı bir özelliktir; buruşuk taneli çeşitler daha çok şeker taşır ve kuruyunca buruşur. Düz taneli çeşitler daha nişastalıdır ve soğuğa daha dayanıklıdır. Taze bezelyede ise hasatta gecikme ve dolumda susuzluk tanenin küçülüp buruşmasına yol açabilir.
Proverim bezelyede kök gelişimini, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve bahar sıcağında kökün dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Çiçeğin baklaya dönmesine ve baklanın dolgun gelişmesine yardımcı olur.
Bezelyede Proverim 3 kez uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla ve tane oluşumunda topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 200 L suya karıştırılıp 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suya karıştırılıp 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve yaprak gübreleriyle aynı tankta kullanılabilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim’i en az 7–10 gün arayla verin.
Evet, bezelye bakteri aşısı ve Proverim farklı işler gördüğü için birlikte kullanılabilir. Aşıdaki Rhizobium nodül kurar; Proverim’deki Bacillus türleri kök gelişimine ve besin alımına yardımcı olur. Aşı tohuma ekimden hemen önce uygulanır, Proverim ise ekimle birlikte veya ilk çıkışta toprağa verilir; ikisini aynı kapta karıştırmayın.
Bezelyenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.