
Kış sonrası fideler zayıf
Kışlık ekilen kırmızı mercimekte göllenme ve soğuk, genç kökü yorar; baharda bitkiler zayıf uyanır.
Satın al
Çıkış, çiçek ve bakla: mercimeğin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Mercimek, bakliyatın en kısa boylu ve en ince saplı bitkilerindendir; kökü de nohuda göre daha yüzlektir. Boy kısa kalırsa alt baklalar yere yakın kalır ve hasatta kayıp artar. Sararan bitki, kısa boy ve küçük tane çoğu zaman bu ince kökün suya ve besine yetişemediğini gösterir.
3 kritik anı gör ↓Mercimek için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Kışlık ekilen kırmızı mercimekte göllenme ve soğuk, genç kökü yorar; baharda bitkiler zayıf uyanır.

Göllenen toprakta kök havasız kalır; kireçli toprakta demir ve çinko alımı zorlaşır. Bitki bütünüyle açık renkli görünebilir.

Bahar kuraklığı ve besin yetersizliği mercimekte dallanmayı ve boyu azaltır; dal başına bakla sayısı düşer.

Bakla dolumunda sıcak ve kuraklık mercimekte taneyi küçük bırakır; tane iriliği satış fiyatını da etkiler.
Mercimek belirtileri hakkında
Bahar kuraklığı, geç ekim, fosfor yetersizliği ve zayıf kök mercimekte boyu ve dallanmayı azaltır. Kısa boy hasatta alt baklaların kaybına da yol açar.
Bakla dolumunda sıcak ve kuraklık, besin yetersizliği ve zayıf kök taneyi küçük bırakır. Bakla oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Lens culinaris
Mercimeğin kazık kökü ince ve görece yüzlektir; besinin çoğunu toprağın üst katmanından alır. Süzek, tınlı toprağı sever; kış yağmurlarında göllenen tarlalarda kök havasız kalır ve bitki sararır.
Fosfor ihtiyacı kök ve dal gelişiminde, su ihtiyacı ise çiçeklenme ve bakla dolumunda en yüksektir. Güneydoğu'nun kireçli tarlalarında çinko ve demir alımı zorlaşır. Bahar kuraklığı mercimekte boyu kısa bırakır, bakla sayısını azaltır.
Bitki probiyotiği mercimekte ekimle birlikte veya ilk çıkışta toprağa verilir; bakteriler ince köke en baştan yerleşir. Çiçeklenme başlangıcındaki yapraktan uygulama dal ve çiçek dönemine, bakla oluşumundaki topraktan uygulama tane dolumuna eşlik eder.
Mercimek (Lens culinaris), bakliyatın en kısa boylu ve en ince saplı bitkisidir; kökü de nohuda göre yüzlektir. Mercimek yetiştiriciliği Türkiye’de iki kolda yürür: Güneydoğu’da kışlık ekilen kırmızı mercimek (Fırat-87, Çiftçi, Kafkas, Özbek gibi) ve Orta Anadolu’da ilkbaharda ekilen yeşil mercimek. Boy kısa kalırsa alt baklalar yere yakın kalır, hasatta kayıp artar. Mercimekte verimi belirleyen asıl darboğaz, ince kökün bahar kuraklığı gelmeden dallanmayı ve bakla dolumunu besleyebilmesidir.
Mercimek suyun ve besinin çoğunu toprağın üst katmanından alır. Üst katman kuruduğunda ya da göllendiğinde ilk etkilenen bakliyat odur.
Mercimekte bakla sayısı, ana sapın yanından çıkan dalların sayısına bağlıdır. Fosfor ve nem yeterliyse bitki çok dallanır, boy uzar.
Mercimek çiçeği kendi kendini döller; her baklada genellikle bir veya iki tane bulunur. Sıcak ve kurakta üst çiçekler bakla bağlamadan dökülür.
Kış yağmurlarında su göllenen tarlada mercimek kökü hızla havasız kalır; bitki bütünüyle sararır ve seyrelir.
İnce kökü dolu baklaya çevirmek için Proverim’deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen kökün ucuna tutunup biyofilm kurar; yan kök ve kök tüyü oluşumunu teşvik eder. Yüzlek kökün daha geniş bir hacmi taraması, kuru üst katmanda besin bulmayı kolaylaştırır.
B. megaterium Güneydoğu’nun kireçli tarlalarında kalsiyumla bağlanan fosforu çözer. Fosfor mercimekte dal sayısını, nodül gücünü ve bakla sayısını belirler.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir; B. pumilus kuraklıkta yükselen stres etilenini dengeler. Birlikte çiçek dökümünün azalmasına ve dallanmanın sürmesine yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Bakla dolumunda potasyum akışı, tanenin iri ve dolgun olmasına katkı sağlar.
Beş tür, mercimeğin kıştan yaza uzanan sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve ilk çıkış
Mercimek ince köküyle toprağın üst katmanında yaşar. B. subtilis genç kökün ucuna yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve dallanma
Kireçli tarlada fosforun büyük kısmı kökün alamayacağı biçimdedir. B. megaterium bu kilitli fosforu köke açar.
Hedef dönem: Dallanma ve çiçeklenme
Bahar kuraklığı mercimeğin yüzlek kökünü ilk yoran etkendir. B. amyloliquefaciens kök çevresinde nem tutan bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Bakla ve tane oluşumu
Mercimeğin fiyatını tane iriliği belirler. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve bakla bağlama
Sıcak ve kurak bahar günlerinde mercimekte çiçek dökümü artar. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Mercimekteki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Kök tüyü, demir alımı | Ekim ve ilk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Dallanma, nodül, bakla sayısı | Çıkış ve dallanma |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Dallanma ve çiçeklenme |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Tane iriliği, bakla dolumu | Bakla ve tane oluşumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Çiçek tutumu, boy uzaması | Çiçeklenme ve bakla bağlama |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Mercimeğin ince kökü ilk haftalarda toprağa yayılır. Bakteriler bu dönemde köke yerleşir; fosfor alımı ve kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Ekim sonrası tarla pülverizatörüyle toprağa veya yağmurlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Çiçeklenme başlarken mercimek dallanmasını sürdürür ve bakla bağlamaya hazırlanır. Yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Tarla pülverizatörü; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Baklalar dolarken su ve besin ihtiyacı en üst düzeydedir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; tane dolumu desteklenir.
Nasıl: Tarla pülverizatörüyle toprağa veya yağmurlama
Uygulama zamanı hakkında
Mercimekte tarla bitkileri takvimi uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla ve tane oluşumunda topraktan.
Hayır, 3 dönem ve doz aynıdır. Kışlık ekilen kırmızı mercimekte ilk uygulama sonbaharda çıkıştan sonra yapılır; yazlık yeşil mercimekte ilk uygulama ilkbaharda ekimle birliktedir.
Ekimle birlikte ya da çıkış görüldüğünde tarla pülverizatörüyle toprağa veya yağmurlamayla verin. Kuru tarımda toprak nemliyken, yağmurdan hemen önce veya hemen sonra uygulayın; böylece ürün yağmurla kök bölgesine iner.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
İlk çiçekler açarken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken bitkilerin tamamını ıslatacak şekilde tarla pülverizatörüyle püskürtün. Kısa boylu mercimekte memeleri bitkiye yakın tutun, rüzgârlı saatlerden kaçının.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Mercimek 3–5 cm derinliğe, sık sıralarla ekilir ve 1–2 haftada çıkar. İlk uygulama ekimle birlikte veya ilk çıkışta toprağa yapılır; bakteriler ince köke en baştan yerleşir.
1. uygulama · ekimle birlikte, ilk çıkışta · topraktan
Kışlık kırmızı mercimek kışı rozet hâlinde geçirir, baharda dallanır; yazlık yeşil mercimek çıkıştan hemen sonra dallanmaya başlar.
Mercimek alttan yukarı doğru çiçek açar ve dallanmasını sürdürür. Yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
2. uygulama · çiçeklenme başlangıcı · yapraktan
Baklalar bağlar ve dolar; tane iriliği bu haftalarda belirlenir. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · bakla ve tane oluşumu · topraktan
Alt baklalar kahverengileşip bitki sarardığında hasat edilir; bakla patlamasını azaltmak için sabah serinliğinde biçilir.
Kış ve bahar yağmurlarında göllenen toprakta mercimek kökü havasız kalır; bitkiler toptan sararır ve seyrelir.
Güneydoğu’nun kireçli tarlalarında demir ve çinko alımı zorlaşır; genç yapraklar açık renkli kalır.
Bahar kuraklığı, geç ekim ve fosfor yetersizliği boyu ve dallanmayı azaltır; alt baklalar hasat makinesinin altında kalır.
Çiçeklenmede sıcak ve kuru rüzgâr üst çiçeklerin bakla bağlamadan dökülmesine yol açar.
Olgunluğu geçen ya da sıcak öğle saatlerinde biçilen mercimekte baklalar patlar, taneler tarlaya dökülür.
Mercimek kökü ince ve yüzlektir. Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Fosfor, mercimekte kök, dal ve bakla gelişimi için gereklidir.
B. licheniformis ve B. pumilus, bahar kuraklığı ve sıcak gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Mercimekte bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Hayır. Rhizobium, mercimek kökünde nodül oluşturan ayrı bir bakteri grubudur. Proverim'deki Bacillus türleri ise kök gelişimini ve besin alımını destekler; ikisi farklı işler görür.
2 topraktan + 1 yapraktan uygulama ile dekara sezonda yaklaşık 1,33 L ürün gerekir. 20 L ambalajla bu, dekara yaklaşık 667 TL eder (güncel ambalaj fiyatına göre değişir).
Evet. Topraktan uygulamaları toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra yapın; yapraktan uygulama çiçeklenme başlarken yapılır.
Hayır. Takvim dışı uygulama gerekmez: ilk uygulama çıkışta, ikincisi baharda çiçeklenme başlarken, üçüncüsü bakla oluşumunda yapılır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Mercimekte kök, çiçek ve meyve
Kırmızı mercimek Güneydoğu Anadolu’da kışlık olarak kasım–aralık aylarında, yeşil mercimek Orta Anadolu ve geçit bölgelerinde ilkbaharda mart ortası–nisan başında ekilir. Kışlık ekimde bitkinin kışa birkaç yapraklı girmesi hedeflenir. İlkbahar ekiminde toprak tava gelir gelmez erken ekmek, bahar kuraklığından kaçmak için önemlidir.
Kırmızı mercimek, kesekleri kırılmış tavlı toprağa mibzerle 3–5 cm derinliğe, 15–20 cm sıra arasıyla ekilir. Dekara 12–15 kg tohum yeterlidir; hedef metrekareye yaklaşık 300–400 bitkidir. Tarlanın düz ve taşsız hazırlanması, kısa boylu mercimeğin makineyle hasadını kolaylaştırır.
Yeşil mercimek, Orta Anadolu’da mart ortası ile nisan başı arasında, toprak tava gelir gelmez ekilir. Geç ekilen yeşil mercimek çiçeklenmede yaz sıcağına yakalanır, bakla sayısı düşer. İri taneli yeşil mercimekte dekara 12–16 kg tohum kullanılır.
Mercimekte ekimle birlikte fosfor ağırlıklı, azotu düşük bir taban gübresi atılır; en yaygın tercih DAP’tır. Toprak analizi yoksa dekara 2–3 kg azot ve 5–7 kg fosfor yeterli bir başlangıçtır. Kireçli tarlalarda çinko eksikliği yaygındır; çinkolu gübre veya yaprak gübresi değerlendirilebilir.
Mercimek gübrelemesi, ekimde verilen fosfor ağırlıklı taban gübresi ve gerekirse dallanma–çiçeklenme öncesi çinko-demir içerikli yaprak gübresiyle yapılır. Azotun çoğunu nodüller sağlar; fazla azot boyu sulandırır ama bakla bağlamayı artırmaz. Gübre dozu toprak analizine göre ayarlanmalıdır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Mercimek, kışlık ekimde genellikle nisan ayında, ilkbahar ekiminde ise ekimden yaklaşık 6–8 hafta sonra, mayıs–haziranda çiçek açar. Çiçeklenme alt boğumlardan başlar ve birkaç hafta sürer. Bu dönemde toprağın nemli kalması bakla sayısını belirler.
Mercimeğin sararmasının en sık sebepleri göllenen toprakta kökün havasız kalması, kireçli toprakta demir-çinko alımının zorlaşması ve kuraklıktır. Bitkinin bütünüyle sararması çoğunlukla kök ve su sorununa, genç yaprakların açık renkli kalması iz element eksikliğine işaret eder. Kesin karar için toprak analizi yaptırın; lekeli ve yayılan sararmada bitki koruma uzmanına danışın.
Mercimek çoğunlukla kuru tarımda yetiştirilir, ama sulama imkânı varsa çiçeklenme ve bakla dolumunda verilen bir sulama verimi belirgin artırır. Erken dönemde aşırı sulama kökün havasız kalmasına ve boyun sulanmasına yol açar. Su göllendirilmemeli, yağmurlama sabah saatlerinde yapılmalıdır.
Kırmızı mercimek Güneydoğu’da mayıs sonu–haziran başında, yeşil mercimek Orta Anadolu’da temmuz ayında hasat edilir. Hasat, alt baklalar kahverengileşip bitkinin büyük kısmı sarardığında yapılır. Bakla patlamasını azaltmak için biçim sabah çiğiyle, serin saatlerde yapılmalıdır.
Bacillus, karışım ve uygulama
Mercimek bugün çoğunlukla mercimek tablası takılı biçerdöverle, düz ve taşsız tarlada hasat edilir. Kısa boylu ya da taşlı tarlalarda biçme makinesi veya elle yolma yapılır, ardından harmanlanır. Her durumda hasat sabah serinliğinde yapılır; geç kalınırsa baklalar patlar ve tane kaybı artar.
Türkiye’de mercimekte ortalama tane verimi dekara 120–160 kg civarındadır. Zamanında ekim, iyi çeşit ve yağışlı baharda 200 kg’ın üzerine çıkılabilir. Verimi en çok dallanma ve bakla dolumundaki nem ile hasattaki kayıp belirler.
Mercimek verimini en çok zamanında ekim, fosforlu taban gübresi, yabancı ot kontrolü ve kayıpsız hasat artırır. Tarlayı düz ve taşsız hazırlayın, tohumu mibzerle eşit derinliğe ekin. Hasadı sabah serinliğinde ve gecikmeden yapın.
Kırmızı mercimekte Fırat-87, Çiftçi, Kafkas, Özbek ve Seyran-96 gibi kışlık çeşitler yaygındır. Yeşil mercimekte iri taneli ve ilkbahar ekimine uygun tescilli çeşitler tercih edilir. Bölgenizde denenmiş, sertifikalı tohumu seçin.
Mercimek süzek, tınlı ve killi-tınlı topraklarda en iyi yetişir; pH 6,0–8,0 aralığına uyum sağlar. Su göllenen ağır topraklarda kök havasız kalır, bitki sararır. Mercimek tuza hassastır; tuzlu tarlalarda çıkış ve gelişme zayıflar.
Proverim mercimekte ince kökün gelişimini, kireçli topraktaki bağlı fosfor ve demirin alınmasını ve bahar kuraklığında kökün dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Dallanmanın ve bakla dolumunun beslenmesine yardımcı olur.
Mercimekte Proverim 3 kez uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla ve tane oluşumunda topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 200 L suya karıştırılıp 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suya karıştırılıp 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve yaprak gübreleriyle aynı tankta kullanılabilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim’i en az 7–10 gün arayla verin.
Kuru tarımda mercimeğe topraktan uygulama, toprak nemliyken ve tercihen beklenen bir yağmurdan hemen önce tarla pülverizatörüyle toprağa yapılır. Yağmur ürünü kök bölgesine indirir. Kurak ve rüzgârlı günlerde, toprak yüzeyi kupkuruyken uygulama yapmayın.
Mercimeğin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.