
Bahar sürgünü cılız
Kökün kış sonunda yavaş uyanması bahar sürgününü kısa bırakır. Portakalda çiçeklerin çoğu bu yeni sürgünlerde açar.
Satın al
Göz uyanışı, çiçek ve meyve tutumu: portakalın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Portakal, meyvesini çiçekten hasada kadar uzun aylar ağaçta taşır: önce hücre bölünmesi, sonra su ve şeker dolumu gelir. Bu uzun yolun başında kök ne kadar canlıysa tutum o kadar sağlam olur. Haziran dökümü, çatlayan meyve ve küçük kalan portakal çoğu zaman bu yolun bir yerinde kesilen su ve besin akışıdır.
3 kritik anı gör ↓Portakal için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Kökün kış sonunda yavaş uyanması bahar sürgününü kısa bırakır. Portakalda çiçeklerin çoğu bu yeni sürgünlerde açar.

Yaşlı yaprakların tabanında ters V şeklinde sararma magnezyum, bütünüyle açılma azot yetersizliğini düşündürür. Besin toprakta olsa da köke ulaşmayabilir.

Haziran dökümü doğaldır; ağaç taşıyamayacağı meyveleri bırakır. Su stresi ve sıcak rüzgâr dökülen meyve sayısını artırır.

Kuraklıktan sonra gelen bol su, meyve içinin kabuktan hızlı büyümesine yol açar ve kabuk çatlar. Düzenli sulama ve dengeli potasyum gerekir.
Portakal belirtileri hakkında
Çiçek ve küçük meyve dökümü portakalda doğaldır; haziran dökümüyle ağaç yükünü dengeler. Fazla döküm genellikle su stresi, sıcak rüzgâr ve besin yetersizliği ile ilgilidir. Meyve tutumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Uzun kuraklıktan sonra gelen ağır sulama ya da yağmur, meyve içinin kabuktan hızlı büyümesine yol açar. İnce kabuklu çeşitlerde daha sık görülür. Sulamayı düzenli tutun, potasyumu dengeli verin.
Genç yapraklarda damar arası sararma demir, yaşlı yapraklarda ters V sararma magnezyum, bütünüyle açılma azot eksikliğini düşündürür. Kesin karar için yaprak analizi yaptırın.
Citrus sinensis
Portakal kökünün besin alan kısmı taç izdüşümünün altında, toprağın üst katmanlarında yoğunlaşır. Derin, süzek ve havalı toprakta en iyi gelişir; taban suyu yüksek ve ağır topraklarda kök sığ kalır.
Besin ihtiyacı bahar sürgünü, çiçeklenme ve meyve tutumunda yükselir; yaz boyunca meyve büyürken potasyum ve su belirleyici olur. Kireçli toprakta demir ve çinko, yüksek potasyumlu ya da kumlu toprakta magnezyum alımı zorlaşır. Tuzlu suyla sulanan bahçelerde yaprak kenarlarında kuruma görülebilir.
Bitki probiyotiği portakalda kök bölgesinde ve yaprak yüzeyinde çalışır. Gözler uyanmadan verilen uygulama bakterilerin köke yerleşmesine, çiçeklenme sonrası yapraktan uygulama yeni yapraklara, meyve tutumundaki uygulama ise haziran dökümüne giden haftalarda kök bölgesine yardımcı olur.
Portakal (Citrus sinensis), meyvesini çiçekten hasada kadar 7–12 ay ağaçta taşıyan, aşılı yetiştirilen bir turunçgildir. Türkiye'de portakal yetiştiriciliği Antalya, Adana, Mersin ve Hatay'da yoğunlaşır; sofralık için Washington Navel ve Navelina, meyve suyu için Valencia, ayrıca Moro ve Tarocco gibi kan portakalları, Yafa (Shamouti) ve Hamlin yetiştirilir. Portakalda verimi belirleyen asıl darboğaz, kökün meyve tutumundan haziran dökümüne giden haftalarda ve ardından aylar süren dolumda su ve besin akışını kesintisiz sürdürebilmesidir. Kireçli toprakta demir-çinko, kumlu toprakta magnezyum alımı kolayca aksar.
Portakalın kökü anaca aittir. Besin alan ince kökler taç izdüşümünde, toprağın üst katmanlarında yoğunlaşır; taban suyu yüksek ve ağır toprakta kök sığ kalır.
Portakal çiçeklerinin çoğu bahar sürgünlerinde, yapraklı ve yapraksız salkımlar hâlinde açar. Yapraklı sürgündeki çiçekler daha iyi tutar.
Meyve tutumundan sonraki haftalarda ağaç taşıyamayacağı genç meyveleri doğal olarak döker. Su ve sıcak stresi bu dökümü büyütür.
Genç meyvede önce hücre bölünmesi, ardından aylar süren su ve şeker dolumu gelir. İlk evrede zayıf kalan meyve sonradan iri olamaz.
Kökün uzun meyve yolunun her aşamasında canlı kalmasına ve kireçte kilitli besinlerin çözülmesine destek için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis kıştan çıkan genç kök uçlarına tutunup biyofilm kurar, oksin ve sitokinin öncülleriyle kılcal kök oluşumunu teşvik eder; sideroforlarla kireçli topraktaki demiri köke taşır.
B. megaterium organik asitlerle bağlı fosforu çözer ve kök çevresinde pH'ı mikro ölçekte düşürerek çinko alımına katkı sağlar; genç yapraklardaki demir-çinko kaynaklı açılmanın azalmasına yardımcı olur.
B. pumilus ACC deaminaz ile sıcak rüzgâr ve su stresiyle artan etileni dengeler, genç portakalların dalda kalmasına yardımcı olur; B. amyloliquefaciens EPS ile kök çevresindeki nemi dengeler.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözerek meyve iriliğine, şeker-asit dengesine ve kabuk rengine katkı sağlar; B. pumilus kalsiyumun kabuğa ulaşmasını kolaylaştırır.
Beş tür, portakalın göz uyanışından kış hasadına kadar taç altındaki kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Göz uyanışı
Kış dinlenmesinden çıkan portakalda kök, sürgünden önce uyanır. B. subtilis bu genç kök uçlarına yerleşir.
Hedef dönem: Uyanış ve çiçeklenme
Kireçli narenciye topraklarında fosfor kolayca bağlanır. B. megaterium bağlı fosforu bitkinin alabileceği hâle getirir.
Hedef dönem: Tutum ve yaz
Haziran dökümünü en çok su stresi büyütür. B. amyloliquefaciens kök bölgesini hızla kolonize eder.
Hedef dönem: Meyve büyümesi ve dolum
Portakal aylarca su ve şeker biriktirir; bu dönemde potasyum belirleyicidir. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve tutum
Sıcak rüzgâr ve su stresi portakalda etileni artırarak haziran dökümünü büyütür. B. pumilus hormon dengesine yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Portakaldaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Kılcal kök, demir alımı | Göz uyanışı |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Fosfor ve çinko alımı | Uyanış ve çiçeklenme |
| B. amyloliquefaciens | Kök kolonizasyonu, EPS | Su ve tuz stresine destek | Tutum ve yaz |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | İrilik, meyve suyu, renk | Meyve büyümesi ve dolum |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Meyve tutumu, kalsiyum | Çiçeklenme ve tutum |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Kış dinlenmesinden çıkan portakalda kök, sürgünden önce uyanır. Bakteriler bu dönemde köke yerleşir; fosfor ve demir alımı desteklenir.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Portakal çiçeklerinin ardından yeni yapraklar açılır. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve tutum öncesi döneme eşlik eder.
Nasıl: Atomizör veya pülverizatör; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Genç meyveler hücre bölünmesindeyken su ve besin ihtiyacı artar. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir, besin akışı desteklenir.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: gözler uyanmadan önce topraktan, çiçeklenmeden sonra yapraktan, meyve tutumunda topraktan.
Evet. Meyve tutumundaki topraktan uygulama, haziran dökümüne giden haftalara denk gelir ve bu dönemde kök bölgesini destekler.
Portakalda ürün, emici köklerin bulunduğu taç izdüşümüne verilir. Damla sulamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Sistemi olmayan bahçede toprak nemliyken, yağmurdan önce veya sonra taç izdüşümüne can suyu olarak verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken çiçek yaprakları döküldükten sonra taç boyunca, yaprakların iki yüzünü ıslatacak şekilde püskürtün. Yeni açılan yapraklar hedeftir; rüzgârlı havada uygulama yapmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Kış dinlenmesinden çıkan portakalda kök, sürgünden önce uyanır. Topraktan verilen Proverim, B. subtilis ve B. megaterium ile yeni köklerin ve demir-fosfor alımının güçlenmesini destekler.
1. uygulama · gözler uyanmadan önce · topraktan
Mart–nisanda bahar sürgünleri ve kokulu çiçekler gelir. Yapraklı sürgünlerdeki çiçekler en iyi tutan çiçeklerdir.
Çiçek yaprakları döküldükten sonra yeni yapraklar açılır. Yapraktan uygulama bu yaprak örtüsüne ve tutum öncesi döneme eşlik eder.
2. uygulama · çiçeklenmeden sonra · yapraktan
Genç meyveler hücre bölünmesindeyken su ve besin ihtiyacı artar; ağaç fazla meyveyi haziran dökümüyle bırakır. Topraktan uygulama kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · meyve tutumunda · topraktan
Yaz ve sonbaharda meyve su ve şeker toplar, serin gecelerle renk alır. Çeşide göre ekimden hazirana kadar hasat yapılır.
Su stresi, sıcak rüzgâr ve zayıf beslenmede ağaç doğal dökümün çok üzerinde genç meyve bırakır; o yılın verimi baştan düşer.
Genç yapraklarda damar arası sararma demir, küçük ve sık dizili yapraklar çinko, yaşlı yaprakların tabanında ters V sararma magnezyum alımının aksadığını düşündürür.
Kuraklıktan sonra gelen bol su veya yağmur, meyve içinin kabuktan hızlı büyümesine yol açar. İnce kabuklu ve göbekli çeşitlerde daha sık görülür.
İri meyvelerde ve geç hasatta meyve tanecikleri suyunu kaybedip sertleşir; özellikle sap tarafında meyve suyu azalır.
Aşırı meyve yükü, hücre bölünmesi döneminde su-besin eksikliği ve yetersiz potasyum meyvenin pazarlanabilir iriliğe ulaşmasını engeller.
Portakal meyvesi aylarca büyür; kökün sezon boyunca canlı kalması gerekir. Yılın 3 kritik anında tazelenen bakteri nüfusu bu uzun dönemde besin alımına yardımcı olur.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Kireçli narenciye topraklarında fosfor kolayca bağlanır.
B. licheniformis ve B. pumilus, yaz sıcağı, kuru rüzgâr ve tuzlu sulama suyu gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Portakalda bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Evet, aynı oranla: 1 L ürün 200 L suya. Dikimde can suyuyla vermek fidanın kök tutmasına yardımcı olur; sonraki yıllarda resmi takvimdeki 3 dönem uygulanır.
Hayır. Tüm portakal çeşitlerinde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir. Geç olgunlaşan çeşitlerde ağaçta hem eski hem yeni meyve bulunabilir; takvim yeni çiçeklenmeye göre izlenir.
Doz ağaç sayısına göre değil alana göredir: topraktan 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar. Hazırlanan karışım ağaçların taç izdüşümüne eşit paylaştırılır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Portakalda kök, çiçek ve meyve
Portakal; dona kapalı ılık bir yerde, derin ve süzek toprağa dikilen aşılı fidanla, düzenli damla sulama ve azot, potasyum, magnezyum, demir ve çinkoyu kapsayan dengeli gübrelemeyle yetiştirilir. Türkiye'de Antalya, Adana, Mersin ve Hatay en önemli üretim alanlarıdır. Rüzgâra açık bahçelerde rüzgâr kıran kurulur.
Portakal fidanı don riski geçtikten sonra, mart–nisan arasında dikilir. Bahçede yaygın dikim aralığı 5×5 ile 6×6 metredir; Türkiye ortalamasında dekarda yaklaşık 20–25 ağaç bulunur. Fidan aşı noktası toprak üstünde kalacak şekilde dikilir ve hemen can suyu verilir.
Aşılı portakal fidanı dikimden yaklaşık 3–4 yıl sonra meyve vermeye başlar, tam verime 8–10 yaşında ulaşır. Çekirdekten yetişen portakal ise 7–10 yıl ya da daha uzun süre meyve vermeyebilir ve meyvesi ana ağaca benzemeyebilir.
Portakal Türkiye'de çoğunlukla mart sonu ile nisan arasında, bahar sürgünleriyle birlikte çiçek açar. Çiçeklenme birkaç hafta sürer ve bahçeye yoğun bir koku yayar. Limondan farklı olarak portakal yılda esas olarak bir kez çiçeklenir.
Portakal ağacı hasattan sonra, don riski geçtiğinde, çoğunlukla şubat–nisan arasında budanır. Kuru, kırık, iç içe geçmiş dallar ve gövdeden dik çıkan obur sürgünler alınır, tacın içine ışık girmesi sağlanır. Portakalda sert budama verimi düşürür; hafif ve her yıl düzenli budama tercih edilir.
Portakal çoğunlukla göz aşısıyla, ilkbaharda (nisan–mayıs) veya yaz sonunda (ağustos–eylül) aşılanır. Anaç olarak turunç, Carrizo sitranjı veya bölgeye uygun diğer anaçlar kullanılır. Aşı, kabuğun kolay kalktığı ve özsuyunun yürüdüğü dönemde yapılmalıdır.
Portakal yapraklarının kıvrılmasının en sık nedeni su stresidir: kuru-sıcak rüzgâr, düşük nem, susuzluk veya aşırı sulamada kökün havasız kalması. Yapraklar su kaybını azaltmak için kayık gibi kapanır. Sürgün uçlarında şekil bozukluğuyla birlikte görülen kıvrılmada bitki koruma uzmanına danışın.
Portakal yapraklarının dökülmesinin en yaygın nedenleri ani soğuk, uzun susuzluk, kökün havasız kaldığı aşırı sulama ve tuzlu sulama suyudur. Yaşlı yaprakların az sayıda dökülmesi doğaldır; ani ve yoğun dökülme kök bölgesinde bir sorunu gösterir. Sulama düzenini ve toprak drenajını kontrol edin.
Portakal ağacına azot ağırlıklı, potasyum, magnezyum, demir ve çinkoyla dengelenmiş bir gübreleme programı uygulanır. Azot çoğunlukla çiçeklenme öncesinden haziran sonuna kadar bölünerek, potasyum meyve büyümesinde, magnezyum ve iz elementler ihtiyaca göre yapraktan veya damlamayla verilir. Kışın iyi yanmış çiftlik gübresi taç izdüşümüne serilir; miktar yaprak ve toprak analizine göre ayarlanır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Portakalda tam verim çağındaki bahçelerde dekara verim çoğunlukla 3–5 ton arasındadır. Türkiye'de ağaç başına ortalama verim 150–160 kg civarında bildirilmiştir. Verimi en çok çeşit, anaç, ağaç yaşı, haziran dökümü ve sulama düzeni belirler.
Bacillus, karışım ve uygulama
Portakal, çeşide göre ekimden hazirana kadar, meyvenin şeker-asit oranı yeterli seviyeye ulaştığında toplanır. Navelina ekim–kasımda, Washington Navel kasım–ocakta, kan portakalları kışın, Valencia ilkbahar ve yaz başında hasat edilir. Portakal daldan koptuktan sonra tatlanmaz; bu yüzden erken toplanmamalıdır.
Evet, portakal kabuğu yeşilken iç olarak olgun olabilir. Kabuğun turuncuya dönmesi için serin geceler gerekir; ılık sonbaharlarda meyve tatlansa da kabuk yeşil kalabilir. Olgunluk kabuk renginden değil, şeker-asit oranından anlaşılır.
Kan portakallarında meyve eti, antosiyanin denen kırmızı renk maddesi biriktiği için kırmızı olur. Moro ve Tarocco gibi çeşitlerde bu renk, olgunlaşma döneminde gece-gündüz sıcaklık farkı ve serin gecelerle koyulaşır. Ilık kışlarda kan portakallarının rengi açık kalabilir.
Portakalın kuru ve posalı olmasının en sık nedenleri geç hasat, çok iri meyve ve genç, kuvvetli ağaçlardır. Meyve tanecikleri suyunu kaybedip sertleşir; bu durum çoğunlukla sap tarafında başlar. Hasadı geciktirmemek ve dengeli azot-potasyum beslemesi bu sorunu azaltır.
Portakal, çeşide göre yaklaşık 3–8 °C'de ve %85–90 nemde saklandığında birkaç hafta ile birkaç ay bozulmadan kalır. Evde serin ve havadar bir yerde 1–2 hafta, buzdolabında daha uzun dayanır. Ezik ve çatlak meyveler depoya konmadan ayrılmalıdır.
Portakal ağacı iyi bakımla 50 yıldan fazla yaşayabilir. Ekonomik verimi çoğunlukla 30–40 yıl sürer; yaşlanan bahçelerde verim ve meyve kalitesi düşer. Gençleştirme budaması yaşlı ağaçların bir süre daha verimli kalmasına yardımcı olur.
Bacillus türleri portakalda taç altındaki kök bölgesine yerleşerek kılcal kök oluşumunu teşvik eder ve bağlı besinlerin köke ulaşmasına yardımcı olur. Proverim'deki 5 Bacillus türü kireçli toprakta demir, çinko, fosfor ve potasyum alımına katkı sağlar; haziran dökümüne giden haftalarda su ve sıcak stresine dayanmayı destekler.
Proverim portakala yılda 3 kez verilir: gözler uyanmadan önce topraktan, çiçeklenmeden sonra yapraktan, meyve tutumunda topraktan. Topraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 200 L suya (2 dekara kadar), yapraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suya (3 dekara kadar) karıştırılır.
Evet, Proverim portakalda yılda bir kez, çiçeklenmeden sonra yapraktan uygulanır. 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suya karıştırılır ve sabah erken veya akşam serinliğinde, 10–30 °C'de taç boyunca püskürtülür. Diğer iki uygulama topraktan yapılır.
Proverim NPK, magnezyum sülfat ve damla gübreleriyle aynı sulamada verilebilir, ancak bakırlı ürünler ve dezenfektanlarla karıştırılmaz. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp tanka en son ekleyin ve çözeltiyi aynı gün kullanın. Bakırlı ürün, dezenfektan veya klorlu su canlı bakterilere zarar verebilir; bunlarla Proverim arasına en az 7–10 gün koyun.
Portakalın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.