
Çıkış düzensiz
Kuru ya da kaymak bağlamış toprakta tritikale düzensiz çıkar; kök zayıf başlar.
Satın al
Çıkış, kardeşlenme ve sapa kalkma: tritikalenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Tritikale, buğday ile çavdarın melezidir; çavdardan zor toprağa uyumu, buğdaydan tane verimini alır. Bu yüzden çoğu zaman buğdayın zorlandığı fakir ve hafif topraklara, yem ve silaj için ekilir. Buruşuk tane ve yatan sap ise tane dolumu ile sapa kalkmada kökün yükü taşıyamadığını gösterir.
3 kritik anı gör ↓Tritikale için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Kuru ya da kaymak bağlamış toprakta tritikale düzensiz çıkar; kök zayıf başlar.

Fakir topraklarda azot erken tükenir; kış sonunda soğuk toprakta besin alımı yavaşlar.

Kardeşlenmede besin ve su yetmezse kardeşlerin bir kısmı başak vermez; dekardaki başak sayısı düşer.

Tritikalede tane dolumu uzun sürer. Bu dönemde sıcak, kuraklık ve besin yetersizliği taneyi buruşuk bırakır.
Tritikale belirtileri hakkında
Uzun boy, fazla azot, sık ekim ve sapa kalkmada yağmur ile rüzgâr en sık sebeplerdir. Azotu dengeli verin; güçlü kök bitkinin ayakta kalmasına yardımcı olur.
Fakir toprakta azotun erken tükenmesi, kış sonunda soğuk toprakta besin alımının yavaşlaması ve kireçli toprakta çinko alımının zorlaşması en sık sebeplerdir. Kesin karar için toprak analizi yaptırın.
× Triticosecale
Tritikalenin saçak kökü çavdardan aldığı güçle derin ve yaygın gelişir. Hafif, kumlu ve besinin az olduğu topraklarda buğdaydan daha iyi tutunur; yine de kaymak bağlayan toprakta çıkış zayıflar.
Besin ihtiyacı kardeşlenme ve sapa kalkmada artar; tane dolumu uzun sürdüğü için bu dönemde su ve besin akışının kesilmemesi gerekir. Boyu buğdaydan uzun olduğundan fazla azot yatmaya yol açar. Kireçli toprakta fosfor ve çinko bağlanır.
Bitki probiyotiği tritikalede ilk çıkışta toprağa verilir ve bakteriler genç köke en baştan yerleşir. Kardeşlenme ve sapa kalkmadaki iki yapraktan uygulama, kardeşlerin ve başağın şekillendiği dönemlerde besin alımına eşlik eder.
Tritikale (× Triticosecale), buğday ile çavdarın melezlenmesiyle elde edilmiş bir tahıldır; tane verimini buğdaydan, zor toprağa ve soğuğa dayanımını çavdardan alır. Tritikale yetiştiriciliği Türkiye’de çoğunlukla yem tanesi, kaba yem ve silaj için yapılır; Tatlıcak-97, Karma-2000, Presto ve Mikham-2002 gibi çeşitler ekilir. Tane dolumu uzun sürer ve yaz sıcağına yaklaşır. Tritikalede verimi belirleyen asıl darboğaz, sapa kalkmadan tane dolumuna kadar kökün büyük bir yeşil kütleyi su ve besinle besleyebilmesidir.
Tritikale, buğdayın dolgun başağını çavdarın derin köküyle birleştirir. Hafif, fakir ve asitli topraklarda buğdaydan daha istikrarlı verim verir.
Boyu buğdaydan uzun, yaprak alanı geniştir. Bu yüzden ot ve silaj verimi yüksektir; ama bu kütleyi beslemek için daha çok su ve azot ister.
Tane dolumu buğdaydan uzun sürer. Bu dönemde sıcak ve kuraklık gelirse tritikaleye özgü buruşuk, hafif tane sorunu artar.
Çavdardan gelen derin ve yaygın saçak kök, toprağın alt katmanlarındaki nemi kullanır; kumlu toprakta bile tutunur.
Bu büyük kütlenin tane ve ota dönüşmesi için Proverim’deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen tohumun köküne tutunup biyofilm kurar; büyüme düzenleyicileriyle yan kök ve kök tüyü oluşumunu teşvik eder. Kışa veya bahara daha gelişmiş bir kökle girilmesine katkı sağlar.
B. megaterium kireçli ya da asitli toprakta bağlı kalan fosforu çözer. Fosfor kardeş sayısını ve kökün derinliğini belirler.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir; B. pumilus sıcak ve kuraklıkta yükselen stres etilenini dengeler. Birlikte uzun tane dolumunun daha dengeli geçmesine yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Potasyum sapın sağlamlığına ve şekerin taneye taşınmasına katkı sağlar; buruşuk tane oranının azalmasına yardımcı olur.
Beş tür, tritikalenin çıkıştan tane dolumuna kadar süren uzun sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve ilk çıkış
Tritikale güçlü bir kök potansiyeli taşır; bunun erken kurulması gerekir. B. subtilis genç kökün ucuna yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve kardeşlenme
Kireçli toprakta fosfor kalsiyumla, asitli toprakta demir-alüminyumla bağlanır. B. megaterium bu kilitli fosforu köke açar.
Hedef dönem: Kardeşlenme ve sapa kalkma
Tritikalenin büyük yaprak alanı çok su buharlaştırır. B. amyloliquefaciens kök çevresinde nem tutan bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Sapa kalkma ve tane dolumu
Uzun tane dolumu boyunca potasyum akışının kesilmemesi gerekir. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Sapa kalkma ve başaklanma
Dolumun yaz sıcağına uzanması tritikaleyi stres etilenine açık bırakır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Tritikaledeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Kılcal kök, demir alımı | Ekim ve ilk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Kardeş sayısı, kök derinliği | Çıkış ve kardeşlenme |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Kardeşlenme ve sapa kalkma |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Dolgun tane, sağlam sap | Sapa kalkma ve tane dolumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Sıcakta hormon dengesi | Sapa kalkma ve başaklanma |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Bakteriler çimlenen genç köke yerleşir; fosfor alımı ve kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Tarla pülverizatörüyle toprağa veya yağmurlamayla

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Kardeşlenmede bitki yan sapları ve yeni kökleri oluşturur. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır.
Nasıl: Tarla pülverizatörü; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Sapa kalkmada tritikale hızla boylanır, başak şekillenir. İkinci yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Tarla pülverizatörü; sabah erken veya akşamüstü
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: ekimden sonra ilk çıkışta topraktan, kardeşlenme döneminde yapraktan, sapa kalkma döneminde yapraktan.
Evet. Resmi tabloda tahıllar aynı gruptadır; tritikalede de 1 topraktan ve 2 yapraktan uygulama yapılır.
Ekimden sonra çıkış görüldüğünde tarla pülverizatörüyle toprağa ya da yağmurlama sulamayla verin. Kuru tarımda toprak nemliyken, yağmurdan hemen önce veya hemen sonra uygulayın; ürün yağmurla kök bölgesine iner.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Kardeşlenmede ve ardından sapa kalkmada, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yaprakları iyice ıslatacak şekilde tarla pülverizatörüyle püskürtün. Silaj için erken biçilecek tarlada sapa kalkma uygulamasını biçimden önce tamamlayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Tritikale tavlı toprağa 3–5 cm derinliğe ekilir ve 1–2 haftada çıkar. İlk uygulama çıkışta toprağa yapılır; bakteriler genç köke en baştan yerleşir.
1. uygulama · ekimden sonra ilk çıkışta · topraktan
Bitki yan saplar ve yeni kökler oluşturur; dekardaki başak sayısı burada belirlenir. Azotun ikinci kısmı da bu dönemde verilir.
2. uygulama · kardeşlenme döneminde · yapraktan
Tritikale hızla boylanır, yeşil kütle ve başak şekillenir. Su ve besin ihtiyacı en hızlı bu dönemde artar.
3. uygulama · sapa kalkma döneminde · yapraktan
Silaj için süt-hamur olumunda biçilir; tane için başak ve sap tamamen sarardığında, tane nemi düştüğünde hasat edilir.
Kuru veya kaymak bağlamış toprakta tritikale düzensiz çıkar; kök zayıf başlar, tarla yamalı görünür.
Fakir toprakta azot erken tükenir, kış sonunda soğuk toprakta besin alımı yavaşlar; kireçli toprakta çinko alımı zorlaşır.
Uzun tane dolumunda sıcak, kuraklık ve besin yetersizliği taneyi buruşuk ve hafif bırakır.
Uzun boy, fazla azot, sık ekim ve sapa kalkmada yağmur-rüzgâr tritikaleyi yatırır; tane ve ot kalitesi düşer.
Olgun başak hasatta yağmur alırsa tane başakta çimlenmeye başlayabilir; geciken hasat kaliteyi düşürür.
Tritikalede tane dolumu uzun sürer; bu dönemde güçlü bir kök gerekir. Sezonun başında köke yerleşen bakteriler kök gelişimini ve besin alımını destekler.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Kireçli ve fakir topraklarda fosfor kolayca bağlanır.
B. licheniformis ve B. pumilus, kuraklık, sıcak ve tuzlu toprak gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 1 topraktan + 2 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Tritikalede bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 1 topraktan + 2 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 11,7 L gerekir.
1 topraktan + 2 yapraktan uygulama ile dekara sezonda yaklaşık 1,17 L ürün gerekir. 20 L ambalajla bu, dekara yaklaşık 583 TL eder (güncel ambalaj fiyatına göre değişir).
Evet. Aynı 3 dönem uygulanır; silaj için erken biçilecekse sapa kalkma dönemindeki yapraktan uygulamayı biçimden önce tamamlayın.
Karışık ekimde takvim ana bitki olan tritikaleye göre izlenir: ilk çıkışta topraktan, kardeşlenme ve sapa kalkmada yapraktan. Doz alana göredir ve değişmez.
Evet. Topraktan uygulamayı ekimden sonra, toprak nemliyken veya yağmurdan önce yapın; yapraktan uygulamalar kardeşlenme ve sapa kalkmada yapılır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Tritikalede kök, çiçek ve meyve
Tritikale, buğday ile çavdarın melezlenmesiyle elde edilen bir tahıldır. Adını buğdayın Latince adı Triticum ile çavdarın adı Secale’den alır. Buğdayın tane verimini, çavdarın soğuğa ve fakir toprağa dayanımını birleştirir; çoğunlukla yem, ot ve silaj için ekilir.
Tritikale iç bölgelerde ve Trakya’da ekim ayında, Akdeniz-Ege kıyıları ile Güneydoğu’da kasım–aralık aylarında ekilir. Kışlık ekim en yüksek verimi verir. Yazlık çeşitler kışı sert bölgelerde şubat sonu–mart aylarında, toprak tava gelir gelmez ekilir.
Tritikale tavlı ve iyi hazırlanmış toprağa mibzerle 3–5 cm derinliğe, 15–20 cm sıra arasıyla ekilir. Mibzer eşit çıkış sağlar ve tohumdan tasarruf ettirir. Serpme ekim yapılacaksa tohum miktarı artırılır ve tohum toprakla örtülür.
Tritikalede mibzerle ekimde dekara 20–25 kg tohum atılır. Tanesi iri olduğu için miktar buğdaya göre biraz yüksektir. Geç ekimde ve serpme ekimde üst sınır, fiğ veya bezelye ile karışık ekimde ise karışıma göre daha düşük oran kullanılır.
Tritikalede fosforun tamamı ve azotun bir kısmı ekimde, azotun kalanı kardeşlenme başında üst gübre olarak verilir. Toprak analizi yoksa dekara toplam 8–12 kg saf azot ve 6–8 kg fosfor genel bir başlangıçtır; kuru tarımda alt sınır kullanılır. Silaj tarlasında azot ihtiyacı biraz daha yüksektir ama fazlası yatma yapar. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Silaj ve ot için tritikale süt olumu ile hamur olumu arasında biçilir; bu dönemde hem kuru madde hem besin değeri dengededir. Tane hasadı ise başak ve saplar tamamen sarardığında, haziran sonu–temmuz aylarında yapılır. Erken biçimde ot sulu ve az, geç biçimde sap sert ve sindirimi düşük olur.
Tritikale silajı, taneler süt olumunun sonu ile hamur olumunun başı arasındayken yapılır. Bu dönemde bitkinin kuru maddesi yaklaşık %30–35 civarındadır ve silaj iyi sıkışır. Biçilen ot ince doğranıp hızla sıkıştırılmalı ve hava almayacak şekilde kapatılmalıdır.
Tritikale tane için çoğu bölgede haziran sonu ile temmuz ortası arasında hasat edilir. Başak ve sap tamamen sarardığında, tane tırnakla kırılmayacak kadar sertleşip nemi %13–14’e indiğinde biçerdöverle biçilir. Olgun başak yağmur alırsa tanede çimlenme görülebileceği için hasat geciktirilmemelidir.
Tritikalede dekara tane verimi genellikle 300–450 kg arasındadır; iyi bakımlı, yağışı yeterli tarlalarda 500 kg’ı geçebilir. Silaj amaçlı tritikalede ise dekardan birkaç ton yaş ot alınır. Verimi en çok ekim zamanı, kardeşlenmede azot ve tane dolumundaki nem belirler.
Bacillus, karışım ve uygulama
Türkiye’de yaygın tritikale çeşitleri arasında Tatlıcak-97, Karma-2000, Presto, Mikham-2002 ve Melez-2001 gibi çeşitler bulunur. Ot ve silaj için boylu, yapraklı çeşitler; tane için kısa saplı ve yatmaya dayanıklı çeşitler tercih edilir. Bölgenizde denenmiş, sertifikalı tohumu seçin.
Tritikalede buruşuk tane, uzun tane dolumunun sıcak ve kurak günlere denk gelmesiyle artan, bitkiye özgü bilinen bir özelliktir. Dolum döneminde su ve besin akışı aksarsa tane tam dolmadan kurur. Erken ekim, dengeli azot ve dolumda nemi korumak buruşuk tane oranını azaltır.
Tritikale yapraklarının sararmasının en sık sebepleri fakir toprakta azotun erken tükenmesi, kış sonunda soğuk toprakta kökün yavaş çalışması ve kireçli toprakta çinko-demir alımının zorlaşmasıdır. Alt yaprakta sararma azotla, genç yaprakta açık renk iz elementlerle ilgilidir. Kesin karar için toprak ve yaprak analizi yaptırın; lekeli ve yayılan sararmada bitki koruma uzmanına danışın.
Evet, tritikale ot ve silaj için fiğ veya yem bezelyesiyle karışık ekilebilir. Tritikale baklagile destek olur, baklagil de otun proteinini artırır. Karışımda tritikale ağırlığına göre tohum oranı ayarlanır; biçim tritikalenin süt-hamur olumunda yapılır.
Tritikale unu buğday ununa karıştırılarak ekmek ve bisküvide kullanılabilir, ama ekmeklik kalitesi buğday kadar yüksek değildir. Bu yüzden Türkiye’de tritikalenin büyük kısmı yem tanesi, kaba yem ve silaj olarak değerlendirilir. Tanesi besi ve süt hayvanlarının rasyonunda arpa ve mısırla birlikte kullanılır.
Proverim tritikalede kök gelişimini, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve uzun tane dolumunda kökün sıcak-kuraklığa dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Hem tane hem ot amaçlı ekimde yeşil kütlenin beslenmesine yardımcı olur.
Tritikalede Proverim 3 kez uygulanır: ekimden sonra ilk çıkışta topraktan, kardeşlenme döneminde yapraktan, sapa kalkma döneminde yapraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 200 L suya karıştırılıp 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suya karıştırılıp 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen gübreler ve yaprak gübreleriyle aynı tankta kullanılabilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim’i en az 7–10 gün arayla verin.
Evet, silajlık tritikalede de resmi takvimdeki iki yapraktan uygulama yapılır: kardeşlenmede ve sapa kalkmada. Sapa kalkma uygulaması silaj biçiminden haftalar önce yapıldığı için biçim zamanını etkilemez. Uygulamayı sabah erken veya akşam serinliğinde yapın.
Tritikalenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre topraktan 2, yapraktan 3 dekar.