
Çıkış zayıf
Soya tohumu toprak yüzeyine kalın kotiledonlarıyla çıkar; kaymak bağlamış toprakta zorlanır. Seyrek çıkış verimi baştan düşürür.
Satın al
Çıkıştan bakla dolumuna kadar soyanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği: ne zaman, nasıl, ne kadar.

Soya, kökündeki nodüllerde yaşayan özel bakterilerle azotunun önemli bir kısmını kendisi sağlayabilir. Ama bu ortaklık ancak canlı, havadar ve fosforu yeterli bir kök bölgesinde iyi çalışır. Sararan yaprak, az bakla ve dolmayan tane çoğu zaman kökte kurulamayan bu düzenle ilgilidir.
3 kritik anı gör ↓Soya için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Soya tohumu toprak yüzeyine kalın kotiledonlarıyla çıkar; kaymak bağlamış toprakta zorlanır. Seyrek çıkış verimi baştan düşürür.

Nodüller iyi çalışmazsa bitki azot sıkıntısı çeker ve yapraklar bütünüyle açılır. Kireçli toprakta genç yapraklarda damar arası sararma demir alımıyla ilgilidir.

Soya çok çiçek açar ama bir kısmını doğal olarak döker. Sıcak, kuraklık ve besin yetersizliği dökülen çiçek sayısını artırır.

Bakla ve tane dolumunda su ve besin yetmezse baklalar yassı kalır, tane küçük ve hafif olur.
Soya belirtileri hakkında
Nodüllerin iyi çalışmaması (aşılanmamış tohum, havasız toprak) azot sıkıntısına ve yaprağın bütünüyle sararmasına yol açar. Kireçli toprakta genç yapraklarda damar arası sararma demir alımıyla ilgilidir. Kesin karar için toprak ve yaprak analizi yaptırın.
Bakla dolumunda kuraklık, sıcak, potasyum ve fosfor yetersizliği ve zayıf kök baklaları yassı bırakır. Bu dönemde düzenli sulama ve bakla oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Tohum soya nodül bakterisiyle aşılanmadıysa nodül oluşmaz; Türkiye topraklarında bu bakteri doğal olarak bulunmaz. Havasız, çok ıslak veya fazla azotlu toprak da nodül sayısını azaltır.
Glycine max
Soya bir kazık kök ve geniş yan kökler geliştirir; yan köklerdeki nodüller bitkinin azot fabrikasıdır. Nodüller için toprağın havadar ve nemli olması gerekir; suyun biriktiği veya sıkışmış toprakta nodül sayısı düşer. Türkiye topraklarında soyaya özgü nodül bakterisi doğal olarak bulunmadığından tohum aşılaması önemlidir.
Soyanın besin ihtiyacı çiçeklenmeyle artar, bakla ve tane dolumunda en yüksek seviyeye çıkar. Fosfor hem kök hem nodül gelişimi için belirleyicidir; potasyum tane dolumunda öne çıkar. Kireçli topraklarda demir alımı zorlaşır ve genç yapraklarda damar arası sararma görülebilir.
Bitki probiyotiği, ekimle birlikte genç köke yerleşerek kök gelişimine ve fosfor alımına yardımcı olur. Çiçeklenme başlangıcındaki yapraktan uygulama bakla bağlama dönemine eşlik eder. Bakla oluşumundaki uygulama ise tane dolumunda kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
Soya (Glycine max), gün uzunluğuna duyarlı, sıcak seven ve kökündeki nodüllerle havanın azotunu bağlayan bir yağ-protein baklagilidir. Soya fasulyesi yetiştiriciliği Türkiye'de ağırlıkla Çukurova ve Akdeniz'de, buğday hasadından sonra ikinci ürün olarak; Karadeniz ve Marmara'da ana ürün olarak Atakişi, Cinsoy, Umut 2002, İlksoy, Arısoy, Lider gibi çeşitlerle yapılır. Verimi belirleyen asıl dönem, çiçeklenmeden tane dolumuna kadar geçen ve bitkinin en çok su, fosfor ve potasyum çektiği altı–sekiz haftadır.
Soya kökündeki nodüller Bradyrhizobium bakterileriyle kurulur ve azot ihtiyacının önemli bölümünü karşılar; soya daha önce ekilmemiş tarlada tohum aşılanmadan nodül oluşmaz.
Soya, günler kısalmaya başlayınca çiçeğe geçer. Çeşidin olgunlaşma grubu bölgeye ve ekim zamanına uymazsa bitki ya kısa kalır ya da geç olgunlaşır.
Soya bitkisi çok sayıda küçük çiçek açar; bunların ancak bir bölümü baklaya döner. Sıcak, su stresi ve gölgelenme çiçek ve genç bakla dökümünü artırır.
Bakla başına 2–3 tane, bin tane ağırlığı ve protein-yağ oranı, son haftalardaki su ve besin akışıyla belirlenir.
Nodülü kuran köke alan açmak, çiçeği dolu baklaya çevirmek için Proverim'deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen kökün ucuna yerleşip biyofilm kurar; büyüme düzenleyicileriyle yan kök ve kök tüyü oluşumunu teşvik eder. Daha geniş kök sistemi, nodüllerin oturabileceği daha fazla kök yüzeyi demektir.
B. megaterium kireçli Çukurova topraklarında bağlı kalan fosforu çözer. Nodüllerin azot bağlaması ve çiçek tomurcuklarının oluşması, fosfora en çok ihtiyaç duyulan iki iştir.
B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle sıcak ve su stresinde yükselen stres etilenini dengeler; B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan polisakkaritler üretir. İkisi birlikte temmuz–ağustos sıcağında çiçeklerin baklaya dönmesine yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Bakla ve tane dolumunda potasyum ve su akışının sürmesi, bin tane ağırlığına ve tanenin dolgun gelişmesine katkı sağlar.
Beş tür, soyanın ekimden hasada kadar süren 100–140 günlük sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve ilk çıkış
Soya kireçli toprakta demir alımında zorlanır ve genç yapraklar açık renkli kalabilir. B. subtilis çimlenen kökün ucuna yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve çiçeklenme öncesi
Soyada nodüllerin çalışması bile fosfora bağlıdır. B. megaterium toprakta kilitli kalan fosforu çözer.
Hedef dönem: Vejetatif dönem ve yaz sıcağı
İkinci ürün soya, yılın en sıcak aylarında büyür. B. amyloliquefaciens kök çevresinde hızla çoğalıp jel benzeri bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Bakla oluşumu ve tane dolumu
Soya, potasyumu en yoğun bakla ve tane dolumunda çeker. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve bakla bağlama
Sıcak bir hafta soyada çiçek ve genç bakla dökümünü artırır; arkasında stres etileni vardır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Soyadaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Kılcal kök, demir alımı, nodül alanı | Ekim ve ilk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Nodül gücü, çiçek tomurcuğu | Çıkış ve çiçeklenme öncesi |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Sıcak, kuraklık ve tuz stresine destek | Vejetatif dönem ve yaz sıcağı |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Tane ağırlığı, dolgun bakla | Bakla oluşumu ve tane dolumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Çiçek ve bakla tutumu, kalsiyum | Çiçeklenme ve bakla bağlama |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Çıkışla birlikte kök ve ilk nodüller oluşur. Bakteriler genç köke en baştan yerleşir; fosfor alımı ve kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Ekim sonrası toprağa, damlama veya yağmurlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Çiçeklenmeyle birlikte bitki bakla bağlamaya başlar. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Tarla pülverizatörü; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Baklalar dolarken su ve besin ihtiyacı en üst düzeydedir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; tane dolumuna eşlik eder.
Nasıl: Damlama, yağmurlama veya sulama suyuyla
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde tarla bitkileri programı uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla oluşumunda topraktan.
Hayır. Buğdaydan sonra ekilen ikinci ürün soyada da aynı 3 dönem uygulanır. Yaz sıcağında gelişme hızlı olduğu için dönemler birbirine yakın düşer.
Damla sulamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Yağmurlama veya karık sulanan tarlada ürünü sulama suyuyla birlikte ya da sulamadan hemen önce tarla pülverizatörüyle toprağa püskürtün. İlk uygulamada tohum aşısıyla aynı kapta karıştırmayın; ekimden sonra ilk çıkışta topraktan verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
İlk çiçekler boğumlarda görünmeye başladığında, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yaprakları iyi ıslatacak şekilde püskürtün. Sık ekilmiş soyada iç yaprakların da ıslanması için ince damlalı meme ve yeterli su kullanın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Toprak ısınınca ekilen tohum 5–10 günde çıkar; çenek yapraklar toprağı iterek yüzeye gelir. İlk uygulama ekimle birlikte veya filizler topraktan çıkarken yapılır.
1. uygulama · ekimle birlikte, ilk çıkışta · topraktan
Üçlü yapraklar açılır, ekimden 2–3 hafta sonra köklerde nodüller görünür; içi pembe nodül çalışıyor demektir. Çapa ve dengeli sulama kökün havalanmasını sağlar.
İlk çiçekler ana gövdenin alt boğumlarında açar. Yapraktan uygulama, çiçek ve bakla bağlamanın başladığı bu döneme eşlik eder.
2. uygulama · çiçeklenme başlangıcı · yapraktan
Baklalar uzar ve taneler dolar; su ve potasyum ihtiyacı en yüksek düzeydedir. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · bakla oluşumu dönemi · topraktan
Yapraklar sararıp dökülür, baklalar kahverengileşir ve sallandığında taneler tıkırdar. Tane nemi %13–14'e düşünce biçerdöverle hasat edilir.
Daha önce soya ekilmemiş tarlada aşısız tohum kullanıldığında nodül oluşmaz; bitki açık yeşil kalır ve azot açığı verimi düşürür.
pH'ı yüksek, kireçli ve su tutan topraklarda genç yapraklarda damar arası sararma görülür; gelişme yavaşlar.
Çiçeklenmede 35 °C üstü sıcak, su stresi ve aşırı sık ekim, açan çiçeklerin ve genç baklaların önemli bir kısmının dökülmesine yol açar.
Bakla dolarken su kesilirse bakla başına tane sayısı ve bin tane ağırlığı düşer; hafif ve buruşuk tane artar.
İkinci üründe temmuza kalan ekim ya da bölgeye uymayan çeşit, bitkinin kısa kalmasına ve alt baklaların toprağa çok yakın oluşmasına yol açar; hasat kaybı artar.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Baklagillerde kök ve nodül gelişimi için fosfor belirleyicidir.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Kireçli topraklarda soyada sık görülen açık renkli genç yapraklarla ilgilidir.
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Daha çok kök, daha geniş bir besin ve su alanı demektir.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Soyada bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Hayır. Soya aşısındaki bakteriler kökte nodül oluşturup azot bağlar. Proverim'deki Bacillus türleri ise kök gelişimini ve besin alımını destekler; ikisi farklı işler görür ve birlikte kullanılabilir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Aşı tohuma, bitki probiyotiği ekim sonrası toprağa verilir. Aşılı tohumla ekim yaptıktan sonra ilk çıkışta topraktan uygulama yapabilirsiniz.
Yaprakların çoğu döküldüğünde ve baklalar kahverengileşip tane sertleştiğinde hasat zamanı gelmiştir. Geç kalınırsa baklalar çatlayıp tane dökebilir.
Soyada kök, çiçek ve meyve
Soya, toprak sıcaklığı 10–12 °C'nin üstüne çıkınca ana ürün olarak nisan ortası–mayıs sonu arasında, ikinci ürün olarak ise buğday hasadının hemen ardından haziran içinde ekilir. İkinci ürün ekimi temmuz başından sonraya kalmamalıdır. Karadeniz ve Marmara'da ana ürün, Çukurova ve Akdeniz'de ağırlıkla ikinci ürün yetiştiriciliği yapılır.
Soya mibzerle genellikle 60–70 cm sıra arası ve 3–5 cm sıra üzeri mesafeyle, 3–5 cm derinliğe ekilir. Tane iriliğine göre dekara yaklaşık 8–12 kg tohum kullanılır; hedef, dekarda 35.000–45.000 bitkidir. Soya ilk kez ekilen tarlada tohum ekimden hemen önce soya aşısıyla aşılanmalıdır.
Soya, toprak tavlı ve 20–25 °C'deyken en az 7–10 günde, daha serin toprakta 10–14 günde çıkar. Çenek yapraklar toprağı iterek yüzeye çıktığı için kaymak bağlayan toprakta çıkış zorlaşır. Çok derin ekim de çıkışı geciktirir.
Soya, tek yıllık, sıcak seven ve kökündeki nodüllerle havadaki azotu bağlayan bir baklagil bitkisidir. Tanesinde yaklaşık %18–22 yağ ve %36–40 protein bulunur; yağ, yem ve gıda sanayisinin temel hammaddesidir. Bitki 60–120 cm boylanır ve baklalarını gövde boyunca boğumlarda oluşturur.
Soyada en kritik sulama dönemleri çiçeklenme, bakla bağlama ve tane dolumudur; bu dönemlerde toprak kurumadan su verilmelidir. Çıkıştan çiçeklenmeye kadar ölçülü sulama kökün derine inmesini sağlar. İkinci ürün soyada yaz sıcağında 7–10 günde bir sulama gerekebilir; damla ve yağmurlama karık sulamaya göre daha düzenli nem sağlar.
Soya gübrelemesinde aşılı tohum kullanılan tarlada ekimde dekara yalnızca 3–4 kg starter azot, toprak analizine göre 6–8 kg fosfor ve gerekiyorsa potasyum verilir. Nodüller çalıştığında fazla azot gereksizdir, hatta nodül oluşumunu azaltır. Kireçli topraklarda demir ve çinko eksikliğine dikkat edilmelidir. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Soyada çiçek dökümü en çok çiçeklenmeye denk gelen 35 °C üstü sıcak, su stresi, aşırı sık ekim ve gölgelenmeden kaynaklanır. Soya doğası gereği açtığı çiçeklerin bir kısmını döker; ancak stres bu oranı belirgin artırır. Çiçeklenmede sulamayı aksatmamak dökümü azaltmanın en etkili yoludur.
Soya, yaprakların büyük bölümü döküldüğünde, baklaların yaklaşık %95'i kahverengiye döndüğünde ve tane nemi %13–14'e indiğinde biçilir. Ana ürün soyada hasat genellikle ağustos sonu–eylül, ikinci ürün soyada ekim ayındadır. Çok kuruyan baklalar biçerdöverde çatlayıp tane dökebileceği için hasat geciktirilmemelidir.
Türkiye'de soyada dekara ortalama verim yaklaşık 350–400 kg'dır. Çukurova'da iyi bakımlı ana ürün denemelerinde 450–500 kg/da'ya, ikinci üründe 350–450 kg/da'ya ulaşılabilir. Verimi en çok ekim zamanı, çeşit seçimi ve çiçeklenme–tane dolumu dönemindeki su belirler.
İkinci ürün soya, buğday hasadından sonra anız yakılmadan, toprak hızla hazırlanıp haziran içinde ekilerek yetiştirilir. Sıcak toprakta çıkış hızlıdır; ekimden sonra çıkış suyu verilmesi gerekebilir. Bu dönemde güne duyarlılığı uygun, olgunluk grubu bölgeye uyan çeşit seçmek verimin anahtarıdır.
Bacillus, karışım ve uygulama
Silajlık soya, tane soyası gibi ekilir ama bitki yeşilken, baklalardaki taneler dolmuş fakat bakla henüz sararmamışken biçilir. Çoğunlukla mısırla karışık ya da tek başına silaj yapılarak hayvan yemindeki proteini artırmak için yetiştirilir. Biçim döneminde kuru madde oranının %30–35 civarında olması iyi silaj sağlar.
Türkiye'de yaygın soya çeşitleri arasında Atakişi, Cinsoy, Umut 2002, İlksoy, Arısoy, Batem Erensoy ve Lider sayılabilir. Ana ürün için daha geç, ikinci ürün için daha erkenci olgunluk grupları tercih edilir. En verimli çeşit, ekim zamanınıza ve bölgenize uyan, sertifikalı tohumdur.
Soya, buğday veya mısırdan sonra en iyi sonucu verir ve aynı tarlaya en az 2–3 yıl arayla ekilmelidir. Soyadan sonra ekilen buğday ve mısır, toprakta kalan azottan yararlanır. Üst üste soya ekimi verimi düşürür ve toprak yorgunluğunu artırır.
Soya için ideal toprak pH'ı 6,0–7,0'dır; tuza orta düzeyde dayanıklıdır ve verim kaybı yaklaşık 5 dS/m üzerinde başlar. pH 7,5'in üstündeki kireçli topraklarda demir ve çinko alımı zorlaşır, genç yapraklarda sararma görülür. Su tutan ağır topraklarda kök ve nodül havasız kalır.
Soya yetiştiriciliğinde maliyeti en çok tohum, sulama enerjisi, gübre, hasat ve toprak işleme kalemleri belirler. İkinci ürün soyada anız yönetimi ve sulama sayısı maliyeti artırır, ancak aynı yıl ikinci bir ürün alındığı için birim alan geliri yükselir. Güncel maliyet ve destek tutarları için il tarım müdürlüğünün hesaplarına bakın.
Proverim soyada kök gelişimini, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve sıcak-kuraklık stresinde kökün dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Çiçeklerin baklaya dönmesine ve tanenin dolgun gelişmesine yardımcı olur.
Soyada Proverim 3 kez uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla oluşumu döneminde topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile karıştırılıp 200 L suyla 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suyla 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve sıvı gübrelerle aynı sulamada verilebilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim'i en az 7–10 gün arayla verin.
Evet, soyada 3 uygulamadan biri çiçeklenme başlangıcında yapraktan yapılır. 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suya karıştırılıp 3 dekara kadar, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken püskürtülür. İlk ve son uygulama ise bakterilerin köke ulaşması için topraktan yapılır.
Soyanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.