
Çıkış düzensiz
Geç dikim, küçük veya kurumuş dişler ve su tutan toprak sarımsakta çıkışı geciktirir, tarlada boşluk bırakır.
Satın al
Çıkış, yaprak ve baş oluşumu: toprakta uzun kalan sarımsağın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği.

Güzlük sarımsak sonbaharda dikilir ve yaz başına kadar, yedi sekiz ay toprakta kalır. Kışı, kurduğu kısa köklerle geçirir; baharda bu köklerin ne kadar canlı uyandığı yaprak gelişimini, yaprak alanı da başın iriliğini belirler. Dişlerin ayrışması için bitkinin kış soğuğunu görmesi gerekir; küçük baş ve tek diş sarımsak çoğu zaman bu takvimin aksamasıdır.
3 kritik anı gör ↓Sarımsak için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Geç dikim, küçük veya kurumuş dişler ve su tutan toprak sarımsakta çıkışı geciktirir, tarlada boşluk bırakır.

Kısa kök kuruyan toprakta suya yetişemez; azot ve kükürt yetersizliği ve tuzlu su da yaprak uçlarını erken sarartır.

Kış soğuğunu yeterince görmeyen ya da geç dikilen sarımsak dişlere ayrışmadan tek baş yapabilir.

Baharda yeterli yaprak gelişmezse, baş oluşumunda su ve potasyum yetmezse baş küçük kalır.
Sarımsak belirtileri hakkında
Geç dikim, küçük tohumluk diş, baharda yaprak gelişimi döneminde su ve besin yetersizliği, sık dikim ve zayıf kök en sık sebeplerdir. Baş oluşmadan önce bitkinin bol yaprak geliştirmesi gerekir.
Kuraklık, kısa kökün suya yetişememesi, azot ve kükürt yetersizliği ve tuzlu su en sık sebeplerdir. Hasada yakın yaprakların alttan başlayarak sararması ise doğaldır.
Dişlerin ayrışması için bitkinin belli bir süre soğuk görmesi gerekir. Çok geç dikim, ılık geçen kış ve çok küçük tohumluk diş, sarımsağın dişlere ayrışmadan tek ve yuvarlak baş yapmasına yol açabilir.
Allium sativum
Sarımsak dişle çoğaltılır; diş, dikimden sonra tabanından kısa ve az dallı kökler verir. Bu kökler toprağın üst katmanında kalır ve kurumaya, sıkışmaya ve su birikmesine karşı hassastır. Süzek, organik maddesi iyi ve taşsız toprak sarımsağın uzun sezonunu taşır.
Sarımsakta besin ihtiyacı baharda yaprak gelişimiyle hızla artar ve baş oluşumunda en üst düzeye çıkar. Kükürt sarımsağa kokusunu ve keskinliğini veren maddeler için, potasyum baş iriliği ve dayanımı için gereklidir. Kireçli toprakta fosfor bağlanır; tuzlu suda kısa kökler su alamaz ve yaprak uçları erken kurur.
Bitki probiyotiği sarımsakta ilk çıkışla birlikte kısa köklere yerleşir ve kök gelişimini destekler. Yapraklar geliştiğinde yapraktan uygulama baharın yoğun yaprak dönemine eşlik eder; baş oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini tazeler. Uzun sezonun iki kritik ucunda besin alımına yardımcı olur.
Sarımsak (Allium sativum), tohum yerine dişle çoğaltılan ve toprakta 6–8 ay kalan uzun sezonlu bir soğanlı bitkidir. Sarımsak yetiştiriciliği Türkiye'de en çok Kastamonu-Taşköprü, Kahramanmaraş, Gaziantep, Bursa ve Balıkesir'de yapılır; Taşköprü sarımsağı coğrafi işaretlidir. Dişlerin ayrışması için bitkinin bir süre soğuk görmesi, başın iriliği için ise baharda bol yaprak kurması gerekir; bu iki şartı taşıyan, kışı geçirip baharda yeniden uyanan kısa köklerdir.
Diş ayrışması için bitkinin dikimden sonra 0–10 °C arasında 1–2 ay soğuk görmesi gerekir. Soğuğu yetersiz geçen sarımsak tek diş veya gevşek baş yapar.
Dişin tablasından çıkan kökler üst katmanda kalır; kurumaya, su birikmesine ve sıkışmaya karşı hassastır.
Başı saran her kabuk ve dişleri besleyen her yaprak baharda kurulur. Baş oluşumu başladığında yeni yaprak çıkmaz; o güne kadarki yaprak alanı başın tavanıdır.
Sarımsağın kokusunu ve keskinliğini veren allisin kükürtlü bir bileşiktir; kükürt yetersiz topraktan çıkan sarımsak daha yavan olur.
Kışı geçiren kökü baharda hızla uyandırmak, fosfor ve potasyumu dişlere taşımak için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis dişten çıkan köklere tutunup biyofilm kurar, büyüme düzenleyicileriyle yan kök oluşumunu teşvik eder. Baharda toprağın ısınmasıyla kökün çabuk canlanmasını destekler.
B. megaterium kireçli topraklarda bağlı kalan fosforu çözer. Baharın yoğun yaprak döneminde fosfor, başın tavanını belirleyen yaprak alanının kurulmasına katkı sağlar.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan polisakkarit tabakası kurar, B. pumilus ACC deaminazla stres etilenini dengeler. Baş oluşumu sıcağa denk geldiğinde bitkinin dayanmasına yardımcı olurlar.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Baş oluşumunda potasyum akışı dişlerin dolgun, başın sıkı ve depoya dayanıklı gelişmesine katkı sağlar.
Beş tür, sarımsağın dikimden hasada uzanan uzun sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: İlk çıkış ve bahar uyanışı
Sarımsak kökü kısa ve az dallıdır. B. subtilis kök uçlarına yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve bahar yaprak dönemi
Başın iriliği baharda kurulan yaprak alanına bağlıdır. B. megaterium bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Bahar ve baş oluşumu
Bahar yağışı kesildiğinde sarımsağın kısa kökü hızla zorlanır. B. amyloliquefaciens kök çevresinde nem tutan bir tabaka kurar.
Hedef dönem: Baş oluşumu
Baş oluşurken sarımsağın potasyum ihtiyacı zirveye çıkar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Baş oluşumu
Baş oluşumunda ani sıcaklık artışları stres hormonlarını yükseltir. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Sarımsaktaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Yan kök, demir, eşit çıkış | İlk çıkış ve bahar uyanışı |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Yaprak alanı, kök enerjisi | Çıkış ve bahar yaprak dönemi |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Bahar ve baş oluşumu |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Diş dolumu, sıkı baş, depo ömrü | Baş oluşumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Stres dengesi, kalsiyum alımı | Baş oluşumu |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Dişten çıkan kısa kökler toprağa yayılır ve ilk yeşil filiz görünür. Bakteriler bu dönemde köke yerleşir; kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Damlama, yağmurlama veya can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Baharla birlikte yapraklar hızla çoğalır; başın iriliği bu yaprak alanına bağlıdır. Yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Gün uzayıp hava ısındıkça baş oluşur ve dişler dolar. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; besin akışı desteklenir.
Nasıl: Damlama veya yağmurlama
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: ekimden sonra ilk çıkışla topraktan, yapraklar geliştiğinde yapraktan, baş (yumru) oluşumu ve boğaz doldurmada topraktan. Güzlük dikimde ilk uygulamayı ilk çıkışta, toprak donmadan yapın.
Hayır. Yerel ve ticari tüm sarımsak çeşitlerinde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir.
Damla sulamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Sulanmayan tarlada toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra pülverizatörle sıra üzerine, toprağa uygulayın; toprak donukken uygulama yapmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Baharda yapraklar hızla çoğalırken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken püskürtün. Sarımsak yaprağı mumlu olduğu için ince damlalı meme kullanın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Diş toprağa girdikten sonra köklenir, ilk yeşil filiz görünür. İlk uygulama bu çıkışla, toprak donmadan yapılır; bakteriler kısa köklere en baştan yerleşir.
1. uygulama · ilk çıkışla · topraktan
Bitki kışı birkaç yaprak ve kökle geçirir; bu soğuk dönem dişlerin ayrışması için gereklidir.
Toprak ısınınca yapraklar hızla çoğalır; başın iriliği bu yaprak alanına bağlıdır. Yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
2. uygulama · yapraklar geliştiğinde · yapraktan
Günler uzayıp hava ısınınca baş oluşur, dişler dolar. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · baş oluşumu · topraktan
Geç dikilen ya da kurumuş, küçük dişlerden oluşan tarlada çıkış düzensizdir; kışa güçsüz giren bitki baharda geride kalır.
Yeterli soğuk görmeyen, ılık kış geçiren ya da çok geç dikilen sarımsak dişlere ayrışmadan tek yuvarlak baş yapar.
Yaprak gelişimi döneminde yağış keser ve sulama yapılmazsa yaprak alanı küçük kalır; baş da küçük olur.
Aşırı azot ve kuraklıktan sonra gelen bol su, dişlerin yeniden sürmesine ve başın çatlamasına yol açar.
Erken sökülen, yağmura yakalanan ya da iyi kurutulmayan sarımsak depoda yumuşar, ağırlık kaybeder.
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Daha çok kök, daha geniş bir besin ve su alanı demektir.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Sarımsakta kök ve baş gelişimi için fosfor gereklidir.
Kışı geçiren sarımsakta yaprak gelişimi ve baş oluşumu dönemlerindeki uygulamalar, kök bölgesindeki yararlı bakteri nüfusunu en çok besin istenen haftalarda tazeler.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Sarımsakta bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sağlam, iri ve dolgun başlardan alınan iri dişleri seçin; çok küçük dişlerden küçük baş alınır. Dişleri dikimden kısa süre önce ayırın ve kabuklarını soymayın.
Yaprakların yaklaşık yarısı sarardığında, başlar dolgun ve dişler belirginken hasat edilir. Hasattan 2–3 hafta önce sulamayı azaltın; söktükten sonra gölgede ve havadar bir yerde kurutun.
Bitki probiyotiği canlı yararlı bakteri içeren, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübredir. Organik sertifikalı üretimde kullanmadan önce kontrol ve sertifikasyon kuruluşunuzun izin verilen girdi listesine bakın.
Sarımsakta kök, çiçek ve meyve
Sarımsak çoğu bölgede ekim–kasım aylarında, toprak donmadan önce dikilir. Kış çok sert geçen yüksek ve soğuk bölgelerde, Kastamonu-Taşköprü'de olduğu gibi, dikim şubat–mart aylarında da yapılır. Güzlük dikim kışa kök salmış girdiği için genellikle daha iri baş verir.
Sarımsak, başlardan ayrılan iri ve sağlam dişlerin sivri ucu yukarı bakacak şekilde 4–6 cm derine dikilmesiyle ekilir. Sıra arası 20–30 cm, sıra üzeri 8–12 cm bırakılır; makineli dikimde sık sıralar kullanılır. Diş iriliğine göre dekara yaklaşık 80–150 kg tohumluk diş gerekir.
Sarımsak ekiminde en önemli üç kural iri diş seçmek, süzek toprağa dikmek ve dikim zamanını kaçırmamaktır. Dişler dikimden kısa süre önce ayrılmalı, kabukları soyulmamalıdır. Su tutan ağır topraklar ve taze ahır gübresi sarımsak için uygun değildir; aynı tarlaya soğan veya sarımsak 3–4 yıl arayla gelmelidir.
Sarımsak en çok azot, potasyum ve kükürdü sever; fosfor ise kök ve erken gelişme için gereklidir. Kükürt sarımsağın kokusunu ve keskinliğini, potasyum baş iriliğini ve depo ömrünü belirler. Bu yüzden sülfatlı gübreler (amonyum sülfat, potasyum sülfat) sarımsakta sık tercih edilir.
Sarımsak gübrelemesi toprak analizine göre, dikimde fosfor-potasyum taban gübresiyle başlar; azot ise ilkbaharda parçalı verilir. İlk üst gübreleme baharda bitkiler 15–25 cm boylandığında yapılır, ikinci azot 3–4 hafta sonra verilir ve baş oluşumundan önce kesilir. Baş oluşumunda potasyum ve kükürt ağırlıklı beslenir. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Sarımsakta taban gübresi dikimden önce, üst gübre (azot) ise ilkbaharda bitkiler 15–25 cm boylandığında atılır. Güzlük dikimde sonbaharda fazla azot verilmez; kışa yumuşak yaprakla giren bitki soğuktan daha çok etkilenir. Baş oluşumu başladıktan sonra azot verilmez.
Sarımsakta taban gübresi olarak fosfor ve potasyum içeren kompoze gübreler, toprak analizine göre kükürtle birlikte dikimden önce toprağa karıştırılır. Çiftlik gübresi verilecekse iyi yanmış olmalı ve tercihen önceki ürüne uygulanmalıdır. Taban gübresinde azot düşük tutulur.
Sarımsak en çok baharda yaprak gelişimi ve baş oluşumu döneminde suya ihtiyaç duyar. Yağış yetersizse bu dönemde toprak üst katmanı kurumaya başlamadan sulanır; kısa kök derindeki suya ulaşamaz. Hasattan 2–3 hafta önce sulama kesilir ki kabuk sertleşsin ve baş iyi kurusun.
Evet, sert boyunlu (çiçek sapı veren) sarımsaklarda sap kıvrılmaya başlayınca kırılması baş iriliğini artırabilir. Sap bitkiden enerji çeker; erken kırıldığında bu enerji başa yönelir. Kırılan genç saplar taze olarak tüketilebilir.
Sarımsağın hasat zamanı, alt yaprakların kuruyup üst yaprakların yaklaşık yarısının sararmasıyla anlaşılır. Bu dönemde başlar dolgun, dişler belirgin ve dış kabuklar sağlamdır. Geç kalınırsa dış kabuklar dağılır, dişler açılır ve depo ömrü kısalır.
Bacillus, karışım ve uygulama
Kastamonu-Taşköprü'de sarımsak hasadı genellikle temmuz başında başlar ve birkaç hafta sürer. Bölgede şubat–mart dikimleri temmuzda, güzlük dikimler biraz daha erken hasat edilir. Hasat zamanı her yıl bahar sıcaklığına göre birkaç gün oynayabilir.
Kuru sarımsakta dekara verim ortalama 0,8–1,5 ton civarındadır. İyi bakılmış, iri tohumluk dişle dikilmiş ve baharda düzenli sulanan tarlalarda daha yüksek verim alınabilir. Taze sarımsak olarak hasat edildiğinde ağırlık, kurutulmuş sarımsağa göre daha fazladır.
Sarımsak, söküldükten sonra gölgede ve havadar bir yerde yapraklarıyla birlikte 2–3 hafta kurutulur. Kuruyan başların sapları ve kökleri kesilir, örgü veya file halinde serin, kuru ve havadar yerde saklanır. Uzun süreli depolamada 0–2 °C ve %60–70 nem uygundur; nemli ortamda sarımsak filizlenir ve yumuşar.
Sarımsak için ideal toprak pH'ı 6,0–7,5 arasıdır; süzek, organik maddesi iyi tınlı topraklar en uygunudur. Sarımsak tuzluluğa soğana göre biraz daha toleranslı olsa da tuzlu suyla sulandığında baş küçülür ve yaprak uçları erken kurur. Kireçli toprakta fosfor ve çinko alımı zorlaşır.
Sarımsak aynı tarlaya ve soğan ekilen yere 3–4 yıldan önce dikilmemelidir. Hububat ve baklagillerden sonra iyi sonuç verir. Üst üste soğanlı bitki yetiştirilen toprakta kök gelişimi zayıflar ve verim düşer.
Proverim sarımsakta kısa köklerin yan kök oluşturmasını, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve baharda kökün yeniden uyanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde birlikte çalışır. Yaprak gelişimine ve dişlerin dolgun dolmasına yardımcı olur.
Sarımsakta Proverim 3 kez uygulanır: ilk çıkışla topraktan, yapraklar geliştiğinde yapraktan, baş oluşumunda topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile karıştırılıp 200 L suyla 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suyla 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve sıvı gübrelerle aynı sulamada verilebilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin, karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulamadan sonra en az 7–10 gün ara verin.
Güzlük sarımsakta ilk uygulama, filizler topraktan çıktığında ve toprak donmamışken yapılır. Çıkış kışa sarktıysa toprağın donuk ya da karla kaplı olmadığı, nemli ve ılık bir gün beklenir. Uygulama takvimden çok bitkinin gelişim dönemine göre takip edilir.
Sarımsağın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.