
Çıkış düzensiz
Soğuk ve ıslak toprak, yorgun tohumluk ve derin dikim patateste çıkışı geciktirir; tarlada boşluklar oluşur.
Satın al
Çıkış, yaprak ve yumru oluşumu: patatesin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği.

Patateste yumru sayısı, stolon denen yer altı sürgünlerinin uçlarında, çoğunlukla çiçeklenme civarındaki kısa bir dönemde belirlenir. Yumrunun iriliği ise sonraki haftalarda kök ve yaprağın taşıdığı su ve potasyuma bağlıdır. Toprak sıcaklığı 25 °C üstüne çıktığında yumru oluşumu yavaşlar; az ve küçük yumru çoğu zaman bu kritik haftalarda zorlanan kökü gösterir.
3 kritik anı gör ↓Patates için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Soğuk ve ıslak toprak, yorgun tohumluk ve derin dikim patateste çıkışı geciktirir; tarlada boşluklar oluşur.

Azot ve magnezyum yetersizliğinde yaşlı yapraklar, kireçli toprakta demir alımı zorlaştığında genç yapraklar solar.

Yumru sayısı çiçeklenme civarında belirlenir. Bu dönemde sıcak toprak, kuraklık ve zayıf kök stolon ucunda bağlanan yumru sayısını azaltır.

Yumru büyürken su ve potasyum ihtiyacı en yüksektir. Saçak kökler kuruyan toprakta yetişemezse yumru irileşemez.
Patates belirtileri hakkında
Yumru büyüme döneminde su eksikliği, potasyum yetersizliği, çok sık dikim, 25 °C üstü toprak sıcaklığı ve zayıf kök en sık sebeplerdir. Yumru oluşumunda sulamayı düzenli tutun; bu dönemde topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Alt yapraklardan başlayan sararma genelde azot veya magnezyum, genç yapraklarda damar arası sararma kireçli toprakta demir ve mangan alımıyla ilgilidir. Hasada yakın yaprakların sararıp kuruması ise doğaldır. Kesin karar için toprak ve yaprak analizi yaptırın.
Toprak yüzeyine yakın oluşan veya topraktan açığa çıkan yumrular ışık görünce yeşillenir. Boğaz doldurmayı zamanında ve yeterli yapın, hasattan sonra patatesi karanlıkta saklayın. Yeşil kısımlar tüketilmeden önce kesilip atılmalıdır.
Solanum tuberosum
Patates saçak köklüdür ve köklerin çoğu toprağın üst 30–40 santiminde kalır; yani su ve besin aradığında derine inemez. Yumrular da aynı katmanda, stolon uçlarında oluşur. Bu yüzden gevşek, süzek, taşsız ve kesekleri kırılmış toprak hem kök hem yumru için şarttır.
Patateste fosfor kök ve stolon gelişimi, potasyum ise yumru iriliği ve kalitesi için belirleyicidir; yumru büyürken potasyum ihtiyacı en yüksek düzeye çıkar. Kireçli ve yüksek pH'lı topraklarda fosfor bağlanır, mangan ve demir alımı zorlaşır. Tuzlu toprakta ve kuraklıkta saçak kökler ilk etkilenen yerdir.
Bitki probiyotiği patateste ilk çıkışla birlikte saçak köklere yerleşir; kök ve stolon gelişimini destekler. Yapraklar geliştiğinde yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır; yumru oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini tazeler. Amaç, yumrunun bağladığı ve irileştiği haftalarda besin alımına yardımcı olmaktır.
Patates (Solanum tuberosum), yumrusu toprak altındaki stolon uçlarında oluşan serin iklim bitkisidir. Patates yetiştiriciliği Türkiye'de sofralık (Marabel, Madeleine gibi), kızartmalık (Agria gibi) ve cipslik (Lady Olympia, Hermes gibi) çeşitlerle; Niğde, Nevşehir, Konya, Afyon ve İzmir'de yoğun yapılır. Yumru sayısı kısa bir dönemde belirlenir, iriliği sonraki haftalarda dolar; verimin darboğazı, yumru bağlama ve irileşme haftalarında sığ saçak kökün su ve potasyum taşıma gücüdür.
Köklerin büyük kısmı toprağın üst 30–40 cm'sindedir. Kuruyan, sıkışan ya da tuzlanan üst katman doğrudan yumruya yansır.
Yumrular çoğunlukla çiçeklenme civarında, toprak sıcaklığı 15–20 °C iken bağlar. Toprak 20 °C'yi aşınca yumru oluşumu yavaşlar, 25 °C üstünde belirgin düşer.
Patates potasyumu en çok çeken sebzelerdendir. Potasyum yumru iriliğini, kuru maddeyi, kızartma rengini ve depo dayanımını belirler.
Yapraklar kuruduktan sonra yumru kabuğu sertleşir. Kabuk tutmadan sökülen patates kolay soyulur, yaralanır ve depoda su kaybeder.
Saçak kökü genişletmek, bağlı fosfor ve potasyumu yumruya taşımak için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis filizlenen yumrudan çıkan köklere tutunur, biyofilm kurar ve yan kök ile kök tüyü oluşumunu teşvik eder. Geniş kök ağı, stolonların sağlıklı uzayacağı bir temel kurar.
B. megaterium kireçli topraklarda bağlı kalan fosforu çözer. Fosfor, stolon gelişimi ve yumru bağlama için patatesin erken dönemde en çok aradığı besindir.
B. pumilus ACC deaminazla sıcak ve kuraklıkta yükselen stres etilenini dengeler; B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan polisakkarit tabakası kurar. Yumru bağlama haftalarında bitkinin strese dayanmasına yardımcı olurlar.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Potasyum akışı yaprakta üretilen nişastanın yumruya taşınmasını, yumrunun iri ve dolgun gelişmesini destekler.
Beş tür, patatesin çıkıştan kabuk tutmasına kadar kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: İlk çıkış
Patates kökü sığ ve narindir. B. subtilis genç köklerin ucuna yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve yumru bağlama
Yumru sayısı, bitkinin erken dönemde aldığı fosforla yakından ilişkilidir. B. megaterium toprakta bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Yaprak gelişimi ve yaz sıcağı
Patates, yumru dönemindeki kısa bir susuzluğu bile verime yansıtır. B. amyloliquefaciens kök çevresinde nem tutan bir tabaka kurar.
Hedef dönem: Yumru oluşumu ve irileşme
Yumru irileşirken patatesin potasyum ihtiyacı zirveye çıkar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Yumru bağlama
Sıcak ve kuru günlerde yükselen stres hormonları yumru bağlamayı aksatır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Patatesteki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Saçak kök, demir, eşit çıkış | İlk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Stolon, yumru bağlama | Çıkış ve yumru bağlama |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Yaprak gelişimi ve yaz sıcağı |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Yumru iriliği, kuru madde | Yumru oluşumu ve irileşme |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Stres dengesi, kalsiyum alımı | Yumru bağlama |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Filizler topraktan çıkarken saçak kökler ve stolonlar da gelişir. Bakteriler bu dönemde köke yerleşir; kök gelişimi ve fosfor alımı desteklenir.
Nasıl: Damlama, yağmurlama veya pülverizatörle toprağa

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Yapraklar hızla büyür; yumruyu besleyecek yaprak alanı bu dönemde kurulur. Yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Tarla pülverizatörü; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Stolon uçlarında yumrular bağlar ve irileşmeye başlar. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; besin akışı desteklenir.
Nasıl: Damlama veya yağmurlama
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: ekimden sonra ilk çıkışla topraktan, yapraklar geliştiğinde yapraktan, yumru oluşumu ve boğaz doldurma döneminde topraktan.
Hayır. Dikim tarihi bölgeye göre değişse de 3 dönem ve doz aynıdır. Dönemleri takvim yerine bitkinin gelişimine göre takip edin.
Damla sulamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Yağmurlamada ürünü sulamanın son bölümünde verin; sulama yoksa toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra pülverizatörle sıra üzerine, toprağa uygulayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Bitkiler sıra aralarını kapatmaya başlarken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken tarla pülverizatörüyle yaprakların iki yüzü ıslanacak şekilde püskürtün.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Toprak 8–10 °C'ye ısınınca dikilen tohumluk 2–4 haftada çıkar. İlk uygulama filizler topraktan çıkarken yapılır; bakteriler yeni gelişen köke ve stolonlara en baştan yerleşir.
1. uygulama · ilk çıkışla · topraktan
Bitki hızla yapraklanır; yumruyu besleyecek yaprak alanı bu dönemde kurulur. Boğaz doldurma ile sırtlar yükseltilir, yumruların güneş görmesinin önüne geçilir.
2. uygulama · yapraklar geliştiğinde · yapraktan
Stolon uçlarında yumrular bağlar ve irileşir; su ve potasyum ihtiyacı en yüksek düzeydedir. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · yumru oluşumu · topraktan
Yapraklar sararıp kurur, yumru kabuğu sertleşir. Sulama azaltılır; kabuk tuttuktan sonra hasat yapılır.
Yumru bağlama haftalarında 20 °C'yi aşan toprak sıcaklığı, kuraklık ve zayıf kök stolon ucunda oluşan yumru sayısını azaltır.
Kuraklıktan sonra gelen bol su yumrunun yarılmasına ya da yüzeyinde topuz şeklinde çıkıntılar oluşmasına yol açar.
Toprak yüzeyine yakın veya sırttan açığa çıkan yumrular ışık görünce yeşillenir, acılaşır ve pazar değerini kaybeder.
Su ve potasyum yetersizliği, sıcak ve tuzlu toprak yaprak ömrünü kısaltır; yumru irileşmeden bitki erken sararır.
Çok soğuk depoda nişasta şekere döner; kızartmada patates koyu ve acımsı renk alır.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Patateste kök ve stolon gelişimi için fosfor önemlidir; mısırda B. megaterium ve B. subtilis ile fosfor alımının arttığı bildirilmiştir (Oliveira-Paiva ve ark., 2024).
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Daha çok kök, daha geniş bir besin ve su alanı demektir.
B. licheniformis ve B. pumilus, sıcak toprak, kuraklık ve tuzlu su gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Patateste bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Evet. Topraktan uygulamalarda karışımı yağmurlama veya tarla pülverizatörüyle toprağa verebilirsiniz; ardından yapılacak hafif bir sulama bakterilerin kök bölgesine inmesine yardımcı olur.
Yumrunun ortasındaki boşluk genellikle düzensiz büyümeyle oluşur: kurak bir dönemden sonra gelen bol su veya fazla azotla yumru çok hızlı büyür. Sulamayı düzenli tutun ve azotu dengeli verin.
Resmi takvimde ilk uygulama, dikimden sonra filizler topraktan çıkarken topraktan yapılır. Böylece bakteriler yeni gelişen köke ve stolonlara en baştan yerleşir.
Patateste kök, çiçek ve meyve
Patates, toprak sıcaklığı 10 cm derinlikte 8–10 °C'ye ulaşınca ekilir; bu sahil bölgelerinde ocak–şubat, iç bölgelerde mart sonu–nisan, yüksek yaylalarda mayıstır. Akdeniz ve Ege'de turfanda için kış sonu, Niğde-Nevşehir gibi bölgelerde nisan dikimleri yaygındır. Soğuk ve ıslak toprağa erken dikim çıkışı geciktirir.
Patates ekimi, 35–55 mm boyundaki sağlam tohumluk yumruların 70–75 cm sıra arası ve 25–35 cm sıra üzeri mesafeyle 8–12 cm derine dikilmesiyle yapılır. Dekara yumru iriliğine göre yaklaşık 200–300 kg tohumluk gider. İri tohumluk kesilerek dikilecekse her parçada en az 2 göz bırakılır ve kesik yüzey birkaç gün kurutulur.
Evet, patates tohumluğunu dikimden önce ışıklı ve 12–15 °C'lik bir ortamda 2–4 hafta ön çimlendirmek çıkışı hızlandırır. Bu yöntemde kısa, kalın ve koyu renkli filizler oluşur; dikimde kırılmaz. Ön çimlendirme özellikle erkenci üretimde hasadı birkaç gün öne çeker.
Patateste ilk sulama genellikle yumrular fındık iriliğine geldiğinde, yani yumru bağlama başladığında yapılır. Yumru bağlama ve irileşme dönemi en kritik dönemdir; bu haftalarda toprak nemi düzenli tutulmalıdır. Salma sulamada hafif topraklarda 15–18 günde, ağır topraklarda 22–25 günde bir; damla ve yağmurlamada daha sık ve az su verilir.
Patates, hasattan yaklaşık 2–3 hafta önceye, yapraklar sararmaya başlayana kadar sulanır. Bu dönemden sonra sulama kesilir ki yumru kabuk tutsun ve depoya dayanıklı olsun. Geç sulama kabuğu ince bırakır, hasatta yaralanmayı artırır.
Patates gübrelemesi toprak analizine göre, dikimde fosfor-potasyum ağırlıklı taban gübresi ve azotun bir kısmıyla başlar. Kalan azot çıkıştan sonra ve boğaz doldurmada verilir; yumru irileşmesinde potasyum ve magnezyum ağırlıklı beslenir. Fazla ve geç azot yumru bağlamayı geciktirir, kuru maddeyi düşürür. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Patates en çok potasyumu, ardından azot ve fosforu sever. Potasyum yumru iriliği ve kalitesi, fosfor kök ve yumru bağlama, azot yaprak alanı için gereklidir. Kükürt ve magnezyum da patateste sık eksik kalan besinlerdir; klorlu potasyum gübreleri kuru maddeyi düşürebildiği için sülfatlı formlar tercih edilir.
Boğaz doldurma, bitkiler 15–20 cm boylandığında ve sıra aralarını kapatmadan önce yapılır. Sıra üzerine toprak çekilerek sırt yükseltilir; böylece yumrular güneş görüp yeşillenmez, stolonlar için gevşek toprak hacmi artar. Gerekirse ikinci bir boğaz doldurma 2–3 hafta sonra yapılır.
Patates yapraklarının kuruması hasada yakın dönemde doğaldır; erken dönemde ise çoğunlukla susuzluk, potasyum eksikliği, sıcak ve tuzlu topraktan kaynaklanır. Kenardan başlayan kavrulma potasyum ve tuz, öğle sıcağında solup akşam düzelen yapraklar su yetersizliği işaretidir. Lekeli ve hızla yayılan kurumalarda bitki koruma uzmanına danışın.
Evet, hasattan 2–3 hafta önce yaprakların kesilmesi veya kendiliğinden kurumasının beklenmesi kabuk tutmasını sağlar. Yaprakları kesilen patateste yumru büyümesi durur, kabuk sertleşir ve hasatta yaralanma azalır. Tohumluk üretiminde ve iri yumru istenmeyen durumlarda da yaprak kesimiyle yumru iriliği ayarlanır.
Bacillus, karışım ve uygulama
Patatesin hasat zamanı, yaprakların sararıp kuruması ve yumru kabuğunun parmakla sürtünce soyulmamasıyla anlaşılır. Çeşide göre dikimden 90–130 gün sonra bu döneme gelinir. Birkaç ocak açılıp kabuk kontrol edilir; kabuk kolay soyuluyorsa hasat 1–2 hafta ertelenir.
Türkiye'de patateste dekara ortalama verim 3–3,5 ton civarındadır. Sulu ve iyi yönetilen tarlalarda dekardan 4–6 ton, en iyi koşullarda daha yüksek verim alınır. Verim çeşide, tohumluk kalitesine, sulamaya ve yumru bağlama dönemindeki sıcaklığa göre değişir.
Patates verimini artırmanın en etkili yolları sertifikalı tohumluk, doğru dikim sıklığı, yumru bağlamada kesintisiz su ve yeterli potasyumdur. Ön çimlendirme, zamanında boğaz doldurma ve geç azottan kaçınmak da verime doğrudan yansır. Toprağın gevşek, süzek ve organik maddece zengin olması saçak kökün çalışmasını kolaylaştırır.
Patates için ideal toprak pH'ı 5,5–6,5, tuzluluk (EC) sınırı yaklaşık 1,7 dS/m'dir. pH 7,5'in üstünde fosfor, demir ve mangan alımı zorlaşır, kabuk kalitesi düşebilir. Tuzlu suyla sulanan patateste yumru küçük kalır ve yapraklar kenardan kavrulur.
Türkiye'de sofralık olarak Marabel, Madeleine, Granola ve Bellarosa; kızartmalık olarak Agria; cipslik olarak Lady Olympia, Lady Claire ve Hermes yaygın çeşitlerdir. Marabel orta erkenci sofralık, Agria orta geççi ve parmak patatese uygun bir çeşittir. Çeşit seçiminde pazar, bölgenin sezon uzunluğu ve depolama süresi dikkate alınır.
Patates karanlık, havadar ve %90–95 nemli bir depoda saklanır; sofralıkta 4–6 °C, kızartmalık ve cipslikte 8–10 °C uygundur. 4 °C'nin altındaki soğukta nişasta şekere döner; bu patates kızartmada geç kızarır, koyulaşır ve tatlımsı olur. Bekletilen patatesi birkaç gün 15–18 °C'de tutmak şekerin kısmen nişastaya dönmesine yardım eder.
Proverim patateste saçak kök ve stolon gelişimini, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve yumru döneminde kökün strese dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde birlikte çalışır. Yumru bağlamaya ve irileşmeye yardımcı olur.
Patateste Proverim 3 kez uygulanır: ilk çıkışla topraktan, yapraklar geliştiğinde yapraktan, yumru oluşumunda topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile karıştırılıp 200 L suyla 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suyla 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve sıvı gübrelerle aynı sulamada verilebilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin, karışımı aynı gün kullanın. Patateste sık kullanılan bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulamadan sonra Proverim'i en az 7–10 gün arayla verin.
Patatesin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.