
Fide dikimden sonra bekliyor
Pırasa fidesi kökü kısaltılarak dikilir; yeni kök çıkarana kadar büyüme durur. Sıcak ve kuru günde yapılan dikimde bu bekleme uzar.
Satın al
Tutunma, yaprak ve gövde kalınlaşması: pırasanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Pırasada pazarda para eden, toprakla örtülen beyaz gövdenin boyu ve kalınlığıdır. Kökleri soğan gibi saçak ve az dallıdır, ama sezonu çok daha uzundur; bitki tarlada 4–6 ay kalır. Fide dikimden sonra geç tutunur ya da yaz sıcağında durursa gövde sonbaharda istenen kalınlığa ulaşamaz.
3 kritik anı gör ↓Pırasa için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Pırasa fidesi kökü kısaltılarak dikilir; yeni kök çıkarana kadar büyüme durur. Sıcak ve kuru günde yapılan dikimde bu bekleme uzar.

Saçak kök kuruyan toprakta suya yetişemez; yaprak uçları sararır. Azot ve kükürt yetersizliğinde ise yapraklar bütünüyle soluk yeşile döner.

Kalınlaşma yaz sonunda, gecelerin serinlemesiyle hızlanır. Bu döneme zayıf kökle giren bitki boy atar ama kalınlaşmaz.

Boğaz doldurmada çekilen toprak beyaz gövdeyi uzatır; bu sırada su ve besin akışı kesilirse gövde ince ve kısa kalır. Pazarda değer gören, uzun ve kalın beyaz kısımdır.
Pırasa belirtileri hakkında
Geç dikim, dikimden sonra uzun süren duraklama, yaz boyunca su ve azot yetersizliği ve sık dikim en sık sebeplerdir. Gövdenin kalınlaşması için bitkinin yaz sonuna kadar bol yaprak geliştirmiş olması gerekir; bu dönemde topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Kısa ve saçak kökün kuruyan toprakta suya yetişememesi, azot ve kükürt yetersizliği ve tuzlu sulama suyu en sık sebeplerdir. Kesin karar için toprak ve yaprak analizi yaptırın.
Pırasa iki yıllık bir bitkidir; kışın soğuğunu geçirdikten sonra baharda çiçek sapı verir. Sapa kalkan pırasanın ortası sertleşir. Kışlık pırasayı bahar ısınmadan hasat etmek gerekir.
Allium ampeloprasum var. porrum
Pırasa çoğunlukla fideden yetiştirilir; fideler kök ve yaprak uçları kısaltılarak derin çizilere ya da çukurlara dikilir. Saçak kökleri toprağın üst katmanında yayılır ve kuruyan toprağa çabuk tepki verir. Derin, gevşek ve nem tutan toprak hem kökün hem de toprak doldurmayla uzatılan beyaz gövdenin rahat gelişmesini sağlar.
Pırasa uzun sezonu boyunca sürekli azot ister; kükürt ise tadı ve yaprak rengi için önemlidir. Besin ihtiyacı yaz sonunda, geceler serinleyip gövde kalınlaşmaya başladığında belirgin biçimde artar. Tuzlu sulama suyunda ve kireçli toprakta kısa kök besine geç ulaşır; yaprak uçları sararır, gövde ince kalır.
Bitki probiyotiği pırasada dikimden sonraki tutunma döneminde yeni çıkan köke yerleşir ve kök gelişimine yardımcı olur. Yaprak gelişiminde yapılan yapraktan uygulama büyümeye eşlik eder; gövde kalınlaşması ve boğaz doldurma döneminde yapılan topraktan uygulama ise kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeleyerek besin alımını destekler.
Pırasa (Allium ampeloprasum var. porrum), soğan ve sarımsakla aynı aileden, soğan yapmayan iki yıllık bir sebzedir. Pırasa yetiştiriciliğinde yenen ve pazarda para eden kısım, iç içe sarılmış yaprak kınlarından oluşan beyaz yalancı gövdedir. Fidelikte 2–2,5 ay, tarlada 3–5 ay geçen uzun bir sezonu vardır; gövdenin boyu ve kalınlığı, dikimden sonra kökün ne kadar çabuk tutunduğuna ve yaz boyunca kesintisiz beslenmesine bağlıdır. İnegöl tipi uzun gövdeli yerli pırasalar ve kışlık, yazlık hibritler en yaygın gruplardır.
Pırasanın gövdesi aslında birbirini saran yaprak kınlarıdır. Her yeni yaprak kalınlığa bir kat ekler; yaprak sayısı az kalan bitkinin gövdesi de ince kalır.
Kökler ince, az dallı ve toprağın üst katmanındadır. Fide dikimde kökü kısaltılarak dikildiği için bitki önce yeni kök çıkarmak zorundadır; bu bekleme ne kadar kısa olursa sezon o kadar uzar.
Pırasa kışın soğuğunu geçirdikten sonra baharda ortasından çiçek sapı verir. Sap çıkan pırasanın göbeği sertleşir; bu yüzden kışlık pırasa bahar ısınmadan hasat edilmelidir.
Kırpılmış kökün hızla yenilenmesi ve uzun sezon boyunca kalın, beyaz gövdenin beslenmesi için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis yeni çıkan kök uçlarına tutunup kılcal kök oluşumunu teşvik eder, B. megaterium bağlı fosforu çözer. Fosfor ve yeni kök, kökü kırpılarak dikilen pırasa fidesinin beklemeden büyümeye geçmesini destekler.
B. licheniformis kil arasında bağlı potasyumu çözer; B. subtilis sideroforlarla demir alımını destekler. Potasyum ve iz element akışının sürmesi, yaz sonunda başlayan kalınlaşmada her yeni yaprak kınının dolgun oluşmasına katkı sağlar.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir. Saçak kökün kuruyan toprakta ve tuzlu sulama suyunda strese dayanmasına, yaprak uçlarının daha geç sararmasına yardımcı olur.
B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle stres etilenini dengelemeye yardım eder, genç kök uçlarının oluşumuna katkıyla kalsiyum alımını kolaylaştırır. Bu, yaprakların sezon sonuna kadar dik ve koyu yeşil kalmasını destekler.
Beş tür, pırasanın dikimden hasada kadar süren uzun sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Dikim ve ilk gelişim
Pırasa fidesi kökü kısaltılarak dikilir ve önce yeni kök çıkarır. B. subtilis bu yeni kök uçlarına tutunur ve biyofilm kurar.
Hedef dönem: Dikim sonrası
Yeni kök çıkışı fosfora bağlıdır, ama kireçli toprakta fosfor çabuk bağlanır. B. megaterium bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Yaz gelişimi
Pırasa nemden hoşlanır, kuraklık ve sıcakta büyümesi durur. B. amyloliquefaciens kök çevresinde hızla çoğalarak tampon bir bölge kurar.
Hedef dönem: Gövde kalınlaşması
Geceler serinleyip gövde kalınlaşmaya başlayınca pırasanın potasyum ihtiyacı artar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Kalınlaşma ve hasat
Kuraklık ve sıcak stres etilenini artırır, yaprak uçlarının sararmasını hızlandırır. B. pumilus hormon dengesini sürdürmeye yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Pırasadaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Yeni kök, tutunma, demir alımı | Dikim ve ilk gelişim |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Tutunma ve erken yaprak | Dikim sonrası |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Su dengesi, tuz ve sıcak stresi | Yaz gelişimi |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Gövde kalınlığı, dolgunluk, tat | Gövde kalınlaşması |
| B. pumilus | ACC deaminaz, hormon dengesi | Stres etileni, kalsiyum, yaprak tazeliği | Kalınlaşma ve hasat |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Kökü kısaltılarak dikilen fide önce yeni kök çıkarır. Bakteriler bu dönemde köke yerleşir; tutunma ve fosfor alımı desteklenir.
Nasıl: Dikim sonrası can suyu veya damlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Yelpaze gibi açılan yapraklar, sonbaharda kalınlaşacak gövdenin besin deposudur. Yapraktan uygulama bu gelişime eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Geceler serinleyince gövde kalınlaşır ve boğaz doldurma başlar. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir, besin akışı desteklenir.
Nasıl: Toprak doldurmadan önce damlama veya can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Pırasa, resmi takvimde yumrulu bitkiler grubundadır: dikimden (ekimden) sonra ilk gelişimde topraktan, yapraklar geliştiğinde yapraktan, gövde kalınlaşması ve boğaz doldurma döneminde topraktan.
Gövde kalınlaşmaya başladığında, yaz sonundan itibaren sıraların dibine toprak çekilir ve bu birkaç kez tekrarlanır. Üçüncü uygulamayı ilk toprak doldurmadan önce yapmak ürünü kök bölgesine ulaştırır.
Pırasada ürünün kırpılmış köke dikimden hemen sonra ulaşması gerekir. Damlamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Karıkla ya da salma sulanan tarlada ilk uygulamayı dikim sonrası can suyuyla verin; üçüncü uygulamayı ilk boğaz doldurmadan önce, toprak nemliyken sıra diplerine verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken püskürtün. Pırasa yaprağı mumlu olduğu için ince damla ile, yaprakların iki yüzü de ıslanacak şekilde uygulayın; yaprak yüzeyine yerleşen Bacillus türleri yelpaze gibi açılan yaprakların gelişimine eşlik eder.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Pırasa tohumu fideliğe ekilir; fideler 2–2,5 ayda kalem kalınlığına ve 15–20 cm boya ulaşır. Sökülen fidelerin kök ve yaprak uçları kısaltılarak dikime hazırlanır.
Fideler derin çizilere ya da çukurlara dikilir. Dikimden sonraki ilk gelişimde verilen Proverim'deki B. subtilis ve B. megaterium yeni çıkan köke yerleşir; tutunmaya ve fosfor alımına yardımcı olur.
1. uygulama · dikimden sonra ilk gelişimde · topraktan
Yaz boyunca bitki yelpaze gibi açılan yapraklarını çoğaltır; her yeni yaprak, sonbaharda kalınlaşacak gövdeye bir kat ekler. Bu dönemde su ve azot eksikliği gövdenin ince kalmasına yol açar.
2. uygulama · yapraklar geliştiğinde · yapraktan
Geceler serinleyince gövde kalınlaşır; sıra diplerine birkaç kez toprak çekilerek beyaz kısım uzatılır. İlk boğaz doldurmadan önceki topraktan uygulama, kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeleyerek kalın ve uzun beyaz gövdeyi destekler.
3. uygulama · gövde kalınlaşması ve boğaz doldurma · topraktan
Kökü kırpılan fide sıcak ve kuru günde dikilirse yeni kök çıkarması gecikir; bitki haftalarca yerinde sayar ve sezonun en değerli büyüme günleri kaybolur.
Geç dikim, sık dikim ve yaz boyunca su ile azot yetersizliği yaprak sayısını düşürür; yaprak kını az olan gövde sonbaharda kalınlaşamaz.
Sığ dikim ve yetersiz boğaz doldurma beyaz gövdeyi kısa bırakır; yeşil kısmı uzun, beyazı kısa pırasa pazarda değer kaybeder.
Saçak kök kuruyan toprakta suya yetişemediğinde, tuzlu suda ve kükürt-azot yetersizliğinde yaprak uçları sararıp kurur.
Kışı tarlada geçiren pırasa baharda ortasından çiçek sapı verir; göbek odunlaşır ve pırasa sertleşir.
Pırasa kökü ince ve az dallıdır, besini geniş bir alandan toplayamaz. Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Fosfor, dikimden sonra yeni kök çıkışı için gereklidir.
B. licheniformis ve B. pumilus, yaz sıcağı ve tuzlu sulama suyu gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Pırasada bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet. Dikimden sonraki ilk can suyuyla vermek takvimdeki ilk topraktan uygulamadır; oran aynıdır: 1 L ürün 200 L suya.
Hayır. İkisinde de aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir. Kışlık pırasada gövde kalınlaşması sonbahara denk geldiği için üçüncü uygulama da o döneme kayar.
Dikimden 4–6 ay sonra, gövde istenen kalınlığa ulaştığında sökülür. Kışlık pırasa kış boyunca tarlada bekletilerek parça parça hasat edilebilir; bahar ısınıp sap çıkmadan bitirilmelidir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Pırasada kök, çiçek ve meyve
Pırasa tohumu, tarlaya dikimden 50–70 gün önce, çoğunlukla Mart–Mayıs arasında fideliğe ekilir. Kışları ılık geçen sahil bölgelerinde fidelik ekimi yaz ortasına kayabilir. Tohum 1 cm derinliğe, sık sıralar hâlinde ekilir ve toprak 15–20 °C iken 10–15 günde çıkar.
Pırasa fidesi iç bölgelerde Haziran sonu–Temmuz başında, kışları ılık geçen yerlerde Eylül–Ekim aylarında tarlaya dikilir. Fideler kalem kalınlığına (yaklaşık 0,5–1 cm) ve 15–20 cm boya ulaştığında dikime hazırdır. Dikimi günün serin saatlerinde yapıp hemen can suyu vermek tutunmayı hızlandırır.
Pırasa fidesi kök ve yaprak uçları kısaltılarak derin çizilere ya da 10–15 cm derinliğindeki çukurlara dikilir. Sıra arası 30–50 cm, sıra üzeri 10–15 cm bırakılır; dekara yaklaşık 25–30 bin fide gerekir. Derin dikim ve sonradan yapılan boğaz doldurma beyaz gövdenin uzun olmasını sağlar.
Pırasa fidesi, iyi hazırlanmış fideliğe ya da ısıtmasız seradaki tavalara sık ekilen tohumdan 8–10 haftada yetiştirilir. Fidelik toprağı gevşek, organik maddece zengin ve sürekli hafif nemli tutulmalıdır. Sık çıkan fideler seyreltilir; kalem kalınlığına ulaşan fideler sökülüp aynı gün dikilmelidir.
Pırasa fide dikiminden sonra çeşide göre 3–5 ayda hasada gelir. İnegöl tipi yerli pırasalarda olgunluk dikimden 90–120 gün sonra başlar; kışlık pırasa kış boyunca tarlada bekletilerek parça parça sökülebilir. Tohum ekiminden hesaplandığında sezon 5–7 aydır.
Pırasanın beyaz kısmı derin dikim ve gövde kalınlaşırken sıra diplerine birkaç kez toprak çekilmesiyle (boğaz doldurma) uzatılır. Toprakla örtülen gövde ışık almadığı için beyaz ve yumuşak kalır. Toprağı yaprakların ayrıldığı yerin üstüne çıkarmayın; araya toprak dolarsa pırasa kumlu olur.
Pırasa, kışı tarlada geçirdikten sonra baharda ortasından çiçek sapı çıkardığı için sertleşir. Sapın çıktığı göbek odunlaşır ve pişmez hâle gelir. Kışlık pırasayı bahar ısınmadan hasat edin; yazın kuraklık ve sıcak stresi de gövdenin lifleşmesini artırır.
Pırasanın acı ve keskin tadı, kükürtlü bileşiklerin kuraklık ve sıcak stresinde artmasından kaynaklanır. Düzensiz sulama, yaz sıcağında yetişen gövde ve geç hasat acılığı belirginleştirir. Serin dönemde olgunlaşan, düzenli sulanan pırasa daha tatlı ve yumuşak olur.
Pırasa yapraklarının bütünüyle sararması çoğunlukla azot ve kükürt yetersizliğini gösterir. Yaşlı yapraklarda damar boyunca açılma magnezyum eksikliği, aşırı sulamada ise kökün havasız kalması sararmaya yol açar. Yalnızca uçlarda başlayan sararma kuraklık ve tuzla ilgilidir; kesin karar için toprak ve yaprak analizi yaptırın.
Pırasada verime en çok etki eden besin azottur; azotlu gübre tek seferde değil, sezona bölünerek verilir. Dikimden önce iyi yanmış ahır gübresiyle birlikte fosfor ve potasyum taban gübresi olarak verilir; yaz boyunca azot birkaç parçada uygulanır, gövde kalınlaşırken potasyum ve kükürt öne çıkar. Kesin miktar için toprak analizi esas alınmalıdır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Bacillus, karışım ve uygulama
Pırasa nemi seven ve su sıkıntısına dayanamayan bir bitkidir; toprak sürekli nemli tutulmalıdır. Yaz sıcağında damlamayla 2–3 günde bir, karıkla 7–10 günde bir sulama yapılır; sonbaharda yağışa göre aralık açılır. Kuraklıkta büyüme durur, yaprak uçları sararır ve gövde ince kalır.
Pırasada dekara verim iyi bakımla 4–6 ton civarındadır. Yerli İnegöl tipi pırasalarda yaklaşık 4,5–5 ton, yüksek verimli çeşitlerde 5,5–6 ton bildirilmektedir. Verim; dikim zamanı, sıklık, yaz sulaması ve boğaz doldurmanın düzenine göre değişir.
Türkiye'de en yaygın pırasalar uzun gövdeli İnegöl tipi yerli çeşitler ile kışlık ve yazlık hibritlerdir. Yazlık tipler daha hızlı gelişir ama soğuğa daha az dayanır; kışlık tipler koyu mavimsi yeşil yapraklı, soğuğa dayanıklıdır ve kış boyunca tarlada bekletilebilir. Seçimde beyaz gövde uzunluğu ve hasat dönemi belirleyicidir.
Pırasa 0 °C ve %95 nemde, kökleri ve yaprak uçları kısaltılmış hâlde 2–3 ay bozulmadan saklanabilir. Evde yıkanmadan buzdolabının sebzeliğinde 1–2 hafta taze kalır. Kışlık pırasa tarlada bırakılıp ihtiyaç kadar sökülerek de saklanmış olur.
Pırasa derin, tınlı, organik maddece zengin ve nem tutan topraklarda en iyi yetişir. Uygun pH 6,0–7,5'tir; pırasa tuza orta derecede hassastır ve tuzlu suda yaprak uçları erken sararır. Ağır, suyu bekleten toprakta saçak kök havasız kalır ve gelişme yavaşlar.
Pırasa soğan, sarımsak ve frenk soğanıyla aynı ailedendir; aynı yere bu bitkiler üst üste ekilmemelidir. En az 3 yıllık bir nöbette pırasadan önce baklagiller veya lahanagiller, sonra yaprak sebzeleri ya da tahıllar uygundur. Üst üste ekim toprak yorgunluğuna ve ince gövdeye yol açar.
Proverim pırasada kırpılarak dikilen kökün hızla yenilenmesine ve uzun sezon boyunca gövdenin beslenmesine yardımcı olur. İçindeki 5 Bacillus türü kılcal kök oluşumunu teşvik eder, topraktaki bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesine yardım eder ve kök çevresinin su tutmasını destekler. Bu, kalın ve uzun beyaz gövdeye katkı sağlar.
Proverim pırasada 3 kez uygulanır: dikimden sonra ilk gelişimde topraktan, yapraklar geliştiğinde yapraktan, gövde kalınlaşması ve boğaz doldurma döneminde topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün + 0,5 L şilempe 200 L suyla 2 dekara, yapraktan uygulamada 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Üçüncü uygulamayı ilk boğaz doldurmadan önce yapmak ürünü kök bölgesinde tutar.
Evet, takvimdeki ikinci uygulama yapraklar geliştiğinde yapraktan yapılır. 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suyla 3 dekara kadar alana, sabah erken veya akşam serinliğinde, 10–30 °C'de püskürtülür. Pırasa yaprağı mumlu olduğu için ince damla ile yaprakların iki yüzünü de ıslatmak gerekir.
Proverim gübre programıyla birlikte kullanılabilir, ancak bakırlı ürünler ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırılmamalıdır. Ürün önce kendi şilempesiyle karıştırılır, sonra suya katılır ve karışım aynı gün kullanılır. Hazır NPK çözeltisiyle tankta uzun süre bekletmeyin; bakırlı uygulamalarla arasına en az 7–10 gün bırakın.
Pırasanın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.