
Sürgün zayıf ve kısa
Kök geç uyanırsa sürgünler kısa ve ince kalır. Asmada salkımlar bu sürgünler üzerinde oluştuğu için salkım sayısı da azalır.
Satın al
Sürgün, çiçek ve tane dolumu: bağın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Asma, o yılın salkımlarını baharda çıkan yeni sürgünlerde taşır; sürgünün ilk haftaları gövde ve köklerde kıştan kalan yedekle yürür. Kök baharda canlı uyanırsa sürgün güçlü, salkım dolgun olur. Seyrek salkım, küçük tane ve solgun yaprak çoğu zaman kökün yavaş uyanmasıyla başlar.
3 kritik anı gör ↓Üzüm için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Kök geç uyanırsa sürgünler kısa ve ince kalır. Asmada salkımlar bu sürgünler üzerinde oluştuğu için salkım sayısı da azalır.

Kireçli bağ topraklarında demir alımı zorlaşır; genç yapraklarda damarlar yeşil, arası sarı kalır. Yaşlı yapraklardaki sararma ise çoğu zaman magnezyumla ilgilidir.

Çiçeklenmede soğuk ve yağışlı hava, bor yetersizliği ve sürgünün aşırı güçlü büyümesi tane bağlamayı azaltır. Salkım seyrek, taneler düzensiz kalır.

Tane büyümesi ve ben düşme döneminde su ve potasyum akışı yetmezse taneler küçük kalır, renklenme gecikir. Aşırı salkım yükü de iriliği düşürür.
Üzüm belirtileri hakkında
Tane büyümesi döneminde su eksikliği, potasyum yetersizliği, aşırı salkım yükü ve zayıf kök en sık sebeplerdir. Salkım seyreltme, düzenli sulama ve tane dolumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Kireçli toprakta demir eksikliği genç yapraklarda damar arası sararmaya, magnezyum eksikliği yaşlı yapraklarda sararmaya yol açar. Aşırı sulamada kök havasız kalır. Kesin karar için yaprak analizi yaptırın.
Çiçeklenmede soğuk ve yağışlı hava, bor eksikliği ve sürgünün aşırı güçlü büyümesi tane bağlamayı azaltır. Çiçeklenme sonrası yapraktan uygulama bu dönemde bitkiye eşlik eder.
Vitis vinifera
Asma derin köklü bir bitkidir; yaşlı bağlarda kökler metrelerce derine inebilir, ama besin alan ince köklerin çoğu üst 60 santimdedir. Ağır ve su tutan toprakta kök havasız kalır; süzek, derin toprak en iyisidir. Türkiye'de bağların çoğu Amerikan asma anacı üzerine aşılıdır ve kirece, kuraklığa dayanımı büyük ölçüde anaç belirler.
Bağda besin ihtiyacı sürgünle başlar; çiçeklenmede fosfor ve bor, tane dolumunda potasyum öne çıkar. Kireçli topraklarda demir alınamaz ve genç yapraklarda damar arası sararma görülür; potasyumun fazlası ise magnezyum alımını zorlaştırabilir. Tuzlu sulama suyu kökün su almasını yavaşlatır, yaprak kenarlarını kurutur.
Bitki probiyotiği bağda kök bölgesine verilir ve ince köklerin çevresinde çoğalır. B. megaterium bağlı fosforun, B. subtilis demirin alınabilir hâle gelmesine yardımcı olur. Sürgün, çiçek sonrası ve tane dolumunda verilen 3 uygulama, asmanın en yoğun çalıştığı dönemlere eşlik eder.
Asma (Vitis vinifera), derin köklü, kuraklığa ve kireçli toprağa uyum sağlayan, Türkiye'nin en eski kültür bitkilerinden biridir. Üzüm yetiştiriciliği sofralık (Sultani çekirdeksiz, Razakı, Hamburg misketi, Trakya ilkeren, Red Globe), kurutmalık (Sultani) ve şaraplık (Öküzgözü, Boğazkere, Kalecik karası, Narince) çeşitlerle, çoğunlukla Amerikan asma anaçları üzerinde yapılır. Bağda verimin ve kalitenin asıl darboğazı baharda kökün sürgünü güçlü başlatması ve tane dolumu ile ben düşme döneminde su-potasyum akışının dengeli sürmesidir; küçük tane, seyrek salkım ve tatlanmayan üzüm çoğu zaman bu iki dönemin aksamasıdır.
Sürgünün ilk haftaları gövde ve köklerde depolanan nişastayla yürür. Kök baharda yeni emici kökler oluşturdukça sürgün topraktan beslenmeye geçer.
Salkımlar baharda çıkan yeni sürgünlerin alt boğumlarında oluşur; bir sonraki yılın salkım taslakları ise bu yıl gözlerin içinde hazırlanır.
Asma çiçeği kendine verimlidir ama soğuk-yağışlı hava, bor ve çinko eksikliği tane bağlamayı azaltır; salkım seyrek ve taneler düzensiz kalır.
Ben düşmeyle tane yumuşar, renk alır ve şeker birikimi hızlanır. Bu dönemde potasyum ve yaprak alanı tadı, aşırı su ise çatlamayı belirler.
Sürgünden bağbozumuna kadar asmanın kökünü ve tane dolumunu desteklemek için Proverim'deki 5 Bacillus türü bağ toprağında iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis oksin-sitokinin öncülleriyle yeni emici kök oluşumunu, B. megaterium kireçli bağ toprağında bağlı fosforun çözülmesini destekler. Kök erken uyanırsa sürgün güçlü, salkım dolgun başlar.
B. subtilis sideroforlarla kireçli toprakta kilitlenen demiri köke taşır. Genç yaprakların yeşil açılması, salkımı besleyecek yaprak alanının erken kurulmasına katkı sağlar.
B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle çiçeklenmedeki soğuk ve yağış stresinde artan etilenin dengelenmesine yardım eder; tane dökümünün azalmasına ve daha dolgun salkıma katkı sağlar.
B. licheniformis kilde bağlı potasyumu çözer; ben düşmeden sonra şekerin taneye taşınmasını, renklenmeyi ve yüksek Brix'i destekler. B. amyloliquefaciens kuru bağda kökün yaz kuraklığına dayanmasına yardımcı olur.
Beş tür, asmanın göz uyanışından bağbozumuna kadar kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Sürgün başlangıcı
Asmanın besin alan ince köklerinin çoğu üst 60 santimdedir ve her bahar yenilenir. B. subtilis bu genç uçlara tutunup biyofilm kurar.
Hedef dönem: Sürgün ve çiçeklenme
Kireçli bağ topraklarında fosfor kalsiyuma bağlanır. B. megaterium organik asit ve enzimlerle bu fosforu çözer.
Hedef dönem: Yaz ve tane dolumu
Türkiye bağlarının önemli kısmı sulanmaz; kök yazı derindeki nemle geçirir. B. amyloliquefaciens kök çevresinde nem tamponu kurar.
Hedef dönem: Tane irileşme ve ben düşme
Ben düşmeden sonra asmanın potasyum ihtiyacı zirveye çıkar. B. licheniformis kil arasındaki potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve tane tutumu
Çiçeklenmedeki soğuk ve yağış asmada stres etilenini artırır, taneler dökülür. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Üzümdeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Emici kök, demir alımı | Sürgün başlangıcı |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz, organik asit | Sürgün ve salkım gelişimi | Sürgün ve çiçeklenme |
| B. amyloliquefaciens | Kök kolonizasyonu, EPS | Kuraklık ve tuz stresine destek | Yaz ve tane dolumu |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz, amilaz | Tane dolumu, şeker, renk | Tane irileşme ve ben düşme |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Tane tutumu, salkım, kalsiyum | Çiçeklenme ve tane tutumu |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Göz patlayıp sürgün çıkarken kök de uyanır ve yeni ince kökler oluşur. Bakteriler bu dönemde kök bölgesine yerleşir; fosfor alımı desteklenir.
Nasıl: Damlama veya asma dibine can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Tane bağladıktan sonra yeni yapraklar hızla açılır ve salkımı besleyecek yaprak alanı kurulur. Yapraktan uygulama bu dönemde besin alımına eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü, yaprakların iki yüzüne püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Taneler irileşip ben düşmeye yaklaşırken su ve potasyum ihtiyacı en yüksektir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir.
Nasıl: Damlama veya asma dibine can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Bağda üzümsü meyveler takvimi uygulanır: yeni sürgün başlangıcında topraktan, çiçeklenme sonrası ilk yaprak oluşumunda yapraktan, tane irileşme ve dolumda topraktan.
Hayır. İlk uygulama gözler patlayıp yeni sürgün başladığında yapılır. Kış budamasından hemen sonra kök henüz dinlenmededir.
Bağda ürün asma diplerine ve sıra boyunca, emici köklerin yoğun olduğu bölgeye verilir. Damlama sulamalı bağda önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Sulanmayan (kuru) bağda toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra asma diplerine can suyu olarak verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Tane bağladıktan sonra yeni yapraklar açılırken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken püskürtün. Yaprakların iki yüzü de ıslanmalı; rüzgârda ve öğle sıcağında uygulama yapmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Yaprak dökümünden sonra asma dinlenmeye girer; kış budamasıyla gelecek yılın ürünü taşıyacak göz sayısı belirlenir. Göz sayısını çeşide ve asmanın gücüne göre ayarlamak, dengeli verimin ilk adımıdır.
Gözler patlayıp sürgün çıkarken kök de uyanır ve yeni ince kökler oluşur. Bu dönemde verilen ürün kök bölgesine yerleşir; fosfor ve demir alımını destekler.
1. uygulama · yeni sürgün başlangıcı · topraktan
Salkımlar çiçeklenip tane bağladıktan sonra yeni yapraklar hızla açılır ve salkımı besleyecek yaprak alanı kurulur. Yaz budamasıyla (uç alma, koltuk alma) sürgün dengelenir.
2. uygulama · çiçeklenme sonrası ilk yapraklar · yapraktan
Taneler irileşip ben düşmeye yaklaşırken su ve potasyum ihtiyacı en yüksektir. Topraktan uygulama kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeler; tane dolumuna eşlik eder.
3. uygulama · tane irileşme ve dolum · topraktan
Ben düşmeden sonra şeker hızla birikir. Bu dönemde aşırı sulama tadı düşürür ve çatlamaya yol açar; hasat çeşide özgü şeker ve renk düzeyinde yapılır.
Ben düşmeden hasada kadar gelen yağmur veya aşırı sulama tanenin hızla su çekip kabuğunun yarılmasına yol açar.
Aşırı salkım yükü, yetersiz yaprak alanı, gölgeli taç, potasyum eksikliği ve olgunlukta fazla su şeker birikimini düşürür.
Kireçli toprakta demir alınamaz, genç yapraklar damar arası sararır; yaşlı yapraklardaki sararma magnezyum, kenar kuruması potasyum eksikliğiyle ilgilidir.
Çiçeklenmede soğuk-yağışlı hava, bor ve çinko eksikliği ve aşırı güçlü sürgün tane bağlamayı azaltır; küçük ve iri taneler karışık kalır.
Kök baharda geç uyanırsa sürgün kısa ve ince kalır, salkım sayısı azalır; aşırı yük yılları asmayı yıpratır.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Kireçli bağ topraklarında damar arası sararan yapraklarla ilgilidir.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Fosfor, sürgün ve çiçek salkımı gelişimi için gereklidir.
Türkiye bağlarının önemli bir kısmı sulanmaz; kök yazı derindeki nemle geçirir. B. licheniformis ve B. pumilus kuraklık ve sıcak gibi stres dönemlerinde bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Üzümde bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet, aynı oranla: 1 L ürün 200 L suya. Dikimde can suyuyla vermek fidanın kök tutmasına yardımcı olur; sonraki yıllarda resmi takvimdeki 3 dönem uygulanır.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Hayır. Sultani çekirdeksiz dahil sofralık, kurutmalık ve şaraplık çeşitlerde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir.
Topraktan uygulamaları yağmurdan önce veya hemen sonra, toprak nemliyken asma diplerine can suyu olarak verin. Doz alana göredir: 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar.
Sonuç toprağa, çeşide, sulamaya ve bakıma bağlıdır; kesin bir oran vermek doğru olmaz. Dünyada yapılan çalışmaları birleştiren bir meta-analiz, biyogübrelerin farklı ürünlerde verimi ortalamada artırdığını gösterdi (Schütz ve ark., 2018).
Üzümde kök, çiçek ve meyve
Üzüm bağına kışın veya erken ilkbaharda çiftlik gübresi ve fosforlu gübre, sürgün başlangıcında ve tane tutumundan sonra azotlu gübre, iri koruk ve ben düşme başlangıcında potasyumlu gübre atılır. Kireçli topraklarda demir, çiçeklenme öncesinde bor ve çinko ihtiyacı göz ardı edilmemelidir. Miktar toprak ve yaprak analizine göre belirlenir; ben düşmeden sonra azot verilmez. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Bağda katı gübre asma gövdesinin dibine değil, sıra boyunca 40–60 cm uzağa serpilip toprağa karıştırılır. Damla sulamalı bağlarda suda çözünür gübreler sulamayla bölünmüş dozlarda verilir. Kuru bağda gübre, yağıştan önce veya toprak nemliyken atılmalıdır; kuru toprağa atılan gübre köke ulaşmaz.
Asmada ana budama (kış budaması) yaprak dökümünden sonra, sert donlar geçtikten sonra ocak–mart arasında, gözler uyanmadan önce yapılır. Geç budamada kesik yerlerden su akar ama asmaya ciddi zararı olmaz. İlkbahar ve yazda uç alma, koltuk alma ve yaprak alma gibi yaz budamaları yapılır.
Verim budamasında asmanın gücüne göre bırakılacak göz sayısı belirlenir ve yıllık dallar kısa veya uzun budanır. Razakı ve Hamburg misketi gibi çeşitlerde dip gözler verimli olduğu için 2–4 gözlü kısa budama, Sultani çekirdeksiz gibi dip gözleri az verimli çeşitlerde 8–12 gözlü uzun budama yapılır. Fazla göz bırakmak salkımı çoğaltır ama tane küçük, üzüm tatsız kalır.
Aşılı asma fidanı dinlenme döneminde, kasım–mart arasında, toprak donlu ve çamurlu değilken dikilir; kışı sert bölgelerde ilkbahar dikimi daha güvenlidir. Telli terbiyede sıra arası 2,8–3,5 m, sıra üzeri 1,8–2,5 m bırakılır. Aşı yeri toprak seviyesinin üstünde kalmalı, dikimden sonra can suyu verilmelidir.
Aşılı asma fidanı dikimden sonra genellikle 3. yılda ilk ürünü verir, 5–6. yılda tam verime ulaşır. İlk iki yıl gövde ve iskelet kurulur, ürün beklenmez. Bakımlı bir bağ 30–40 yıl ekonomik verim verir; asmanın kendisi çok daha uzun yaşayabilir.
Üzüm, olgunluk döneminde tane kabuğunun yetişemeyeceği hızda su aldığı için çatlar. Ben düşmeden hasada kadar gelen yağmur, aşırı sulama ve kuraklıktan sonra verilen bol su en sık sebeplerdir; sık ve sıkışık salkımlı çeşitler daha hassastır. Olgunluk döneminde sulamayı azaltın; yağışlı havada hasadı 2–5 gün erteleyerek tanelerin fazla suyu atmasını bekleyin.
Üzümün tatlanmaması çoğunlukla asmanın taşıyabileceğinden fazla salkım bırakılmasından ve yaprak alanının yetersiz kalmasından kaynaklanır. Gölgeli taç, potasyum eksikliği, olgunlukta aşırı sulama ve erken hasat da şeker birikimini düşürür. Salkım seyreltmesi yapın, yaprakları sağlıklı tutun, ben düşmeden sonra sulamayı azaltın.
Üzüm yapraklarının sararmasının en sık sebebi kireçli toprakta demir alınamamasıdır: genç yapraklarda damarlar yeşil kalır, arası sararır. Yaşlı yapraklarda damar arası sararma magnezyum, kenarlardan kuruma potasyum eksikliğini ya da tuzlu suyu düşündürür. Yapraklarda leke, kıvrılma veya beyazımsı tabaka varsa bitki koruma uzmanına danışın.
Üzüm yaprakları çoğunlukla çinko ve bor eksikliğinde küçülür, büzüşür ve boğum araları kısalır. Sıcak ve kuru rüzgâr, ani su stresi ve komşu tarlalardan sürüklenen yabancı ot uygulamaları da yaprakta büzüşmeye yol açabilir. Belirti sürgün uçlarında yoğunsa yaprak analizi yaptırın.
Bacillus, karışım ve uygulama
Salamuralık üzüm yaprakları mayıs sonu–haziran ayında, yapraklar genç, ince ve yumuşakken toplanır. Sürgünün ucundan itibaren 4.–6. yapraklar en uygunudur; yaşlı ve kalın yapraklar sertleşir. Aynı asmadan aşırı yaprak almak salkımı besleyen yaprak alanını azaltır, üzümün tadını düşürür.
Asma damla sulamada yazın toprağa göre 3–7 günde bir, salma veya karık sulamada 10–15 günde bir sulanır. En kritik dönemler sürgün büyümesi, çiçeklenme sonrası ve tane irileşmesidir. Ben düşmeden sonra sulama azaltılır; aşırı su tadı düşürür, çatlamayı artırır.
Asma kuraklığa en dayanıklı meyve türlerindendir ve Türkiye'de bağların önemli kısmı sulanmadan yetiştirilir. Bununla birlikte ölçülü sulama sofralık üzümde tane iriliğini ve verimi belirgin şekilde artırır. Su birikmesine ise dayanamaz; ağır ve su tutan toprakta kök havasız kalır.
Üzüm çeşide ve bölgeye göre temmuz–ekim arasında, taneler çeşide özgü rengini, tadını ve şeker düzeyini kazandığında toplanır. Sofralık çeşitlerde suda çözünür kuru madde genellikle %16 ve üzerine çıktığında hasat başlar; kurutmalık ve şaraplıkta daha yüksek şeker beklenir. Hasat sabah serinliğinde, salkım makasla kesilerek yapılır.
Türkiye'de bağlarda ortalama verim dekar başına yaklaşık 1 ton civarındadır; sulanan ve iyi bakılan sofralık bağlarda 2–3 ton ve üzerine çıkılır. Kuru bağlarda verim daha düşük ama tane kalitesi çoğu zaman yüksektir. Verimi göz sayısı, anaç, sulama ve salkım seyreltmesi belirler.
Türkiye'de bağlar çoğunlukla Amerikan asma anaçları üzerine kurulur. Çok kireçli topraklarda 41B ve Fercal, kurak alanlarda 1103P, 110R ve 140Ru, verimli ve nemli topraklarda 5BB ve SO4 tercih edilir. Tuzlu topraklarda 41B gibi tuza hassas anaçlardan kaçınılmalı, anaç toprak analizine göre seçilmelidir.
Asma derin, süzek, tınlı, kumlu-tınlı veya çakıllı topraklarda en iyi gelişir; pH 6,0–8,0 aralığında yetişir, kirece dayanımı anaca göre değişir. Tuzluluğa orta-hassastır; toprak tuzluluğu yaklaşık 1,5 dS/m'yi aşınca verim düşmeye başlar. Ağır ve taban suyu yüksek topraklar bağ için uygun değildir.
Proverim bağda kök bölgesine yerleşerek baharda yeni emici kök oluşumunu ve besin alımını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü kireçli toprakta demir, fosfor ve potasyumun alınmasına yardımcı olur; güçlü sürgün, daha iyi tane tutumu ve tane dolumuna katkı sağlar.
Üzüme Proverim yılda 3 kez verilir: yeni sürgün başlangıcında topraktan, çiçeklenme sonrası ilk yapraklar oluşurken yapraktan, tane irileşme ve dolum döneminde topraktan. Topraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suyla 3 dekara kadar yeter.
Proverim NPK'lı suda çözünür gübreler, potasyum sülfat, hümik-fulvik asit ve aminoasitlerle aynı tankta kullanılabilir; karışım aynı gün tüketilmelidir. Bağda sık kullanılan bakırlı ürünler ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırılmaz; bu ürünlerle Proverim arasında en az 7–10 gün ara bırakılmalıdır.
Bağın 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.