
Sürgünler geç ve zayıf
Bahar başında kök canlı uyanmazsa sürgünler zayıf çıkar. Kivide o yılın çiçekleri bu yeni sürgünlerde açar.
Satın al
Sürgün, çiçek ve meyve irileşmesi: kivinin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Kivinin kökleri yüzlek ve saçaklıdır, ama iri yaprakları yazın çok su harcar. Kök ya kurur ya da su birikmesinde havasız kalır; iki durumda da yapraklar kenardan kurur, meyve irileşemez. Kivide küçük meyve ve solgun yaprak çoğu zaman bu hassas kök bölgesinin dengesizliğidir.
3 kritik anı gör ↓Kivi için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Bahar başında kök canlı uyanmazsa sürgünler zayıf çıkar. Kivide o yılın çiçekleri bu yeni sürgünlerde açar.

Yaz sıcağında iri yaprakların harcadığı suyu kök yetiştiremezse kenarlar kurur. Kireçli toprakta genç yapraklarda damar arası sararma da görülür.

Kivide meyve iriliği döllenen tohum sayısına bağlıdır. Erkek bitki azsa veya çiçeklenmede yağmur arıları uçurmazsa meyve küçük ve yamuk olur.

Çiçeklenmeden sonraki haftalarda meyvede hücre bölünmesi sürer. Bu dönemde su ve besin yetmezse meyve hasatta istenen iriliğe ulaşmaz.
Kivi belirtileri hakkında
Kireçli, yüksek pH'lı toprakta demir alınamaz ve genç yapraklarda damar arası sararma görülür. Su birikmesinde kök havasız kalır; yaşlı yapraklardaki sararma azot veya magnezyumla ilgili olabilir. Kesin karar için yaprak analizi yaptırın.
En sık sebepler zayıf tozlanma (az erkek bitki), çiçeklenmeden sonraki haftalarda su ve besin yetersizliği ve aşırı meyve yüküdür. Erkek-dişi oranını ve seyreltmeyi kontrol edin.
Sıcak ve kuru rüzgârda iri yapraklar kökün taşıyabileceğinden fazla su kaybeder. Tuzlu sulama suyu da kenar kurumasına yol açar. Düzenli sulama, rüzgâr kıran ve canlı kök bölgesi bu sorunu azaltır.
Actinidia deliciosa
Kivi sığ ve saçak köklü bir sarılıcıdır; köklerin büyük kısmı üst 40–60 santimde yayılır. Su birikmesine en duyarlı meyvelerden biridir; ağır toprakta sırt üzerine dikim yapılır. Rüzgârlı yerlerde rüzgâr kıran gerekir.
İri yaprakları ve hızlı sürgünü nedeniyle azot ve potasyum ihtiyacı yüksektir. Çiçeklenmeden sonraki haftalarda meyvede hücre bölünmesi sürer ve iriliğin temeli bu dönemde atılır. Kireçli toprakta demir ve mangan alımı zorlaşır, genç yapraklar sararır; kivi tuzlu suya da duyarlıdır.
Bitki probiyotiği kivi kökünün yaşadığı üst katmana damlama veya mini yağmurlamayla verilir. B. subtilis'in demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009); Bacillus türleri kök gelişimine de yardımcı olur. 3 uygulama sürgün, çiçek sonrası ve meyve irileşmesine denk getirilir.
Kivi (Actinidia deliciosa), çok yıllık, odunsu, sarılıcı bir asmadır ve erkek ile dişi bitkileri ayrıdır. Türkiye'de kivi yetiştiriciliği büyük ölçüde Karadeniz ve Marmara sahil şeridinde, yeşil etli Hayward çeşidiyle yapılır; erkek tozlayıcı olarak Tomuri ve Matua kullanılır, sarı etli (A. chinensis) çeşitler ve mini kivi (A. arguta) yeni yayılmaktadır. Kivide verimi ve meyve iriliğini belirleyen asıl darboğaz, iri yaprakların yazın harcadığı suyu yüzlek ve hassas bir kökün kesintisiz karşılayabilmesi ve çiçeklenmeden sonraki ilk haftalarda meyvede hücre bölünmesinin aksamadan sürmesidir.
Meyve yalnız dişi bitkide oluşur; çiçek tozu erkek bitkiden arıyla ve rüzgârla taşınır. Erkek-dişi dağılımı bahçenin verimini doğrudan belirler.
Bir kivi meyvesinde yüzlerce, iri meyvelerde binden fazla tohum bulunur. Döllenen tohum sayısı arttıkça meyve büyür ve şekli düzgünleşir.
Saçak kökler üst 40–60 santimde yayılır. Su birikmesinde kök birkaç gün içinde havasız kalıp zayıflar; kuraklıkta ise iri yapraklar hemen pörsür.
Yüzlek kökün iri yaprak alanını ve büyüyen meyveyi beslemesine destek için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. megaterium bağlı fosforu çözerek çiçek ve tohum gelişimine katkı sağlar; B. pumilus stres etilenini dengeleyerek çiçeklenmeden sonraki hücre bölünmesi haftalarında meyvenin gelişmesini destekler.
B. subtilis sideroforlarla kireçli topraktaki demiri köke taşır, biyofilm ve büyüme düzenleyici öncüllerle yeni emici kök oluşumunu teşvik eder.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkarit üretir; sıcak ve kuru rüzgârda iri yaprakların su ihtiyacını karşılayan kökün strese dayanmasına yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasındaki potasyumu çözerek meyvede kuru madde ve şeker birikimine katkı sağlar; B. pumilus kalsiyumun meyveye ulaşmasını kolaylaştırarak sıkı, depoya dayanıklı meyveyi destekler.
Beş tür, kivinin uzun sezonunda yüzlek kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Göz patlaması
Kivi kireçli toprakta demir almakta zorlanır ve genç yapraklar sararır. B. subtilis yüzlek kök uçlarına yerleşir.
Hedef dönem: Sürgün ve çiçeklenme
Kivide o yılın çiçekleri o yılın sürgünlerinde açar. B. megaterium bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Yaz sıcakları
Kivi hem suya hem tuza duyarlıdır. B. amyloliquefaciens kök bölgesini hızla kolonize eder.
Hedef dönem: Meyve dolumu
Kivide hasat ve depolama kalitesi meyvenin kuru maddesine bağlıdır. B. licheniformis bağlı potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme sonrası
Kivi meyvesi etilene çok duyarlıdır. B. pumilus stres etilenini dengelemeye yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Kivideki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Emici kök, demir | Göz patlaması |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz, organik asit | Fosfor, çiçek ve tohum | Sürgün ve çiçeklenme |
| B. amyloliquefaciens | Kök kolonizasyonu, EPS | Su ve tuz stresine destek | Yaz sıcakları |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Kuru madde, şeker | Meyve dolumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Meyve gelişimi, kalsiyum | Çiçeklenme sonrası |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Göz patlayıp sürgün çıkarken kök de yeniden büyümeye başlar. Bakteriler bu dönemde yüzlek kök bölgesine yerleşir.
Nasıl: Damlama, mini yağmurlama veya can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Çiçeklenmeden sonra sürgünler hızla uzar, iri yapraklar açılır. Yapraktan uygulama bu dönemde besin alımına eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü, pergole altından püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Meyveler yaz boyunca irileşir; su ve potasyum ihtiyacı en yüksektir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir.
Nasıl: Damlama veya mini yağmurlama
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde tropikal meyveler grubundadır: yeni sürgün başlangıcında topraktan, çiçeklenme sonrası ilk yaprak oluşumunda yapraktan, meyve irileşme ve dolumda topraktan.
Evet. Doz alana göre hesaplandığı için bahçedeki erkek bitkiler de aynı uygulamayı alır; ayrı bir program gerekmez.
Kivide ürün, yüzlek kök bölgesine damla veya mini yağmurlamayla verilir. Önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Damla hattı olmayan bahçede gövdenin değil, kökün yayıldığı alanın üzerine can suyu olarak verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken pergole veya T-telin altından yukarı doğru, yaprakların alt yüzünü de ıslatacak şekilde püskürtün.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Aralık–şubatta, gözler kabarmadan önce meyve vermiş dallar kesilir, yerine yeni meyve dalları tellere bağlanır.
Gözler patlarken yüzlek kök de yeniden büyümeye başlar. Topraktan verilen Proverim kökün uyanmasına ve o yılın çiçeklerini taşıyacak sürgünlerin güçlü çıkmasına destek olur.
1. uygulama · yeni sürgün başlangıcı · topraktan
Çiçeklenmenin ardından sürgünler hızla uzar, iri yapraklar açılır; meyvede hücre bölünmesi sürer. Yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder.
2. uygulama · çiçeklenme sonrası ilk yapraklar · yapraktan
Meyve yaz boyunca su ve kuru madde biriktirerek irileşir; su ve potasyum ihtiyacı en yüksektir. Topraktan uygulama kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeler.
3. uygulama · meyve irileşme ve dolum · topraktan
Ekim sonu–kasımda, meyvenin suda çözünür kuru maddesi hasat eşiğine ulaşınca toplanır ve soğuk depoya alınır.
Bahçede erkek bitki olmaması ya da yetersiz olması, dişi bitkilerin henüz genç olması ve yanlış budama kivide meyve olmamasının en sık nedenleridir.
Su birikmesinde havasız kalan yüzlek kök, kış soğuğunda gövdede oluşan yaralar ve uzun kuraklık asmanın kurumasına yol açar.
Zayıf tozlanmada az sayıda tohum döllenir; meyve küçük ve şekilsiz kalır.
Kuru ve sıcak rüzgârda iri yapraklar kökün karşılayabileceğinden fazla su kaybeder; kenarlar yanar, meyve güneş yanığına açık kalır.
Erken hasat, gölgede kalan meyve ve potasyum eksikliği kuru maddeyi düşürür; meyve depoda tatsız kalır, çabuk yumuşar.
Kivi köklerinin çoğu üst toprak katmanındadır. Damlamayla verilen bakteriler tam bu bölgeye ulaşır ve kök çevresinde çoğalır.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Kireçli topraklardaki kivi bahçelerinde sararan genç yapraklarla ilgilidir.
B. licheniformis ve B. pumilus, yaz sıcağı, sıcak rüzgâr ve tuzlu su gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Kivide bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Evet, aynı oranla: 1 L ürün 200 L suya. Dikimde can suyuyla vermek fidanın kök tutmasına yardımcı olur; sonraki yıllarda resmi takvimdeki 3 dönem uygulanır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Yaygın uygulama her 6–8 dişi bitkiye bir erkek bitkidir; erkekler bahçeye düzenli dağıtılır. Doğru oran, meyve iriliğinin temelidir.
Hayır. Tüm kivi çeşitlerinde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir.
Yetişir, ama genç yapraklarda sararma sık görülür. Dikimden önce toprak analizi yaptırın, organik madde ekleyin ve sulama suyunun kireç durumunu kontrol edin.
Kivide kök, çiçek ve meyve
Kivi, dikimden 3–4 yıl sonra meyve vermeye başlar ve yaklaşık 7. yıldan itibaren tam verime ulaşır. Çiçeklenme mayıs sonu–haziranda olur; meyve yaz boyunca irileşir ve ekim sonu–kasımda hasat edilir. Erkek bitkiler hiç meyve vermez, yalnızca çiçek tozu sağlar.
Kivi, meyvenin suda çözünür kuru maddesi (SÇKM) refraktometreyle ölçüldüğünde %6,2–7 arasına ulaştığında, çoğunlukla ekim sonu–kasım arasında toplanır. Kivi dalda yumuşamaz; sert hâlde toplanır, depoda veya oda sıcaklığında olgunlaşır. Erken toplanan meyve depoda tatsız kalır, ilk donlardan önce hasat bitirilmelidir.
Kivi sert olur, çünkü dalda olgunlaşmaz; hasattan sonra yumuşaması gerekir. Sert kiviler oda sıcaklığında birkaç gün bekletildiğinde yumuşar; elma veya muzla aynı poşete konursa bu meyvelerin saldığı etilen olgunlaşmayı hızlandırır. Depoda uzun süre saklanacak kiviler ise etilen çıkaran meyvelerden uzak tutulmalıdır.
Kivi fidanı, kış dinlenmesinde kasım–mart arasında, toprak donlu ve çamurlu değilken dikilir. Geç ilkbahar donu riski olan yerlerde erken ilkbahar dikimi, ılık sahil bölgelerinde sonbahar dikimi tercih edilir. Her 6–8 dişi fidana bir erkek fidan hesaplanır.
Kivi, toprağa ve terbiye sistemine göre 3,5–5 m aralıklarla, T-bar veya pergole sistemi kurulacak şekilde dikilir. Ağır topraklarda sırt üzerine dikim su birikmesini azaltır. Fidan, fidanlıktaki derinliğinde dikilir, bir hereğe bağlanır ve rüzgârlı yerlerde rüzgâr kıran kurulur.
Kivi ağacı, kışı ılık, yazı nemli ve rüzgârdan korunaklı bölgelerde yetişir; Türkiye'de en çok Karadeniz ve Marmara sahil şeridinde yetiştirilir. Yalova, Ordu, Rize, Giresun, Samsun ve Bartın başlıca üretim yerleri arasındadır. Kuru ve sıcak rüzgâr alan, geç ilkbahar donu görülen ve kireci çok yüksek yerlerde başarı düşer.
Kivi ağacı yılda iki kez budanır: kışın (aralık–şubat) meyve vermiş dallar kesilip yerine yeni meyve dalları bırakılır, yazın ise fazla ve sık sürgünler seyreltilip uçları alınır. Dişi bitkide meyveli sürgünler son meyveden sonra 6–8 yaprak bırakılarak kısaltılır. Erkek bitkiler çiçeklenmeden hemen sonra budanır.
Kivinin meyve vermemesinin en sık nedeni bahçede erkek bitki olmaması veya erkek ile dişinin çiçeklenme zamanlarının uyuşmamasıdır. Bitkinin genç olması, kışın meyve dallarının tamamen kesilmesi, fazla azot ve gölge de meyve vermeyi azaltır. Erkek bitkiyi dişilere düzenli dağıtın ve çiçeklenmede arı varlığını artırın.
Kivinin kurumasının en sık nedenleri su birikmesiyle havasız kalan yüzlek kök, kış soğuklarında gövdede açılan yaralar, uzun kuraklık ve tuzlu sudur. Kivi kökü birkaç gün süren su birikmesine bile dayanamaz; ağır toprakta drenaj ve sırt dikimi şarttır. Kuruma gövdede akıntıyla birlikte hızla yayılıyorsa bitki koruma uzmanına danışın.
Evet, kivi suyu çok sever, ama kök bölgesinde su birikmesine dayanamaz. Yaz sıcağında damla sulamayla her gün veya iki günde bir, toprağı sürekli nemli tutacak şekilde sulanır; bahar ve sonbaharda aralık açılır. Su miktarı toprağa, bitki yaşına ve buharlaşmaya göre ayarlanmalı, tansiyometreyle izlenmesi önerilir.
Bacillus, karışım ve uygulama
Kivi gübreleme programı; kış sonunda organik gübre ve fosfor-potasyum, göz patlamasından çiçeklenmeye azot ağırlıklı, meyve irileşmesinde potasyum, kalsiyum ve magnezyum ağırlıklı beslemeden oluşur. Azot, göz patlamasından yaz ortasına kadar bölünerek verilir; geç azot meyvenin depo ömrünü kısaltır. Kivi klora duyarlı olduğu için potasyum sülfat tercih edilir, kireçli toprakta demir şelat eklenir. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Kivi en çok iyi yanmış çiftlik gübresini, amonyum sülfat ve kalsiyum nitrat gibi azotlu gübreleri ve potasyum sülfatı sever. Kloru yüksek potasyum klorürden ve tuzlu gübrelerden kaçınılmalıdır. Magnezyum, demir ve bor eksikliği yaprak analizine göre tamamlanır.
Kivi meyvesi; iyi tozlanma, çiçeklenmeden sonraki 6–8 haftada düzenli su ve besin, meyve seyreltmesi ve dengeli yaz budamasıyla büyütülür. İriliğin temeli tohum sayısıdır; bu yüzden erkek bitki oranı ve arı varlığı belirleyicidir. Küçük, yamuk ve yan meyvelerin erken seyreltilmesi kalan meyvelerin irileşmesini sağlar.
Kivi, tam verim çağındaki bakımlı bir bahçede dekardan ortalama 2,5–3 ton ürün verir. Çok iyi yönetilen bahçelerde verim daha da yükselebilir. Verimi en çok tozlanma, budama, sulama ve bitki yaşı belirler.
Hayward kivisi, 0 °C ve %90–95 nemde, etilen çıkaran meyvelerden uzak tutulursa birkaç ay bozulmadan depolanabilir. Depolama ömrünü meyvenin hasattaki kuru maddesi, kalsiyum içeriği ve hasat sonrası hızlı soğutma belirler. Ev ortamında sert kiviler buzdolabında haftalarca dayanır.
Mini kivi, üzüm tanesi büyüklüğünde, tüysüz ve kabuğuyla yenen meyveler veren, soğuğa daha dayanıklı bir kivi türüdür (Actinidia arguta). Normal kivi gibi erkek ve dişi bitkiyle, telli destek sisteminde yetiştirilir. Meyveleri eylül–ekimde olgunlaşır ve raf ömrü kısadır.
Kivi serada yetiştirilebilir, ancak ticari üretimin büyük kısmı açık bahçede yapılır. Kivi büyük bir asma olduğu için yüksek ve geniş örtü altı yapı gerektirir; serada tozlanma için arı veya elle tozlama gerekir. Örtü altı daha çok don ve rüzgâr riski yüksek yerlerde tercih edilir.
Bacillus türleri kivide yüzlek kök bölgesine yerleşerek yeni emici kök oluşumuna ve besinlerin köke ulaşmasına yardımcı olur. Proverim'deki 5 Bacillus türü kireçli toprakta bağlı fosfor, potasyum ve demirin alınabilir hâle gelmesine, sıcak rüzgâr ve tuz stresinde kökün dayanmasına katkı sağlar.
Proverim kiviye 3 kez verilir: yeni sürgün başlangıcında topraktan, çiçeklenme sonrası ilk yapraklar açılırken yapraktan, meyve irileşme ve dolumda topraktan. Topraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 200 L suya (2 dekara kadar), yapraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suya (3 dekara kadar) karıştırılır.
Proverim damla gübreleriyle aynı sulamada verilebilir, ancak kivi bahçelerinde sık kullanılan bakırlı ürünlerle ve dezenfektanlarla aynı tanka konmaz. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp tanka en son ekleyin, çözeltiyi aynı gün kullanın. Bakırlı ürün, dezenfektan veya klorlu su canlı bakterilere zarar verebilir; aralarına en az 7–10 gün koyun.
Kivinin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.