
Çıkış seyrek
Kaymak bağlamış, kuru veya kesekli tohum yatağında küçük pancar tohumu zor çıkar; boşluklu sıra dekardaki pancar sayısını düşürür.
Satın al
Çıkıştan şeker birikimine kadar şeker pancarının 3 kritik anında yararlı bakteri desteği: ne zaman, nasıl, ne kadar.

Şeker pancarında şekeri yapraklar üretir, kalınlaşan kök depolar. Yaprak örtüsü haziranda sırayı ne kadar erken kapatırsa, pancar o kadar uzun süre şeker biriktirir. Seyrek çıkış, küçük pancar ve düşük polar çoğu zaman baharda geç kurulan yaprak ve kökle başlar.
3 kritik anı gör ↓Şeker pancarı için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Kaymak bağlamış, kuru veya kesekli tohum yatağında küçük pancar tohumu zor çıkar; boşluklu sıra dekardaki pancar sayısını düşürür.

Hızlı yaprak gelişiminde azot ve magnezyum yetmezse yapraklar açılır; kireçli toprakta genç yapraklarda demir alımı zorlaşır.

Yaprak örtüsü geç kapanırsa pancar şeker üretiminin en verimli haftalarını kaçırır; toprak da çabuk kurur.

Kök kalınlaşmasında su ve potasyum yetmezse pancar küçük kalır; sonbahara kalan fazla azot ise şeker oranını düşürür.
Şeker pancarı belirtileri hakkında
En sık sebepler sonbahara kalan fazla azot, geç kapanan yaprak örtüsü, hasada yakın aşırı sulama ve erken sökümdür. Dengeli azot ve zamanında söküm polar için belirleyicidir.
Geç ekim, seyrek veya çok sık bitki, sıkışmış toprak, kök kalınlaşmasında kuraklık ve potasyum yetersizliği pancarı küçük bırakır. Kök kalınlaşmasında topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Azot ve magnezyum yetersizliği, kireçli toprakta demir alımının zorlaşması ve bor eksikliği yapraklarda renk açılmasına yol açar. Kesin karar için toprak ve yaprak analizi yaptırın.
Beta vulgaris
Şeker pancarı kalın depo kökünün altından derine inen ince bir kazık kök ve yan köklerle beslenir; kökler iki metreye kadar inebilir. Pulluk tabanı ve sıkışmış toprakta pancar çatallanır, kısa ve şekilsiz kalır. Düzgün, ince ve nemli bir tohum yatağı çıkışın ilk şartıdır.
Pancarın besin ihtiyacı yaprak gelişimiyle mayıs-haziranda artar, kök kalınlaşmasıyla yaz boyunca devam eder. Azot yaprak ve kök için gereklidir ama sonbahara kalan fazla azot polar ve arıtılabilir şekeri düşürür. Bor eksikliğine en hassas bitkilerden biridir; kireçli ve kuru topraklarda bor alımı zorlaşır.
Bitki probiyotiği, ilk çıkışla birlikte genç köke yerleşerek kök gelişimine ve fosfor alımına yardımcı olur. Yapraklar geliştiğinde yapılan yapraktan uygulama, sıranın kapandığı döneme eşlik eder. Kök kalınlaşmasındaki uygulama ise şeker birikimi boyunca kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
Şeker pancarı (Beta vulgaris var. altissima), ilk yıl kalın bir depo kökü yapıp şekeri burada biriktiren iki yıllık bir bitkidir; tarımda ilk yılın sonunda sökülür. Türkiye'de şeker pancarı yetiştiriciliği başta Konya, Eskişehir, Afyonkarahisar, Kayseri ve Yozgat olmak üzere İç Anadolu'da, şeker fabrikalarıyla sözleşmeli ve monogerm (tek tohumlu) hibrit çeşitlerle yapılır. Yaprak örtüsü sırayı ne kadar erken kapatırsa, pancar o kadar uzun süre şeker üretir. Asıl darboğaz, küçük tohumun düzgün çıkışı, genç kökün derine hızla inmesi ve yaz boyunca su, potasyum ve bor akışının kesilmemesidir.
Depo kökün altından uzanan ince kazık kök 1,5–2 metreye kadar inebilir. Pulluk tabanı veya sıkışmış katmana takılan kök çatallanır, pancar kısa ve şekilsiz kalır.
Pancarın şekeri yapraklarda fotosentezle üretilir ve köke taşınır. Haziranda sıraları kapatan sağlıklı yaprak örtüsü, ışığın tamamını yakalayan bir fabrika demektir.
Pancar kökü iç içe halkalar hâlinde kalınlaşır; şeker bu halkalardaki depo hücrelerinde birikir. Kuraklıkta büyüme durur, sonradan gelen suyla kök çatlayabilir.
Şeker pancarı bor ihtiyacı en yüksek tarla bitkilerindendir. Bor yetmeyince büyüme noktası kararır, kökün tepe kısmında kuru, koyu doku oluşur; kireçli ve kurak toprakta risk artar.
Çıkıştan sonra kökü hızla derine indirmek, kireçli toprakta fosfor ve bor-demir alımını kolaylaştırmak, kök kalınlaşmasında su ve potasyum akışını sürdürmek için Proverim'deki 5 Bacillus türü iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çıkışla birlikte genç kök uçlarına tutunup biyofilm kurar, kılcal kök oluşumunu teşvik eder. B. megaterium serin toprakta zor alınan fosforu çözerek kökün ilk haftalarda derine inmesine katkı sağlar.
İç Anadolu'nun yüksek pH'lı topraklarında demir ve fosfor kilitlenir. B. subtilis sideroforlarla demirin, B. megaterium organik asitlerle fosforun köke ulaşmasına yardımcı olur; yaprak renginin canlı kalmasını destekler.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan polisakkaritler üretir; B. pumilus ACC deaminaz ile stres etilenini dengelemeye yardım eder. Sulama aralarında ve tuzlanmış ova topraklarında kökün strese dayanmasına katkı sağlar.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Potasyum, yapraktan köke şeker taşınmasında görevlidir; kök kalınlaşması döneminde yeterli potasyum pancar ağırlığına ve şeker birikimine katkı sağlar.
Beş tür, şeker pancarının çıkıştan sökümüne kadar kök bölgesinde ve yaprak yüzeyinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: İlk çıkış
Küçük pancar fidesi çıkıştan hemen sonra kökünü derine göndermek zorundadır. B. subtilis bu genç köke en baştan yerleşir.
Hedef dönem: İlk çıkış ve yaprak gelişimi
Mart–nisanda ekilen pancar soğuk toprakta fosforu zor alır. B. megaterium bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Yaz sıcağı ve kök kalınlaşması
Pancar tuza oldukça dayanıklı olsa da çıkış döneminde hassastır ve yazın çok su ister. B. amyloliquefaciens kök çevresinde hızla çoğalır.
Hedef dönem: Kök kalınlaşması
Şeker pancarı en fazla potasyum kaldıran tarla bitkilerindendir. B. licheniformis kil tabakalarına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Yaprak gelişimi ve yaz
Yaz sıcağında pancar öğle saatlerinde yaprak sarkıtır, büyüme yavaşlar. B. pumilus hormon dengesine yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Şeker pancarındaki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Genç kök, demir alımı | İlk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz, organik asit | Serin toprakta fosfor | İlk çıkış ve yaprak gelişimi |
| B. amyloliquefaciens | Kök kolonizasyonu, ekzopolisakkarit (EPS) | Su ve tuz stresine destek | Yaz sıcağı ve kök kalınlaşması |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz, amilaz | Kök ağırlığı, şeker birikimi | Kök kalınlaşması |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Stres etileni, kalsiyum alımı | Yaprak gelişimi ve yaz |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Çıkışla birlikte genç kök hızla derine iner. Bakteriler köke en baştan yerleşir; fosfor alımı ve kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Tarla pülverizatörüyle toprağa, yağmurlama veya damlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Yapraklar geliştikçe sıralar kapanmaya başlar; pancarın şeker fabrikası kurulur. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır.
Nasıl: Tarla pülverizatörü; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Yaz boyunca kök kalınlaşır ve şeker birikir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; su ve besin akışı desteklenir.
Nasıl: Yağmurlama, damlama veya sulama suyuyla
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde yumrulu bitkiler programı uygulanır: ekimden sonra ilk çıkışla topraktan, yapraklar geliştiğinde yapraktan, kök kalınlaşması döneminde topraktan.
Sıralar kapandıktan sonra, pancar belirgin şekilde kalınlaşmaya başladığında yapın. Bu dönem genellikle haziran sonu ile temmuza denk gelir.
Şeker pancarında ürün kök bölgesine inmelidir. Damlama veya yağmurlamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından yaklaşık 5 dakika temiz su geçirin. İlk çıkıştaki uygulamada tarla pülverizatörüyle toprak nemliyken sıra üzerine verin ve hemen ardından bir sulama veya yağmurla toprağa karışmasını sağlayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Yapraklar gelişip sıralar henüz kapanmamışken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken tarla pülverizatörüyle yaprak yüzeyi iyice ıslanacak şekilde püskürtün. Rüzgârlı ve çok sıcak saatlerde uygulama yapmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Toprak 5–7 °C'yi geçtiğinde, mart ortasından nisana kadar hassas mibzerle ekim yapılır. İnce, düz ve nemli bir tohum yatağı düzgün çıkışın ilk şartıdır; kaymak bağlayan toprak çıkışı geciktirir.
Fideler toprağı yarınca genç kazık kök hızla derine iner. Bu dönemde verilen Proverim'deki B. subtilis ve B. megaterium köke en baştan yerleşir; fosfor alımına ve kök gelişimine yardımcı olur.
1. uygulama · ekimden sonra ilk çıkışla · topraktan
Mayıs–haziranda yapraklar hızla gelişir ve sıralar kapanmaya başlar; pancarın şeker fabrikası kurulur. Yapraktan uygulama, sıra kapanmadan yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır.
2. uygulama · yapraklar geliştiğinde, sıra kapanmadan · yapraktan
Temmuzdan itibaren kök belirgin kalınlaşır ve şeker birikimi hızlanır. Topraktan uygulama kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeler; su ve potasyum akışını destekler.
3. uygulama · kök kalınlaşması ve şeker birikimi · topraktan
Serin sonbahar gecelerinde polar yükselir. Sulama sökümden 3–4 hafta önce kesilir; söküm fabrika programına göre eylül–kasım arasında yapılır.
Kesekli, kuru veya kaymak bağlamış tohum yatağı ile derin ekim çıkışı bozar; boşluklu sıralar dekardaki pancar sayısını ve verimi düşürür.
Kireçli toprakta demir, hızlı büyümede azot ve magnezyum yetmeyince yapraklar açılır; yaprak fabrikası erken yavaşlar.
Pulluk tabanı, sıkışmış katman ve taşlı toprak kazık kökü yana çevirir; pancar çatallanır, söküm ve fabrika kaybı artar.
Büyüme noktası kararır, genç yapraklar buruşur, kökün tepesinde kuru ve koyu bir bölge oluşur. Kireçli, kurak ve hafif topraklarda sık görülür.
Sonbahara kalan fazla azot, sökümden hemen önce yapılan sulama ve erken söküm şeker oranını düşürür; pancar ağır olsa da gelir azalır.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Fosfor, çıkıştan sonra kök gelişimi için belirleyicidir.
Buğdayda bir B. licheniformis suşunun bitkinin tuz stresine dayanmasını desteklediği gösterildi (Singh ve Jha, 2016). Pancar ekilen sulu ovalarda tuzlanma önemli bir sorundur.
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Daha çok kök, daha geniş bir besin ve su alanı demektir.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Cevabını bulamadıysanız ziraat mühendisimize yazın.
WhatsApp'tan sorŞeker pancarında bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Hazırlanan karışım yağmurlama sisteminin gübre tankından verilebilir; sulamanın son bölümünde vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Karışımı aynı gün kullanın.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Bitki probiyotiği kök gelişimini ve besin alımını destekler; polar ise azot dengesi, sulama ve söküm zamanı gibi pek çok etkene bağlıdır. Doğrudan polar artışı vaat edilmez.
Söküm genellikle eylülde başlar, ekim-kasıma kadar sürer; zamanı şeker fabrikasının söküm programı belirler. Sökümden önce sulamayı kesmek polar için önemlidir.
Şeker pancarında kök, çiçek ve meyve
Şeker pancarı; sonbaharda derin işlenmiş, ilkbaharda ince ve düz hazırlanmış tohum yatağına mart–nisanda hassas mibzerle ekilip yaz boyu sulanarak yetiştirilir. Ekimden önce toprak analiziyle gübre planı yapılır, ekim fabrikayla yapılan sözleşmeye göre gerçekleşir. Yabancı ot kontrolü ilk 6–8 haftada kritiktir. Sökümden 3–4 hafta önce sulama kesilir, söküm fabrikanın verdiği programa göre yapılır.
Şeker pancarı, toprağın 5 cm derinlikteki sıcaklığı düzenli olarak 5–7 °C'yi geçtiğinde, İç Anadolu'da genellikle mart ortası ile nisan sonu arasında ekilir. Erken ekim büyüme süresini uzatır ve verimi artırır; ancak çok soğuk toprağa ekimde çıkış uzar, genç fideler don görebilir. Sıra arası genellikle 45 cm, sıra üzeri 18–22 cm olacak şekilde, 2–3 cm derinliğe ekilir.
Türkiye'de şeker pancarı en çok Konya, Eskişehir, Afyonkarahisar, Kayseri, Yozgat, Ankara ve Amasya gibi İç Anadolu ve geçit bölgesi illerinde yetişir. Pancar serin geceli, sulama imkânı olan ova topraklarını sever. Kıyı bölgelerinde ve Güneydoğu'da sıcak gece ve yaz koşulları şeker birikimini sınırlar; fabrikaların konumu da ekim alanını belirler.
Şeker pancarı genellikle eylül ortasından kasım sonuna kadar, şeker fabrikasının verdiği söküm programına göre sökülür. Pancar ne kadar uzun tarlada kalırsa kök ağırlığı ve polar o kadar artar; ancak sonbahar yağmurları ve donlar sökümü zorlaştırır. Sökümden 3–4 hafta önce sulama kesilir; sökülen pancarın baş kısmı yaprak dibinden kesilerek temizlenir.
Türkiye'de şeker pancarında dekara ortalama verim son yıllarda 6 ton civarındadır; iyi yönetilen sulu tarlalarda 8–10 ton ve üzerine çıkılabilir. Ortalama polar oranı yaklaşık %16–18 arasında seyreder. Verimi ekim zamanı, bitki sıklığı, sulama, azot dengesi ve söküm tarihi belirler.
Şeker pancarı toprak analizine göre dekara toplam 15–20 kg saf azot, yeterli fosfor ve potasyum ile bor isteyen, gübreye iyi yanıt veren bir bitkidir. Fosfor ve potasyum ile azotun bir kısmı ekimle, kalan azot çapalar ve ilk sulama öncesinde bölünerek verilir. Haziran sonundan sonra azot verilmez; geç azot poları düşürür. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Şeker pancarının yapraklarının sararmasının en sık nedenleri azot ve magnezyum eksikliği, kireçli toprakta demir alımının zorlaşması ve aşırı sulamayla havasız kalan köktür. Yaşlı yaprakların bütünüyle sararması azot, damar aralarında sararma magnezyum, genç yapraklarda damar arası sararma demir eksikliğini düşündürür. Yaz sonunda yaşlı yaprakların sararması ise doğaldır. Yaprakta leke veya canlı bir etken görüyorsanız bitki koruma uzmanına danışın.
Şeker pancarında bor eksikliği, büyüme noktasının kararması, genç yaprakların buruşup kalınlaşması ve kökün tepe kısmında kuru, koyu bir doku oluşmasıyla anlaşılır. Bor eksikliği kireçli, hafif bünyeli ve kurak geçen topraklarda sık görülür. Toprak analizinde bor düşükse ekimden önce topraktan veya yaprak gelişimi döneminde yapraktan borlu gübre uygulanır; fazlası da zarar verdiği için doz analize göre ayarlanmalıdır.
Şeker pancarı yaz aylarında toprağa ve sıcaklığa göre yağmurlamada genellikle 7–10 günde bir, damlamada daha sık ve az sulanır. En kritik dönem sıraların kapandığı haziran ile kök kalınlaşmasının hızlandığı temmuz–ağustostur. Kuraklıktan sonra verilen ağır su kökü çatlatabilir; toprak nemi düzenli tutulmalıdır. Sökümden 3–4 hafta önce sulama kesilir.
Şeker pancarında polar; dengeli ve zamanında verilen azot, yeterli potasyum, sökümden önce sulamanın kesilmesi ve pancarın serin sonbahar haftalarında tarlada kalmasıyla yükselir. Sonbahara kalan fazla azot yaprağı yeniden büyütür ve şekeri harcatır. Söküm sonrası tarlada uzun bekleyen pancar da şeker kaybeder.
Bacillus, karışım ve uygulama
Şeker pancarı aynı tarlaya en erken 4 yılda bir ekilmelidir. Üst üste pancar ekimi topraktaki besin dengesini bozar ve verimi ciddi biçimde düşürür. Buğday, arpa ve mısır pancar için iyi ön bitkilerdir; ıspanak ve pazı gibi aynı familyadan bitkilerle sık münavebe önerilmez.
Şeker pancarında hasatta dekarda 8–10 bin bitki bulunması hedeflenir. Bunun için sıra arası yaklaşık 45 cm, sıra üzeri 18–22 cm olacak şekilde monogerm tohumla hassas ekim yapılır. Seyrek tarlada pancarlar iri ama düşük polarlı olur; aşırı sık tarlada ise pancarlar küçük kalır.
Şeker pancarı derin, tınlı, iyi drenajlı ve pH'ı 6,5–8,0 olan topraklarda iyi yetişir. Asidik topraklara ve su göllenmesine hassastır; sıkışmış ve taşlı toprakta kök çatallanır. Olgun bitki tuza oldukça dayanıklı olsa da çimlenme ve çıkış döneminde tuzdan çok etkilenir.
Şeker pancarı yaprakları sökümden sonra taze veya silaj yapılarak hayvan yemi olarak kullanılabilir ya da tarlaya karıştırılarak organik madde olarak toprağa kazandırılır. Yaprak ve baş kısmı topraktan kaldırılan besinin önemli bir bölümünü taşır. Tarlada bırakılan yapraklar sonraki ürüne azot ve potasyum sağlar.
Sökülen şeker pancarı fabrikaya teslim edilene kadar serin, gölgeli ve havadar yerde, üzeri yaprak veya örtüyle kapatılmış yığınlar hâlinde kısa süre saklanır. Güneşte ve ılık havada bekleyen pancar solunumla şeker kaybeder, donda kalan pancar ise bozulur. Bu yüzden söküm ve teslim arası mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.
Proverim, şeker pancarının çıkıştan sonra kökünü hızla derine indirmesini ve kireçli toprakta kilitli kalan fosfor, demir ve potasyumun alınmasını destekleyen, Bakanlık lisanslı 5 Bacillus türü içeren mikrobiyal gübredir. Kök bölgesine yerleşen bakteriler kılcal kök oluşumunu teşvik eder. Bu, yaprak örtüsünün erken kurulmasına ve kök kalınlaşması döneminde su ile potasyum akışına katkı sağlar.
Şeker pancarında Proverim 3 kez verilir: ekimden sonra ilk çıkışla topraktan, yapraklar geliştiğinde ve sıralar kapanmadan yapraktan, kök kalınlaşması ve şeker birikimi döneminde topraktan. Topraktan dozu 1 L ürün + 0,5 L şilempe, 200 L suya, 2 dekara kadar; yapraktan dozu 1 L ürün + 0,5 L şilempe, 300 L suya, 3 dekara kadardır.
Evet, Proverim NPK ve borlu gübrelerle aynı program içinde kullanılabilir. Önce 1 L ürünü 0,5 L şilempe ile karıştırın, sonra suya katın ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler ve dezenfektanlar ise canlı bakterilerin etkinliğini düşürdüğü için aynı tankta karıştırılmaz; aralarına en az 7–10 gün koyun.
Evet, şeker pancarında programın ikinci uygulaması yapraktandır ve yapraklar geliştiğinde, sıralar kapanmadan yapılır. 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suya karıştırılır ve 3 dekara kadar alana, sabah erken veya akşam serinliğinde püskürtülür. Sıralar kapandıktan sonra pülverizatörle tarlaya girmek yaprakları zedeler; bu yüzden zamanlama önemlidir.
Şeker pancarının 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.