
Rozet yavaş büyüyor
Aspir çıkıştan sonra uzun süre rozette kalır; bu dönemde yabancı ot ve kaymak bağlamış toprak genç bitkiyi geride bırakır.
Satın al
Çıkıştan tane dolumuna kadar aspirin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği: ne zaman, nasıl, ne kadar.

Aspir, kazık kökünü iki metreyi aşan derinliklere indirebilen, kuru tarımın en dayanıklı yağ bitkilerinden biridir. Bu kök, ilk haftalarda yavaş gelişen rozet döneminde kurulur. Az dallanma, az tabla ve boş tane çoğu zaman bu sessiz başlangıçta kökün yeterince derine inememesiyle ilgilidir.
3 kritik anı gör ↓Aspir için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Aspir çıkıştan sonra uzun süre rozette kalır; bu dönemde yabancı ot ve kaymak bağlamış toprak genç bitkiyi geride bırakır.

Sapa kalkma ve dallanmada azot yetmezse yapraklar açılır, bitki az dal verir.

Aspirde verim dal başına tabla sayısındadır. Seyrek veya çok sık ekim, kuraklık ve erken dönemde besin yetersizliği dallanmayı azaltır.

Tane dolumunda aşırı sıcak ve kuraklık tablada boş tane oranını artırır, yağ oranını düşürür.
Aspir belirtileri hakkında
Çok sık veya çok seyrek ekim, erken dönemde azot ve fosfor yetersizliği, kuraklık ve geç ekim dallanmayı azaltır. Az dal, az tabla ve düşük verim demektir.
Tane dolumunda aşırı sıcak, kuraklık, besin yetersizliği ve çiçeklenmede yağışlı hava tablada boş tane oranını artırır. Tane oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Aspir çıkıştan sonra doğal olarak uzun bir rozet dönemi geçirir; bu dönemde toprak üstü yavaş büyür. Rozetteki yavaşlık normaldir, bu sürede kök derine iner.
Carthamus tinctorius
Aspir çıkıştan sonra bir süre yerde yayılan bir rozet hâlinde kalır; bu dönemde toprak üstü yavaş, kazık kök ise hızlı büyür. Derin ve su tutan topraklarda kök iki metreyi aşabilir, bu da bitkiye kuraklıkta büyük bir avantaj verir. Sığ, taşlı veya sıkışmış toprakta bu avantaj kaybolur.
Aspirin besin ihtiyacı sapa kalkma ve dallanmayla artar, tabla oluşumu ve tane dolumunda en yüksek seviyeye çıkar. Dekardaki tabla sayısını dallanma, dallanmayı ise erken dönemdeki azot ve fosfor belirler. Orta Anadolu'nun kireçli topraklarında fosfor kolayca bağlanır.
Bitki probiyotiği, ekimle birlikte genç kazık köke yerleşerek kök gelişimine ve fosfor alımına yardımcı olur. Tabla görünüp çiçeklenme başlarken yapılan yapraktan uygulama bu döneme eşlik eder. Tane oluşumundaki uygulama ise kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler.
Aspir (Carthamus tinctorius), kazık kökü 2–3 m'ye inebilen, kuraklığa ve tuza en dayanıklı yağ bitkilerinden biridir. Aspir yetiştiriciliği Türkiye'de ağırlıkla Orta Anadolu, Göller Bölgesi ve Trakya'nın kuru tarım alanlarında Dinçer, Balcı, Remzibey-05, Linas, Olas gibi çeşitlerle yapılır. Bitki ilk haftalarını uzun bir rozet döneminde, toprağın altında kök kurarak geçirir; tabla sayısını ve tane dolumunu belirleyen şey, bu sessiz dönemde kökün ne kadar derine ve ne kadar hızlı inebildiğidir.
Aspir çıkıştan sonra 3–6 hafta yerde yassı bir rozet hâlinde kalır; üstte yavaş görünen bitki bu sürede kökünü derine gönderir. Bu dönemde yabancı otla rekabet en tehlikelidir.
Kök, toprağın derin katmanlarındaki suyu ve besini kullanır; bu yüzden aspir kuru yazlarda bile tane bağlayabilir. Sıkışmış bir katman kökü yüzlek bırakırsa bu avantaj kaybolur.
Sapa kalkan bitki yan dallar verir; her dalın ucunda bir tabla oluşur. Bitki başına tabla sayısı, verimin en önemli bileşenidir ve sapa kalkma döneminde belirlenir.
Aspir tuza orta–yüksek düzeyde dayanıklıdır; birçok tarla bitkisinin zorlandığı tuzlu topraklarda yetiştirilebilir. Ancak çimlenme ve rozet dönemi daha hassastır.
Sessiz rozet döneminde derin kök, sapa kalkmada çok dal ve dolu tabla için Proverim'deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen kökün ucuna yerleşip biyofilm kurar; büyüme düzenleyicileriyle yan kök ve kök tüyü oluşumunu teşvik eder. Rozet döneminde güçlenen kök, aspirin derin sudan yararlanmasını kolaylaştırır.
B. megaterium kireçli İç Anadolu topraklarında bağlı kalan fosforu çözer. Sapa kalkma döneminde yeterli fosfor, yan dal ve tabla sayısının oluşmasını destekler.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir; B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle stres etilenini dengeler. İkisi birlikte haziran–temmuz kuraklığında çiçeklenme ve tane bağlamaya yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Tane oluşumunda potasyum akışının sürmesi, tanenin dolgun gelişmesine ve yağ birikimine katkı sağlar.
Beş tür, aspirin uzun rozet döneminden tane olgunluğuna kadar kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim, çıkış ve rozet
Aspirin rozet dönemi aslında kök dönemidir. B. subtilis genç kökün ucuna tutunup biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Rozet ve sapa kalkma
Kireçli topraklarda fosfor kısa sürede bağlanır. B. megaterium bu kilitli fosforu çözer.
Hedef dönem: Sapa kalkma ve çiçeklenme
Aspir genellikle sulanmayan, kimi zaman tuzlu tarlalarda yetiştirilir. B. amyloliquefaciens kök çevresinde jel benzeri bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Tane oluşumu
Tablalar dolarken bitki potasyum ve suya en çok ihtiyaç duyar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Tabla görünümü ve çiçeklenme
Aspir çiçeklenmesi çoğunlukla yazın en sıcak günlerine denk gelir. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Aspirdeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Derin kazık kök, demir alımı | Ekim, çıkış ve rozet |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Dallanma, tabla sayısı | Rozet ve sapa kalkma |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Kuraklık ve tuz stresine destek | Sapa kalkma ve çiçeklenme |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Tane dolumu, yağ oranı | Tane oluşumu |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Çiçek ve tane tutumu, kalsiyum | Tabla görünümü ve çiçeklenme |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Rozet döneminde aspir enerjisini köke verir. Bakteriler genç kazık köke en baştan yerleşir; fosfor alımı ve kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Ekim sonrası tarla pülverizatörüyle toprağa

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Dallar uçta tabla bağlar ve çiçekler açmaya başlar. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır ve bu döneme eşlik eder.
Nasıl: Tarla pülverizatörü; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Tablalarda tane dolarken yaz sıcağı başlar. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; tane dolumuna eşlik eder.
Nasıl: Yağmurdan önce toprağa veya sulama suyuyla
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde tarla bitkileri programı uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, tabla görünüp çiçeklenme başlarken yapraktan, tane oluşumunda topraktan.
Topraktan uygulamaları tarla pülverizatörüyle, yağmurdan önce veya hemen sonra, toprak nemliyken yapın. Kuru toprağa verilen bakteri köke zor ulaşır.
Aspir çoğunlukla kıraç tarlada yetiştirildiği için topraktan uygulamaları toprak nemliyken, yağmurdan hemen önce veya yağmurdan sonraki ilk uygun günde tarla pülverizatörüyle toprağa püskürterek yapın. İlk uygulamada ekimden hemen sonra veya çıkışta sıra üzerine verin. Sulanan tarlada ürünü sulama suyuyla verin; damlada sulamanın son 15–20 dakikası, ardından 5 dakika temiz su.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Ana sapın ucundaki tabla belirginleşip ilk çiçekler sarı-turuncu renk vermeye başladığında, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yaprakları iyi ıslatacak şekilde püskürtün. Dikenli çeşitlerde tarlaya girişi azaltmak için yüksek gövdeli tarla pülverizatörü kullanın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Yazlık ekimde mart–nisan başında, toprak tavdayken ekilen tohum 7–14 günde çıkar. İlk uygulama ekimle birlikte veya filizler topraktan çıkarken yapılır; bakteriler kazık köke en baştan yerleşir.
1. uygulama · ekimle birlikte, ilk çıkışta · topraktan
Bitki haftalarca yerde rozet hâlinde kalır, ardından hızla sapa kalkıp dallanır. Bu dönemde yabancı ot temizliği ve üst gübre önemlidir.
Dal uçlarında tablalar belirir, önce ana tabla, ardından yan tablalar açar. Yapraktan uygulama çiçeklenmenin başladığı döneme eşlik eder.
2. uygulama · tabla görünüp çiçeklenme başlarken · yapraktan
Çiçekler solar, tablalarda taneler oluşup dolar. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler ve tanenin dolgun gelişmesine destek olur.
3. uygulama · tane oluşumu dönemi · topraktan
Yapraklar ve tablalar kahverengileşir, taneler sertleşir. Hasat biçerdöverle, tane nemi düştüğünde yapılır.
Yazlık aspirde ekim nisan ortasından sonraya kaldıkça çiçeklenme temmuz sıcağına denk gelir; tabla sayısı, tane ve yağ verimi belirgin düşer.
Yavaş gelişen rozet, hızlı büyüyen yabancı otlar karşısında ışık, su ve besin rekabetini kaybeder; bitki zayıf sapa kalkar.
Pulluk tabanı veya taşlı katman kazık kökü yana çevirir; aspirin derin sudan yararlanma avantajı kaybolur.
Sapa kalkmada azot ve fosfor yetmezse, ya da tarla gereğinden sık ekilmişse bitki az dal verir ve tablalar küçük kalır.
Tane oluşumunda su ve potasyum yetmezse tabladaki tanelerin bir bölümü boş ve hafif kalır, yağ oranı düşer.
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Rozet döneminde güçlenen kök, yaz kuraklığında derindeki suya ulaşmayı kolaylaştırır.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Orta Anadolu'nun kireçli topraklarında fosfor kolayca bağlanır.
B. licheniformis ve B. pumilus, kuraklık, yaz sıcağı ve tuzlu toprak gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Aspirde bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Hayır. Tüm aspir çeşitlerinde aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir; dikenli çeşitlerde yapraktan uygulamayı tarla pülverizatörüyle yapmak daha pratiktir.
Aspir, orta derecede tuzlu topraklara pek çok tarla bitkisinden daha iyi uyum sağlar. Bitki probiyotiği tuz stresi altında bitkiye destek olur, ancak toprak iyileştirmenin yerini tutmaz.
Yaprakların ve tablaların büyük kısmı kahverengileşip taneler sertleştiğinde hasat zamanı gelmiştir; genellikle temmuz sonu ile ağustos arasına denk gelir.
Aspirde kök, çiçek ve meyve
Aspir, yazlık olarak toprak tava gelir gelmez mart başı–nisan ortası arasında, kışlık olarak ise kışı ılık bölgelerde ekim–kasım aylarında ekilir. Orta Anadolu'da erken ilkbahar ekimi en yüksek verimi verir; ekim geciktikçe tane ve yağ verimi düşer. Aspir hafif donlara rozet döneminde dayanabildiği için erken ekimden çekinilmemelidir.
Aspir hububat mibzeriyle genellikle 30–45 cm sıra arası ve 5–10 cm sıra üzeri mesafeyle, 3–5 cm derinliğe ekilir. Dekara 2,5–4 kg tohum kullanılır; hedef, metrekarede yaklaşık 30–40 bitkidir. Ekimden önce tarla iyi tava getirilmeli ve yabancı ottan temizlenmelidir.
Aspir, iyi hazırlanmış tava erken ilkbaharda ekilip, rozet döneminde yabancı ottan temiz tutularak ve sapa kalkmada üst gübre verilerek yetiştirilir. Kuru tarıma uygun olduğu için çoğu yerde sulanmaz; sulama yapılacaksa sapa kalkma ve çiçeklenme başlangıcı en uygun dönemlerdir. Hasat temmuz–ağustosta biçerdöverle yapılır.
Yazlık aspir, ekimden yaklaşık 80–100 gün sonra, genellikle haziran sonu–temmuz başında çiçek açar. Önce ana sapın ucundaki tabla, ardından yan dallardaki tablalar açar; çiçeklenme 3–4 hafta sürer. Çiçekler sarı, turuncu veya kırmızı olabilir.
Aspir ekiminde fosforun tamamı ve azotun yarısı 20-20-0 veya DAP gibi bir taban gübresiyle, kalan azot rozet sonu–sapa kalkma başında üre veya amonyum nitratla verilir. Kuru koşullarda dekara saf olarak 6–8 kg azot ve 4–6 kg fosfor yeterlidir; sulu koşullarda azot 12–15 kg'a çıkabilir. Potasyum toprak analizine göre eklenir. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Aspir kuru tarıma uygun bir bitkidir ve çoğu yerde sulanmadan yetiştirilir; ancak sulama yapılabiliyorsa verim belirgin artar. En etkili sulama dönemleri sapa kalkma ve çiçeklenme başlangıcıdır. Tane dolumunda aşırı sulama ve su göllenmesi kökü havasız bırakır.
Aspirde yaprak sararması çoğunlukla sapa kalkmada azot eksikliği, kireçli toprakta demir alımının zorlaşması veya su göllenen yerlerde kökün havasız kalmasıyla ortaya çıkar. Alt yapraklardaki sararma azot, genç yapraklardaki damar arası sararma demir işaretidir. Lekeli ve yayılan sararma görürseniz bitki koruma uzmanına danışın.
Aspir, tablaların kahverengiye dönüp tane neminin yaklaşık %8–10'a indiği dönemde hububat biçerdöveriyle, tabla yüksekliği bitkinin tablalı kısmını alacak şekilde ayarlanarak hasat edilir. Batör devri buğdaya göre düşürülmeli, batör–kontrbatör aralığı açılmalıdır; böylece taneler kırılmadan tabladan ayrılır. Sabahın erken saatlerinde nem nedeniyle tane ayrılması zorlaşabilir.
Türkiye'de aspirde dekara ortalama verim yaklaşık 130–170 kg'dır. Kuru tarımda iyi yıllarda 150–200 kg, sulu koşullarda 250–300 kg'ın üzerine çıkılabilir. Verimi en çok ekim zamanı, bitki başına tabla sayısı ve tane dolumundaki su belirler.
Aspir Türkiye'de en çok Konya, Ankara, Eskişehir, Afyon, Burdur ve Isparta gibi Orta Anadolu ve Göller Bölgesi illerinde, ayrıca Trakya'da yetişir. Sıcak ve kuru yaz, serin ve nemli bahar ister. Derin, su tutan, kireçli-tınlı topraklarda iyi sonuç verir; tuzlu topraklara da uyum sağlar.
Bacillus, karışım ve uygulama
Aspir, papatyagillerden, tek yıllık, kazık köklü ve genellikle dikenli yapraklı bir yağ bitkisidir. Tanesinde %30–40 yağ bulunur; yağı linoleik veya oleik asitçe zengin tiplerdedir. Çiçekleri eskiden boya ve baharat olarak da kullanılmıştır.
Türkiye'de yaygın aspir çeşitleri arasında Dinçer, Balcı, Remzibey-05, Linas, Olas, Göktürk ve Zirkon sayılabilir. Dinçer, tabla sayısı ve bin tane ağırlığı yüksek, kuru tarıma uyumlu bir çeşit olarak öne çıkar. Bölgenizde denenmiş, sertifikalı tohum tercih edin.
Aspir, kuru tarım alanlarında buğday–nadas sistemine nadas yerine girerek ekim nöbetine alınır. Aynı tarlaya en az 3–4 yıl arayla ekilmelidir. Derin kökü toprağın alt katmanlarını değerlendirdiği için ardından gelen hububatın gelişimini olumlu etkiler.
Aspir için ideal toprak pH'ı 6,0–8,0'dır; tuza orta–yüksek düzeyde dayanıklıdır ve verim kaybı yaklaşık 5–6 dS/m üzerinde başlar. Kireçli topraklara iyi uyum sağlar, ancak fosfor ve demir alımı kısıtlanabilir. Su göllenen, drenajı zayıf topraklar aspir için uygun değildir.
Aspir, düşük girdi ve kuru tarıma uyumu sayesinde, nadas bırakılan alanlarda ek gelir sağlayan kârlı bir alternatif olabilir. Sözleşmeli üretim ve yağlı tohum destek primleri kârlılığı artırır. Kesin sonuç verim, alım fiyatı ve girdi maliyetine bağlıdır; güncel bilgiler için il tarım müdürlüğüne danışın.
Proverim aspirde kazık kökün erken ve derin gelişmesini, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve kuraklık-tuz stresinde kökün dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Dallanmaya ve tablanın dolgun dolmasına yardımcı olur.
Aspirde Proverim 3 kez uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, tabla görünüp çiçeklenme başlarken yapraktan, tane oluşumu döneminde topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile karıştırılıp 200 L suyla 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suyla 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve sıvı gübrelerle aynı tankta kullanılabilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim'i en az 7–10 gün arayla verin.
Evet, aspirde 3 uygulamadan biri tabla görünüp çiçeklenme başlarken yapraktan yapılır. 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suya karıştırılıp 3 dekara kadar, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken püskürtülür. İlk ve son uygulama ise bakterilerin köke ulaşması için topraktan yapılır.
Aspirin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.