
Çıkış seyrek ve yavaş
Soğuk ve kaymak bağlamış toprakta fasulye zor çıkar. Ekimden sonraki ilk günlerde kökün hızla kurulması gerekir.
Satın al
Çıkış, çiçek ve bakla: taze fasulyenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği.

Fasulye, kökündeki nodüllerde azotunun bir kısmını kendi sağlayabilen bir baklagildir; ama bunun için canlı, havadar ve dengeli bir kök bölgesi ister. Sıcağa ve kuru rüzgâra karşı hassas çiçekleri, kök su ve besine yetişemediğinde ilk dökülen organdır. Seyrek çıkış, solgun yaprak ve boş kalan bakla çoğu zaman kökte başlayan bir hikâyedir.
3 kritik anı gör ↓Fasulye için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Soğuk ve kaymak bağlamış toprakta fasulye zor çıkar. Ekimden sonraki ilk günlerde kökün hızla kurulması gerekir.

Fasulye kireçli toprakta demiri almakta zorlanır; genç yapraklar sarımsı görünebilir. Besin toprakta olsa da köke ulaşmayabilir.

Sıcak ve kuru rüzgâr, düzensiz sulama ve 30 °C üstü sıcaklık fasulyede çiçek dökümünün en sık sebepleridir.

Bakla dolumunda su ve fosfor ihtiyacı en yüksektir. Kök zayıfsa baklalar ince ve boş kalır.
Fasulye belirtileri hakkında
Yüksek sıcaklık (30 °C üstü), kuru rüzgâr, düzensiz sulama ve fazla azot en sık sebeplerdir. Çiçeklenmede toprağı kurutmayın; çiçeklenme başlangıcında yapraktan uygulama bitkiye eşlik eder.
Kireçli toprakta demir eksikliği (genç yapraklarda damar arası sararma), aşırı sulamada kökün havasız kalması ve azot yetersizliği en sık sebeplerdir. Kesin karar için toprak ve yaprak analizi yaptırın.
Geç toplanan baklada lif artar ve tane belirginleşir; kuraklık ve sıcak bu süreci hızlandırır. Bazı çeşitler de doğası gereği kılçıklıdır. Baklaları taneler belirginleşmeden toplayın ve bakla döneminde sulamayı düzenli tutun.
Phaseolus vulgaris
Fasulye kazık kök ve çevresinde yayılan yan köklerle büyür; köklerdeki nodüller toprakta yaşayan Rhizobium bakterileriyle birlikte oluşur. Bu ortaklık havadar, sıkışmamış ve aşırı ıslak olmayan toprakta iyi çalışır. Kaymak bağlayan ve soğuk toprakta hem çıkış hem de nodül oluşumu gecikir.
Fasulye fosfora çok duyarlıdır; kök, nodül ve çiçek gelişimi fosforla yakından ilgilidir. Bakla oluşumunda su ve potasyum ihtiyacı en yüksek düzeye çıkar. Kireçli topraklarda fasulye demiri almakta zorlanır ve genç yapraklar sarımsı görünür; tuza ise en hassas sebzelerden biridir.
Bitki probiyotiği fasulyede ekimle birlikte veya ilk çıkışta köke yerleşir ve kök gelişimiyle fosfor alımını destekler. Çiçeklenme başlangıcında yapraktan uygulama hassas çiçek dönemine eşlik eder; bakla oluşumunda topraktan uygulama kök bölgesini tazeler. Rhizobium bakterilerinin yerini almaz, farklı bir işe yardımcı olur.
Fasulye (Phaseolus vulgaris), dona ve soğuk toprağa hiç dayanamayan sıcak mevsim baklagilidir. Fasulye yetiştiriciliği bodur (oturak) ve sırık tiplerde; ayşe kadın, Gina, Sarıkız, Romano tipi yassı ve horoz fasulyesiyle taze bakla için yapılır. Kökündeki nodüller azotunun bir kısmını havadan sağlar; ama taze baklanın tonajını belirleyen asıl şey çiçeklenmeden bakla dolumuna kadar geçen birkaç haftada kökün ne kadar su, fosfor ve potasyum taşıyabildiğidir.
Kökteki pembe nodüller, toprakta yaşayan Rhizobium bakterileriyle kurulur. Bu ortaklık soğuk, sıkışık ve havasız toprakta yavaş çalışır; fosfor yetmezse nodül sayısı azalır.
Fasulye çiçeği kendi kendini döller; 30 °C'nin üstünde, kuru rüzgârda ve susuz toprakta polen zayıflar, çiçek bakla bağlamadan dökülür.
Fasulyede verim kaybı toprak tuzluluğu yaklaşık 1 dS/m'yi geçince başlar; her birim artışta verim belirgin düşer. Kısa ve yüzlek kök, kuruyan ve tuzlanan üst katmana bağımlıdır.
Taze fasulyenin değeri lifsiz, gevrek ve düz baklasındadır. Su ve besin aksadığında bakla eğrilir, tane erken belirginleşir, lif artar.
Kısa sürede açan çiçeği baklaya, baklayı gevrek ve dolgun ürüne çevirmek için Proverim'deki 5 Bacillus türü kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır:
B. subtilis çimlenen tohumun kök ucuna tutunup biyofilm kurar; büyüme düzenleyicileriyle yan kök ve kök tüyü oluşumunu teşvik eder. Daha çok kök ucu, Rhizobium nodüllerinin oturacağı daha geniş bir alan demektir.
B. megaterium kireçli toprakta bağlı kalan fosforu çözer. Fosfor hem nodüllerin çalışması hem de çiçek tomurcuklarının güçlü oluşması için fasulyenin en çok aradığı besindir.
B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle sıcak ve kuraklıkta yükselen stres etilenini dengeler; B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan polisakkaritler üretir. İkisi birlikte çiçeklerin baklaya dönmesine yardımcı olur.
B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer. Bakla dolumunda potasyum ve su akışının kesilmemesi, baklanın düz, gevrek ve ağır gelişmesine katkı sağlar.
Beş tür, fasulyenin ekimden son kesime kadar süren kısa ama yoğun sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Ekim ve ilk çıkış
Fasulye kökü soğuk ve kaymak bağlamış toprakta ağır başlar. B. subtilis çimlenen kökün ucuna yerleşip biyofilm oluşturur.
Hedef dönem: Çıkış ve çiçeklenme öncesi
Fasulye fosfora en duyarlı sebzelerdendir; nodüllerin çalışması bile fosfora bağlıdır. B. megaterium toprakta kilitli kalan fosforu çözer.
Hedef dönem: Vejetatif dönem ve yaz sıcağı
Fasulye tuza en duyarlı sebzelerden biridir. B. amyloliquefaciens kök çevresinde hızla çoğalıp jel benzeri bir tampon tabaka kurar.
Hedef dönem: Bakla oluşumu ve hasat
Baklalar dolarken fasulyenin potasyum ve su ihtiyacı en yükseğe çıkar. B. licheniformis kil arasına sıkışmış potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve bakla bağlama
Sıcak bir öğleden sonra fasulyede çiçek dökümünü başlatabilir; arkasında yükselen stres etileni vardır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Fasulyedeki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Kılcal kök, demir alımı, hızlı çıkış | Ekim ve ilk çıkış |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz ve organik asit | Nodül gücü, çiçek tomurcuğu | Çıkış ve çiçeklenme öncesi |
| B. amyloliquefaciens | Ekzopolisakkarit (EPS), kök kolonizasyonu | Tuz ve kuraklık stresine destek | Vejetatif dönem ve yaz sıcağı |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz-amilaz | Gevrek, ağır, düz bakla | Bakla oluşumu ve hasat |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Çiçek tutumu, kalsiyum alımı | Çiçeklenme ve bakla bağlama |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Bakteriler çimlenen genç köke en baştan yerleşir; fosfor alımı ve kök gelişimi desteklenir.
Nasıl: Ekim sonrası can suyu, damlama veya yağmurlama

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Fasulye çiçeklenirken enerjisini bakla bağlamaya yöneltir. Yapraktan uygulama bu dönemde besin alımına eşlik eder.
Nasıl: Sabah erken veya akşamüstü püskürtme

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Baklalar dolarken su ve besin ihtiyacı en üst düzeydedir. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir; dolum desteklenir.
Nasıl: Damlama veya can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Fasulyede tarla bitkileri takvimi uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla oluşumunda topraktan.
Hayır, iki tipte de 3 dönem ve doz aynıdır. Sırık fasulyede hasat uzun sürdüğü için bakla oluşumundaki uygulamayı ilk baklalar dolarken yapın.
Damla sulamada önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirerek ürünü kök bölgesine indirin. Damlası olmayan tarlada toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra sıra diplerine can suyu olarak ya da pülverizatörle toprağa verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
İlk çiçekler açmaya başlarken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yaprakların iki yüzü ıslanacak şekilde püskürtün. Sırık fasulyede bitkinin üst kısmına kadar ulaşan ince damlalı meme kullanın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Toprak yeterince ısındıktan sonra ekilen tohum 1–2 hafta içinde çıkar. İlk uygulama ekimle birlikte veya filizler topraktan çıkarken yapılır; bakteriler genç köke en baştan yerleşir.
1. uygulama · ekimle birlikte, ilk çıkışta · topraktan
Bitki gerçek yapraklarını açar, sırık tiplerde sarılma başlar, köklerde nodüller görünür. Bu dönemde toprağı kaymaktan kurtaran çapa ve dengeli sulama kökün havasını ve nodülün çalışmasını destekler.
İlk çiçekler açtığında bitki enerjisini bakla bağlamaya yöneltir. Yapraktan uygulama bu hassas döneme eşlik eder.
2. uygulama · çiçeklenme başlangıcı · yapraktan
Baklalar uzayıp dolarken su ve potasyum ihtiyacı en yükseğe çıkar. Topraktan uygulama kök bölgesindeki bakteri nüfusunu tazeler; sırık fasulyede uzun süren kesimler boyunca kökün çalışmasını destekler.
3. uygulama · bakla oluşumu · topraktan
Toprak yeterince ısınmadan ekilen tohum su çekip şişer ama çimlenemez; kaymak bağlayan toprakta filiz yüzeye çıkamaz.
30 °C üstü sıcak, kuru rüzgâr, susuz toprak ve çiçeklenmede yapılan çapa polen canlılığını ve kökü zorlar; açan çiçeklerin önemli bölümü bakla bağlamadan dökülür.
Tuzlu su veya tuzlu toprakta yaprak kenarları kavrulur, bitki bodur kalır; fasulye bu konuda en hassas sebzelerdendir.
Bakla uzarken yaşanan su stresi, aşırı sıcak ve eksik döllenme baklanın bir tarafının geride kalmasına, eğrilmesine yol açar.
Kuraklık ve geciken kesimde bakla duvarında lif artar, taneler kabarır; gevrek taze fasulye yerine sert ve kılçıklı ürün çıkar.
B. megaterium topraktaki bağlı fosforun bitkinin alabileceği hâle gelmesine yardımcı olur. Baklagillerde kök ve nodül gelişimi için fosfor önemlidir.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Kireçli topraklarda fasulyenin sık yaşadığı bir sıkıntıdır.
Bacillus türlerinin ürettiği büyüme düzenleyicileri yan kök ve kök tüyü oluşumunu destekler. Daha çok kök, daha geniş bir besin ve su alanı demektir.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Fasulyede bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Hayır. Rhizobium, fasulye kökünde nodül oluşturan ayrı bir bakteri grubudur. Proverim'deki Bacillus türleri ise kök gelişimini ve besin alımını destekler; ikisi farklı işler görür.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Hayır. Gübre programınıza devam edin. Bitki probiyotiği gübrenin yerini almaz; besinin köke daha iyi ulaşmasına ve kök gelişimine yardımcı olur. Hazır gübre karışımlarıyla tankta uzun süre bekletmeyin.
Evet. Taze ve kuru fasulyede aynı 3 dönem geçerlidir; kuru fasulyede bakla oluşumu uygulaması tane dolum dönemine denk gelir. Barbunya için ayrı sayfamıza bakabilirsiniz.
Soğuk ve ıslak toprakta tohum şişer ama çimlenemez; kaymak bağlayan toprakta filiz yüzeye çıkamaz. Toprak 12–15 °C üstüne ısınmadan ekim yapmayın, tohumu çok derine atmayın ve ekimden sonra kaymak bağlatacak ağır sulamadan kaçının.
Fasulyede kök, çiçek ve meyve
Fasulye, son don geçip toprak 10 cm derinlikte en az 12–15 °C'ye ısındığında ekilir; bu çoğu bölgede nisan sonu ile haziran ortası arasıdır. Sahil bölgelerinde nisan ortasında, iç ve yüksek bölgelerde mayıs ortasından sonra ekim yapılır. Akdeniz ve Ege'de ikinci ürün olarak temmuz–ağustosta da ekilir; seralarda ilkbahar ve sonbahar dönemleri değerlendirilir.
Fasulye 3–5 cm derine, bodur çeşitlerde 40–50 cm sıra arası ve 15–20 cm sıra üzeri, sırık çeşitlerde 50–60 cm sıra arası ve 20–30 cm sıra üzeri mesafeyle ekilir. Ocak usulünde her ocağa 2–3 tohum atılabilir. Tane iriliğine göre dekara yaklaşık 6–12 kg tohum yeterlidir.
Fasulye, toprak 18–25 °C'de ve tavındayken 6–10 günde çıkar. Toprak 12–15 °C civarındaysa çıkış 2 haftayı bulabilir; daha soğuk ve ıslak toprakta tohum şişip çimlenemeden kalabilir. Ekimden sonra kaymak bağlatacak ağır sulamadan kaçının.
Fasulyede en kritik sulama dönemi çiçeklenme ve bakla oluşumudur; bu dönemde toprak kurumaya başlamadan su verilmelidir. Çıkıştan sonra kökün derine inmesi için ilk haftalarda kontrollü sulanır. Damla sulamada sıcak havada 2–4 günde bir düzenli su verilir; çiçeklenmede salma ve yağmurlama sulama çiçek dökümünü artırabileceği için damla tercih edilir.
Fasulye en çok fosfor ve potasyumu sever; azotun bir kısmını kökündeki nodüllerle kendisi sağlar. İlk gelişmede az miktarda azot, çiçeklenme ve bakla döneminde fosfor ve potasyum ihtiyacı artar. Kireçli topraklarda demir ve çinko eksikliğine karşı dikkatli olunmalıdır.
Fasulye gübrelemesi toprak analizine göre, ekimde fosfor-potasyum ağırlıklı taban gübresi ve düşük azotla başlar. Çiçeklenmeden itibaren potasyum ağırlıklı beslenir; aşırı azot yaprağı büyütür, çiçek ve bakla bağlamayı azaltır. Yaprak gübreleri, toprakta besin dengesiz olduğunda kritik dönemlerde tamamlayıcı olarak kullanılır. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Fasulyede yaprak gübresi en çok çiçeklenme öncesi ve bakla bağlama döneminde işe yarar. Bu dönemde fosfor, potasyum ve bor-çinko içeren yaprak gübreleri hassas çiçek dönemine eşlik eder. Uygulama sabah erken veya akşam serinliğinde, sıcak ve rüzgârlı saatler dışında yapılmalıdır.
Sararmaya iyi gelen şey, sebebini bulup düzeltmektir: kireçli toprakta demir, havasız toprakta drenaj, yaşlı yaprakta azot-magnezyum desteği. Genç yapraklarda damar arası sararma demir alımının zorlaştığını, alt yapraklarda sararma azot veya magnezyum eksikliğini gösterir. Aşırı sulamadan kaçınmak ve toprak-yaprak analizi yaptırmak en doğru adımdır; lekeli ve yayılan sararmada bitki koruma uzmanına danışın.
Fasulyenin bakla bağlamamasının en sık sebepleri 30 °C üstü sıcak, kuru rüzgâr, çiçeklenmede susuzluk ve fazla azottur. Aşırı azotla yaprağa kaçan bitki az çiçek açar; sıcak ve kurakta açan çiçekler döllenmeden dökülür. Çiçeklenmede çapa yapmak da çiçek dökümünü artırır.
Fasulye çiçek açmıyorsa genellikle fazla azotla yaprağa kaçmış, fazla gölgede kalmış ya da çok geç ekilmiştir. Azotu azaltın, fosfor ve potasyum dengesini sağlayın, bitkilerin güneş almasına dikkat edin. Bazı sırık çeşitler de doğası gereği bodurlara göre daha geç çiçeklenir.
Bacillus, karışım ve uygulama
Taze fasulye, bodur çeşitlerde ekimden yaklaşık 50–60 gün, sırık çeşitlerde 60–75 gün sonra toplanmaya başlar. Baklalar çeşide özgü boya ulaşmış, taneler belirginleşmeden ve bakla kırıldığında çıt diye kopuyorken hasat edilir. Sırık fasulyede 2–4 günde bir kesim yapılır; geciken kesim lifi artırır ve yeni çiçeklenmeyi yavaşlatır.
Taze fasulyede dekara verim bodur çeşitlerde ortalama 1–1,5 ton, sırık çeşitlerde 1,5–2,5 tondur. İyi bakımlı sırık fasulye ve seralarda verim 3 tonun üstüne çıkabilir. Verimi en çok çiçeklenme–bakla dolumu dönemindeki su ve besin düzeni belirler.
Fasulye verimini artırmanın yolu, toprağı ısınınca ekmek, çiçeklenme ve bakla döneminde suyu kesmemek ve azotu abartmamaktır. Fosfor-potasyum dengesi kurun, çiçeklenmede çapa yapmayın, sırık fasulyede ipleri sarılma başlamadan gerin. Baklaları zamanında toplamak bitkinin yeni çiçek açmasını sağlar.
Türkiye'de yaygın taze fasulye çeşitleri sırık tipte ayşe kadın, Gina, Sarıkız, Bourgondia, horoz ve Romano tipi yassı fasulyeler; bodur tipte oturak ve çalı fasulyesidir. En verimli tohum bölgeye ve pazara göre değişir; sırık çeşitler uzun kesim dönemi sayesinde dekardan daha fazla ürün verir. Sertifikalı tohum ve bölgede denenmiş çeşit tercih edin.
Sırık fasulyede ip veya sırık, bitkiler 15–20 cm boylandığında ve sarılma başlamadan önce kurulur. 2–2,5 m yüksekliğindeki kamış, sırık ya da tel üzerine gerilen ipler kullanılır. Geç kurulan destekte sürgünler birbirine dolanır, bitki yere yatar ve bakla kalitesi düşer.
Fasulye için ideal toprak pH'ı 6,0–7,0, tuzluluk (EC) sınırı yaklaşık 1 dS/m'dir. pH 7,5'in üstünde demir, çinko ve fosfor alımı zorlaşır. Fasulye tuza en duyarlı sebzelerdendir; tuzlu sulama suyu olan yerlerde verim belirgin düşer.
Proverim fasulyede kök gelişimini, bağlı fosfor ve potasyumun çözülmesini ve sıcak-tuz stresinde kökün dayanmasını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü, Bakanlık lisanslı bir mikrobiyal gübre olarak kök bölgesinde iş bölümüyle çalışır. Çiçeğin baklaya dönmesine ve baklanın dolgun gelişmesine yardımcı olur.
Fasulyede Proverim 3 kez uygulanır: ekimle birlikte veya ilk çıkışta topraktan, çiçeklenme başlangıcında yapraktan, bakla oluşumunda topraktan. Topraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile karıştırılıp 200 L suyla 2 dekara kadar verilir. Yapraktan uygulamada 1 L ürün 0,5 L şilempe ile 300 L suyla 3 dekara kadar püskürtülür.
Evet, Proverim suda çözünen NPK ve sıvı gübrelerle aynı sulamada verilebilir. Ürünü önce şilempeyle karıştırıp sonra tanka ekleyin ve karışımı aynı gün kullanın. Bakırlı ürünler, klorlu su ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırmayın; bakırlı bir uygulama yaptıysanız Proverim'i en az 7–10 gün arayla verin.
Evet, Rhizobium aşısı ve Proverim farklı işler gördüğü için birlikte kullanılabilir. Rhizobium nodül kurar; Proverim'deki Bacillus türleri kök gelişimine ve besin alımına yardımcı olur. Aşı tohuma ekimden hemen önce uygulanır, Proverim ise ilk çıkışta topraktan verilir; ikisini aynı kapta karıştırmayın.
Fasulyenin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.