
Yeni sürgün kısa
Şeftali gelecek yılın meyvesini bu yılın sürgününde taşır. Kısa sürgün, ertesi yıl az ürün demektir.
Satın al
Göz uyanışı, çiçek ve meyve tutumu: şeftalinin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. Ne zaman, nasıl, ne kadar?

Şeftali meyvesini yalnızca bir önceki yılın sürgünlerinde taşır; bu yüzden her yıl güçlü yeni sürgün vermek zorundadır. Bir yandan bu yılın meyvesini doldururken bir yandan gelecek yılın dallarını büyütür. Küçük meyve, sararan yaprak ve kısa sürgün, kökün bu çifte yüke yetişemediğini gösterir.
3 kritik anı gör ↓Şeftali için Proverim1 L 949 TL'den · tek uygulamada topraktan 2 dekar · Bakanlık tescilli
Sezonluk ihtiyacımı hesapla Satın al
Şeftali gelecek yılın meyvesini bu yılın sürgününde taşır. Kısa sürgün, ertesi yıl az ürün demektir.

Kireçli toprakta damarlar yeşil kalıp arası sararıyorsa demir alımı yetersiz olabilir. Şeftali bu duruma en hassas meyvelerdendir.

Erken çiçek açan şeftalide soğuk ve yağmur tutumu düşürür. Çiçek gözlerinin bir önceki yıl iyi beslenmesi de belirleyicidir.

Şeftalide seyreltme yapılmazsa meyveler küçük kalır. Hasattan önceki son haftalarda su eksikliği de irileşmeyi durdurur.
Şeftali belirtileri hakkında
Seyreltme yapılmaması, hasattan önceki son haftalarda su eksikliği, potasyum yetersizliği ve zayıf kök en sık sebeplerdir. Dalda meyveleri aralıklı bırakın; meyve tutumunda topraktan uygulama kök bölgesini destekler.
Çekirdek sertleşirken meyvenin birden hızlı büyümesi, özellikle kuraklıktan sonra bol sulama, çekirdeğin çatlamasına yol açabilir. Sulamayı düzenli tutun, aşırı seyreltme ve ani bol sudan kaçının.
Prunus persica
Şeftali kökü havaya çok ihtiyaç duyar; hafif, süzek ve sıcak toprakları sever. Ağır ve su tutan toprakta kökler boğulur, ağaç kısa sürede zayıflar. Kireçli toprakta ise kullanılan anaca göre demir alımı belirgin şekilde zorlaşabilir.
Şeftali hızlı büyüyen ve çok besin tüketen bir ağaçtır: baharda sürgün için azot, meyve irileşirken potasyum ve su ister. Meyve büyümesi iki hızlı dönem halinde ilerler; son haftalardaki hızlı irileşmede su eksikliği meyveyi küçük bırakır. Kireçli toprakta genç yapraklarda damar arası sararma sık görülür.
Bitki probiyotiği şeftalide kökün uyandığı dönemde kök bölgesine yerleşir; kök gelişimine ve demir, fosfor alımına yardımcı olur. Meyve tutumundaki ikinci topraktan uygulama, meyve ve yeni sürgünün birlikte büyüdüğü döneme eşlik eder.
Şeftali (Prunus persica), meyve ağaçları içinde en hızlı büyüyen ve en erken meyveye yatanlardandır; ömrü ve verimli dönemi ise kısadır. Şeftali yetiştiriciliği Türkiye'de Bursa, Çanakkale, Mersin, İzmir ve Denizli başta olmak üzere sofralık (Glohaven, Redhaven, J.H. Hale, Cresthaven), sanayilik ve yassı tiplerle yapılır. Şeftali meyvesini yalnızca bir önceki yılın sürgününde taşıdığı için aynı sezonda hem meyve doldurmak hem gelecek yılın sürgününü büyütmek zorundadır; kök bu çifte yüke yetişemezse meyve küçük kalır, yapraklar sararır.
Çiçek gözleri bir önceki yılın sürgünü üzerinde oluşur ve aynı dal ikinci kez meyve vermez. Bu yüzden şeftali her yıl budama ve beslemeyle yenilenmek zorundadır.
Meyve önce hücre bölünmesiyle büyür, sonra çekirdek sertleşirken yavaşlar, hasattan önceki son 4–6 haftada ise hacminin yarıdan fazlasını kazanır.
Şeftali kökü oksijene çok ihtiyaç duyar; ağır ve su tutan toprakta kısa sürede zayıflar. Hafif, süzek, derin topraklarda en iyi gelişir.
Yüksek pH ve aktif kireç, şeftalide demir alımını belirgin şekilde düşürür. GF677 gibi anaçlar kirece daha dayanıklıdır.
Her yıl hem meyve hem sürgün yenileyen şeftalinin kök bölgesinde, Proverim'deki 5 Bacillus türü farklı darboğazlarda çalışır:
B. subtilis sideroforlarla kireçli toprakta kilitlenen demiri köke taşır; oksin-sitokinin öncülleriyle yeni emici kök oluşumunu teşvik eder. Bu, genç yaprakların yeşil ve geniş açılmasına katkı sağlar.
B. megaterium kalsiyuma bağlanan fosforu çözerek erken bahardaki kök ve çiçek enerjisine destek olur. B. pumilus ACC deaminaz enzimiyle soğuk ve yağmurlu çiçeklenmede stres etilenini dengelemeye yardım eder.
B. licheniformis kilde bağlı potasyumu çözer; hasattan önceki son hızlı büyüme haftalarında su ve şekerin meyveye taşınmasını, kırmızı rengin ve Brix'in oluşmasını destekler.
B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan ekzopolisakkaritler üretir; yaz sıcağında ve tuzlu sulama suyunda kökün su almaya devam etmesine yardımcı olur.
Beş tür, şeftalinin göz uyanışından hasada kadar süren yoğun sezonunda kök bölgesinde farklı görevler üstlenir.
Hedef dönem: Göz uyanışı ve sürgün
Şeftali, kireçli toprakta demir alımı en zor meyvelerdendir. B. subtilis kök uçlarına tutunarak bu darboğazda çalışır.
Hedef dönem: Göz uyanışı ve çiçek
Şeftali, meyve ağaçları içinde en erken çiçek açanlardandır. B. megaterium bu erken başlangıç için bağlı fosforu çözer.
Hedef dönem: Tutum ve yaz
Erkenci şeftalide hasat, geççide yaz sıcağının ortasına denk gelir. B. amyloliquefaciens kök çevresinde su tutan bir tampon kurar.
Hedef dönem: Meyve büyütme ve hasat öncesi
Son irileşme döneminde şeftalinin potasyum ihtiyacı zirveye çıkar. B. licheniformis kil arasındaki potasyumu çözer.
Hedef dönem: Çiçeklenme ve tutum
Erken çiçek açan şeftalide soğuk ve yağmur stres etilenini artırır. B. pumilus hormon dengesini korumaya yardım eder.
| Bakteri türü | Temel mekanizma | Şeftalideki katkısı | Hedef dönem |
|---|---|---|---|
| B. subtilis | Oksin-sitokinin, siderofor, biyofilm | Demir alımı, yeni emici kök | Göz uyanışı ve sürgün |
| B. megaterium | Fosfataz, fitaz, organik asit | Kök ve çiçek enerjisi | Göz uyanışı ve çiçek |
| B. amyloliquefaciens | Kök kolonizasyonu, EPS | Sıcak, kuraklık ve tuz stresine destek | Tutum ve yaz |
| B. licheniformis | Potasyum çözme, proteaz, amilaz | İri meyve, renk, Brix | Meyve büyütme ve hasat öncesi |
| B. pumilus | ACC deaminaz, giberellin | Çiçek tutumu, sürgün, kalsiyum | Çiçeklenme ve tutum |

1. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Şeftali erken uyanır; kök, pembe çiçekler açılmadan önce çalışmaya başlar. Bakteriler bu dönemde kök bölgesine yerleşir.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu

2. uygulama · 1 L / 300 L su · 3 dekara kadar
Çiçekler döküldükten sonra yeni sürgünler hızla yaprak açar. Yapraktan uygulama yaprak yüzeyine yararlı bakteri taşır.
Nasıl: Atomizör; sabah erken veya akşamüstü

3. uygulama · 1 L / 200 L su · 2 dekara kadar
Tutumdan sonra meyve ve yeni sürgün birlikte büyür; besin ihtiyacı katlanır. Kök çevresindeki bakteri nüfusu tazelenir.
Nasıl: Damlama veya taç izdüşümüne can suyu
Uygulama zamanı hakkında
Resmi takvimde 3 uygulama vardır: gözler uyanmadan önce topraktan, çiçeklenme sonrası yapraklar oluştuğunda yapraktan, meyve tutumu zamanında topraktan.
Dönemler ağacın gelişimine göre belirlenir. Erkenci çeşitlerde tutumdan hasada süre kısa olduğu için üçüncü uygulamayı tutum görülür görülmez yapın.
Şeftalide ürün taç izdüşümüne, emici köklerin yoğun olduğu halkaya verilir. Damlama sulamalı bahçede önce normal sulamayı yapın; sulamanın son 15–20 dakikasında ürünü gübre tankından verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Sulanmayan bahçede toprak nemliyken, yağmurdan önce veya hemen sonra taç izdüşümüne can suyu olarak verin.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 200 L su · 2 dekara kadar
Pembe taç yapraklar döküldükten sonra yeni yapraklar açılırken, sabah erken veya akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken atomizörle püskürtün. Yaprakların iki yüzü de ıslanmalı; rüzgârda ve öğle sıcağında uygulama yapmayın.
1 L ürün + 0,5 L şilempe → 300 L su · 3 dekara kadar
Uygulama sayısı değişmez: resmi takvimdeki 3 uygulama bakterileri köke yerleştirir, bakteriler kök çevresinde çoğalarak sonraki evrelerde de çalışmayı sürdürür.
Yaprak dökümünden sonra şeftali dinlenmeye girer; çiçek gözleri bir önceki yılın sürgünlerinde hazırdır. Budama, bu sürgünlerin dengeli dağılmasını ve taç içine ışık girmesini sağlar.
Şeftali erken uyanır; kök, pembe çiçekler açılmadan önce çalışmaya başlar. Taç izdüşümüne verilen ürün kök bölgesine yerleşir ve bahar besin akışını destekler.
1. uygulama · gözler uyanmadan önce · topraktan
Çiçekler dökülürken yeni sürgünler hızla yaprak açar. Meyve tutumu bu dönemde netleşir; geniş, yeşil yaprak alanı hem meyveyi hem sürgünü besler.
2. uygulama · çiçeklenme sonrası, yapraklar oluşurken · yapraktan
Tutumdan sonra meyve ve yeni sürgün birlikte büyür; besin ihtiyacı katlanır. Bu dönemdeki topraktan uygulama kök çevresindeki bakteri nüfusunu tazeler; seyreltmeyle kalan meyvelerin irileşmesine eşlik eder.
3. uygulama · meyve tutumu zamanında · topraktan
Hasattan önceki 4–6 haftada meyve hızla büyür. Düzenli sulama ve yeterli potasyum, iri, renkli ve tatlı meyve için belirleyicidir.
Kireçli, yüksek pH'lı topraklarda demir alınamaz; sürgün ucundaki genç yapraklar damar arası sararır, ağır durumda beyazlaşır ve sürgün kısa kalır.
Seyreltme yapılmaması, son irileşme haftalarında su eksikliği ve potasyum yetersizliği meyveyi küçük bırakır.
Çiçek sonrası ve haziran dökümü; fazla tutum, su stresi, aşırı azot ve zayıf kökle artar.
Çekirdek sertleşirken kuraklıktan sonra gelen bol su veya aşırı seyreltme meyvenin birden büyümesine, çekirdeğin ve kabuğun yarılmasına yol açar.
Erken çiçek açan şeftali geç donlardan kolay etkilenir; ılık kışlarda soğuklama ihtiyacı karşılanmazsa çiçeklenme düzensiz olur, gözler dökülür.
B. subtilis'in bitkinin demir alımını desteklediği gösterilmiştir (Zhang ve ark., 2009). Şeftalide kireçli toprakta sararan genç yapraklar en çok bu sebeple görülür.
Şeftali aynı anda meyve doldurur ve yeni sürgün büyütür. Kök gelişimini destekleyen Bacillus türleri, bu yoğun dönemde daha geniş bir besin ve su alanına yardımcı olur.
B. licheniformis ve B. pumilus, yaz sıcağı, kuraklık ve tuzlu su gibi stres koşullarında bitkiye destek olur.
Araştırma sonuçları ilgili çalışmalardaki suşlara ve koşullara aittir; Proverim'in beşli karışımı için birebir garanti değildir.
Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama. Dekarı girin, ihtiyacınızı ve en uygun ambalajı görün.
Şeftalide bitki probiyotiği
Topraktan uygulamada 1 L ürün 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan uygulamada 1 L ürün 300 L suyla 3 dekara kadar yeter. Sezonda 2 topraktan + 1 yapraktan uygulama yapıldığı için 10 dekar için yaklaşık 13,3 L gerekir.
Evet, aynı oranla: 1 L ürün 200 L suya. Dikimde can suyuyla vermek fidanın kök tutmasına yardımcı olur; sonraki yıllarda resmi takvimdeki 3 dönem uygulanır.
Evet. 1 L ürün önce ürünle gelen 0,5 L şilempe ile karıştırılır, sonra gübre tankına katılır. Damlamanın son 20–30 dakikasında vermek ürünü kök bölgesinde tutar. Hazırlanan karışım aynı gün kullanılmalıdır.
Bahçede yapraktan uygulama atomizör veya turbo pülverizatörle, tacın içi ve dışı ıslanacak şekilde yapılır. Doz aynı kalır: 1 L ürün önce 0,5 L şilempe ile karıştırılır, 300 L suyla 3 dekara kadar yeter.
Hayır. Belirgin demir eksikliğinde demir gübresine devam edin. Bitki probiyotiği kökün besin alımını destekler; gübrenin yerini almaz.
Hayır. Sofralık, sanayi ve yassı şeftalide aynı 3 dönem ve aynı doz geçerlidir.
Sabah erken veya akşamüstü, hava sıcaklığı 10–30 °C arasındayken. Öğle sıcağında ve güçlü rüzgârda püskürtme yapmayın; yaprakların iki yüzü de ıslanmalıdır.
Şeftalide kök, çiçek ve meyve
Şeftali ağacına kışın fosforlu ve potasyumlu gübre ile iyi yanmış çiftlik gübresi, ilkbaharda ise bölünmüş dozlarda azotlu gübre verilir; miktarı toprak ve yaprak analizi belirler. Meyve tutumundan sonra potasyum ve kalsiyum öne çıkar, kireçli topraklarda demir ve çinko eklenir. Azotun fazlası sürgünü azdırır, meyve rengini ve tadını düşürür. Proverim bu programın yerini almaz, besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Şeftali yaprakları en sık kireçli, yüksek pH'lı toprakta demir alınamadığı için sararır: genç yapraklarda damarlar yeşil, arası sarıdır. Yaşlı yaprakların bütünüyle açılması azot, kenardan kuruyarak sararması potasyum eksikliğini düşündürür. Ağır ve ıslak toprakta havasız kalan kök de sararmaya yol açar. Yaprakta kabarma, kıvrılma veya leke varsa bitki koruma uzmanına danışın.
Şeftali ağacı ana budamayı kış sonunda, şiddetli don tehlikesi geçtikten sonra, gözler kabarırken ister. Bu dönemde çiçek gözleri rahatça görüldüğü için doğru dal seçimi yapılır. Yazın hasattan sonra taç içini karartan sürgünleri almak için yaz budaması da uygulanır.
Şeftali ağacı genellikle goble (açık merkez) şeklinde budanır; 3–4 ana dal dışa doğru açılır, taç içi ışık alacak şekilde boş bırakılır. Her yıl meyve verecek bir yaşlı dalların bir kısmı kısaltılır, yaşlı ve aşağı sarkan dallar yenilenir. Şeftali sert budamayı tolere eder ve her yıl budanmazsa meyve dalın uçlarına kaçar.
Şeftali ağacı yaprak dökümünden sonra kasım–mart arasında, toprak donlu ve çamurlu değilken dikilir. Ilıman bölgelerde sonbahar, kışı sert geçen yerlerde ilkbahar başı dikimi daha güvenlidir. Güçlü anaçlarda 5x5 m, GF677 üzerinde yoğun bahçede 5x4 m veya daha sık aralık kullanılır.
Şeftali ağacı dikimden sonra 2–3. yılda meyveye başlar, 4–5. yılda tam verime ulaşır. En hızlı meyveye yatan meyve ağaçlarındandır. Ekonomik ömrü ise kısadır; bakımına göre 12–20 yıl verimli kalır.
Tam verim çağındaki ticari şeftali bahçesinde dekardan yaklaşık 2,5–4 ton ürün alınabilir. Ağaç başına verim çeşide, anaca ve dikim sıklığına göre değişir. Verimin pazarlanabilir olması için seyreltme şarttır; ağaçta fazla meyve bırakmak toplam ağırlığı değil, iri meyve oranını düşürür.
Şeftali; çiçekten sonra, haziran başında ve hasada yakın olmak üzere üç dönemde dökülebilir. Fazla tutum, döllenme eksikliği, su stresi, aşırı azot ve zayıf kök dökümü artırır; çiçeklenmede don ve yağmur da etkilidir. Ağacın taşıyabileceğinden fazla meyveyi seyreltmeyle siz alın, sulamayı düzenli tutun.
Şeftalide meyve seyreltmesi çiçeklenmeden yaklaşık 30–45 gün sonra, meyveler fındık-ceviz iriliğindeyken elle yapılır. Erkenci çeşitlerde meyveler arası 15–20 cm, geççilerde daha geniş bırakılır; her uzun sürgünde genellikle 2–4 meyve kalır. Geç yapılan seyreltme meyve iriliğine daha az katkı verir.
Şeftali ağacı damlamada yazın toprağa göre 2–4 günde bir, salma sulamada 7–12 günde bir sulanır; amaç kök bölgesini sürekli tavda tutmaktır. En kritik dönem hasattan önceki son irileşme haftalarıdır. Kuraklıktan sonra birden bol su vermek meyve ve çekirdek yarılmasına yol açar.
Bacillus, karışım ve uygulama
Şeftalinin yarılması çoğunlukla çekirdek sertleşme döneminde meyvenin birden hızlı büyümesinden kaynaklanır. Kuraklıktan sonra gelen bol sulama veya yağmur, aşırı ve geç seyreltme ve erkenci çeşitlerin yapısı bu riski artırır. Sulamayı düzenli tutun, seyreltmeyi zamanında ve dengeli yapın.
Şeftali çeşide göre haziran–eylül arasında, meyvenin zemin rengi yeşilden sarıya veya kremaya döndüğünde toplanır. Uzak pazar için sertçe, yakın pazar ve sofra için daha olgun hasat edilir. Kırmızı örtü rengi tek başına ölçü değildir; zemin rengi ve sertlik birlikte değerlendirilir.
Şeftali hafif, süzek, derin ve havalanan toprakları sever; uygun pH 6,0–7,0 arasıdır. Sıcak yaz ister, kışın ise çeşide göre 250–1250 saat soğuklamaya ihtiyaç duyar. Tuzluluğa hassastır; toprak tuzluluğu yaklaşık 1,7 dS/m'yi aşınca verim düşmeye başlar.
Kireçli topraklarda en yaygın şeftali anacı GF677'dir; güçlü büyür ve demir eksikliğine dayanımı yüksektir. Hafif ve kireçsiz topraklarda şeftali çöğürü de kullanılır. Daha küçük taç ve sık dikim için orta güçlü klon anaçlar tercih edilebilir.
Sofralık şeftalide Glohaven, Redhaven, J.H. Hale, Cresthaven, Monroe ve Elegant Lady yaygındır. Sanayide çekirdeği ete yapışık sarı etli çeşitler, son yıllarda da yassı (basık) şeftali çeşitleri yaygınlaşmaktadır. Çeşit seçerken olgunlaşma zamanı, soğuklama ihtiyacı ve pazar birlikte düşünülmelidir.
Şeftali 0–1 °C ve %90–95 nemde, çeşide göre 2–4 hafta bozulmadan saklanabilir. Hasattan sonra en kısa sürede ön soğutmaya alınmalı, ezilmeden tek kat dizilmelidir. 2–8 °C arasında uzun süre bekletmek meyve etinde kuruluk ve kararmaya yol açtığı için bu aralıktan kaçının.
Proverim şeftalide kök bölgesine yerleşerek yeni emici kök oluşumunu ve besin alımını destekler. İçindeki 5 Bacillus türü kireçli toprakta demir, fosfor ve potasyumun alınmasına yardımcı olur; bu da yeşil yaprak, güçlü sürgün ve dolgun meyveye katkı sağlar.
Şeftaliye Proverim yılda 3 kez verilir: gözler uyanmadan önce topraktan, çiçeklenme sonrası yapraklar oluşurken yapraktan, meyve tutumu zamanında topraktan. Topraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 200 L suyla 2 dekara kadar, yapraktan 1 L ürün + 0,5 L şilempe 300 L suyla 3 dekara kadar yeter.
Evet, şeftalide ikinci uygulama yapraktandır ve çiçeklenme sonrası, yapraklar oluşurken yapılır. Atomizörle sabah erken veya akşam serinliğinde, 10–30 °C arasında, yaprakların iki yüzü ıslanacak şekilde püskürtülür.
Proverim NPK'lı suda çözünür gübreler, demir şelatı, hümik-fulvik asit ve aminoasitlerle aynı tankta kullanılabilir; karışım aynı gün tüketilmelidir. Bakırlı ürünler ve dezenfektanlarla aynı tankta karıştırılmaz; bu ürünlerle Proverim arasında en az 7–10 gün ara bırakılmalıdır.
Şeftalinin 3 kritik anında yararlı bakteri desteği. 1 litre, 2 dekar.